Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] lutego 2002 r. Wojewoda Wielkopolski utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...].XI.2001 r. orzekającą o uchyleniu czynności materialno-technicznej, polegającej na zarejestrowaniu aktu zameldowania G. C. na stały pobyt w lokalu nr [...] przy ulicy [...] w Poznaniu. Zakończone tymi decyzjami postępowanie zostało wszczęte na wniosek M. K., najemcy lokalu nr [...] w budynku przy ul. [...] w Poznaniu. Najemcami lokalu, którego dotyczą wymienione wyżej decyzje są rodzice G. C. - K. i M. C. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organy obu instancji ustaliły, iż G. C., zameldowany [...].XII.2000 r. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Poznaniu, w rzeczywistości w mieszkaniu tym nigdy nie mieszkał. Po dokonaniu tego ustalenia, organy administracyjne orzekły o uchyleniu zameldowania G. C. na podstawie przepisu art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10.IV.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.).
W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, G. C. zarzucił naruszenie przepisów art. 6-8, 77 § 1, 80 i 107 k.p.a., a także art. 15 ust. 1 w związku z art. 6 ustawy z 10.IV.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez błędne ustalenie, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu mieszkalnym. Ustalenie to było – zdaniem skarżącego – wynikiem niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i braku rozważenia zebranego materiału dowodowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu właściwy po dokonaniu reformy sądownictwa administracyjnego do rozpoznania tej sprawy, wyrokiem z dnia 27 października 2004 r. – uchylił zaskarżoną decyzję, a także poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...].XI.2001 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, lecz z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Organy przeprowadziły postępowanie na wniosek M. K. bez wyjaśnienia, czy przysługują mu prawa strony. Nie wyjaśniono czy wnioskodawca posiadał własny interes prawny do wszczęcia niniejszego postępowania, czy tylko interes faktyczny. Z zebranego materiału wynika bowiem, iż M. C. zamierza w przyszłości powiększyć własne mieszkanie oznaczone jako lokal nr [...], o przedmiotowy lokal mieszkalny wynajmowany przez rodziców G. C. Sąd wskazał na rozróżnienie pomiędzy interesem prawnym i faktycznym i w oparciu o wymienione w wyroku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał na obowiązek badania, czy wniosek został wniesiony przez osobę mającą interes prawny, który warunkuje przyznanie osobie praw strony. Brak wyjaśnienia tej kwestii w niniejszej sprawie, wzięty przez Sąd pod uwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Od wyroku WSA w Poznaniu, M. K. wniósł skargę kasacyjną. Zarzucił mu naruszenie przepisów proceduralnych, to jest art. 61 § 1i 28 k.p.a. oraz art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Skarżący podniósł, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny błędnie przyjął, że jest on najemcą sąsiedniego lokalu mieszkalnego, gdy w rzeczywistości zajmuje on wspólnie z rodzicami G. C., jedno mieszkanie podzielone decyzjami o przydziale na dwa odrębne lokale mieszkalne. M. K. ma więc interes prawny, a nie faktyczny w złożeniu wniosku o wszczęcie przedmiotowego postępowania administracyjnego. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej są nieuzasadnione. Skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisu art. 28 k.p.a. zawierającego definicję strony oraz art. 61 § 1 k.p.a. stanowiącego, iż postępowanie wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Zarzut ten nie został jednak w żaden sposób uzasadniony. Dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wykładnia i wskazany sposób zastosowania wymienionych przepisów, nie mogą budzić żadnych zastrzeżeń.
Sąd I instancji wskazał, iż przymiot strony postępowania warunkuje własny, bezpośredni interes prawny określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać z konkretnych norm prawa materialnego. Z takim, powszechnie przyjmowanym zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie rozumieniem tego pojęcia, nie polemizuje również autor skargi kasacyjnej. Z treści tej skargi wynika natomiast, iż kwestionuje ona ustalenie, że skarżący M. K. nie miał własnego interesu prawnego we wszczęciu postępowania o uchyleniu zameldowania G. C. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w Poznaniu, bowiem zarówno lokal nr [...] jak i nr [...] powstały z podziału jednego dużego mieszkania.
Również tak sformułowanego zarzutu nie można uznać za uzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dokonywał żadnych własnych ustaleń faktycznych w tej sprawie, lecz tylko stwierdził, że dotychczas nie zostało wyjaśnione, czy wnoszącemu skargę kasacyjną przysługiwały prawa strony i czy wobec tego mógł on wszcząć niniejsze postępowanie. Stanowisko to, wobec faktu, że zaskarżona decyzja w ogóle nie zajmowała się wyjaśnieniem tej kwestii i nie zawiera w tym przedmiocie ustaleń, jest oczywiście uzasadnione. Sąd I instancji nie był bowiem związany zarzutami skargi (art. 134 § 1 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i trafnie z urzędu zauważył brak wyjaśnienia w postępowaniu administracyjnym podstawowej dla wyniku sprawy kwestii uprawnienia M. K. do wszczęcia niniejszego postępowania.
Podniesiony również w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia przepisu art. 15 ust. 2 ustawy z 10.IV.1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest nieuzasadniony w sposób oczywisty. Przepis ten bowiem nie był zastosowany ani przez organy ani przez Sąd I instancji, bowiem dotyczy on wymeldowania z pobytu stałego, co w ogóle nie było przedmiotem postępowania w rozpoznawanej sprawie. Skoro więc przepis ten nie miał zastosowania w tej sprawie, to też w żaden sposób nie mógł być naruszony.
Z tych względów na podstawie art. 184 ustawy z 30.VIII.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.