Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 2516/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. G. na postanowienie Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia zażalenia.
Powyższe orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.
Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie po rozpoznaniu wniosku J. G. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty Gryfińskiego nr [...] z [...] lutego 2016 r. umarzającej postępowanie w sprawie likwidacji urządzenia wodno-pomostowego o konstrukcji drewnianej zlokalizowanej na Jeziorze W. stanowiącym działkę nr ew. [...] na styku z działką [...], obręb W. gm. G..
Zażalenie na ww. postanowienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia złożył J. G. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia.
Następnie postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej stwierdził uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Organ wyjaśnił, że postanowienie z [...] kwietnia 2017 r. zostało doręczone żonie J. G. - H. G. w dniu 14 kwietnia 2017 r. Termin do wniesienia zażalenia upłynął 21 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, a postanowienie to nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego. W związku z tym organ uznał, że zasadnym było wydanie postanowienia o uchybieniu terminowi do wniesienia zażalenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na postanowienie z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], J. G. zarzucił organowi naruszenie:
- 1. przepisów prawa materialnego tj. Prawa wodnego poprzez wydanie postanowień naruszających prawo, które w sposób celowy i skuteczny uniemożliwiły rozpatrzenie istoty sprawy;
- 2. przepisów postępowania:
- - art. 134 k.p.a. poprzez jego nieprawidłową wykładnię;
- - art. 7, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy bez uwzględnienia słusznego interesu skarżącego.
Zdaniem Skarżącego uwiarygodnił on w sposób wystarczający okoliczności przemawiające za przywróceniem terminu do wniesienia zażalenia, a organ w sposób nieuprawniony odmówił mu przywrócenia tego terminu. Poza tym wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia wyłącza potrzebę wydania odrębnego postanowienia na podstawie art. 134 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ w sposób należyty dokonał oceny zebranych dowodów i na ich podstawie doszedł do właściwych wniosków, co do istnienia podstaw do stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.
Postanowienie Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Szczecinie z [...] kwietnia 2017 r. zostało skutecznie doręczone skarżącemu 14 kwietnia 2017 r. w trybie art. 43 k.p.a., zatem termin do wniesienia zażalenia upływał w dniu 21 kwietnia 2017 r. Zażalenie zostało natomiast złożone dopiero w dniu 26 kwietnia 2017 r. Postanowieniem z [...] maja 2017 r. organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne Sądu uznał, ze organ zobligowany był wydać postanowienie o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienie zażalenia.
Sąd wyjaśnił ponadto, że wbrew wywodom skargi wydanie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu nie jest wystarczające aby uznać że zakończyło się postępowanie. Jest ono bowiem konsekwencją złożenia środka odwoławczego po terminie ustawowym i brakiem przywrócenia tego terminu.
W złożonej do Naczelnego Sądu Administracyjnego skardze kasacyjnej J. G. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając mu naruszenie art. 58 § 1 k.p.a. poprzez błędne ustalenie, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do dokonania czynności, a zwłaszcza błędne ustalenie, że strona nie uprawdopodobniła, że w sposób przez nią niezawiniony uchybiła terminowi do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia [...] kwietnia 2017 r. wydane przez Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że uchybienie terminu było spowodowane podeszłym wiekiem skarżącego oraz zbyt późnym przekazaniem przesyłki, przez osobę, która tą przesyłkę odebrała. Do uchybienia terminu doszło zatem bez winy skarżącego, co zostało uprawdopodobnione we wniosku o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.
Zgodnie z art. 182 § p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie strona skarżąca kasacyjnie złożyła stosowny wniosek, któremu pozostałe strony nie sprzeciwiły się, Sąd rozpoznał kasację na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia.
W skardze kasacyjnej sformułowano zarzut naruszenia art. 58 § 1 k.p.a. mającego polegać na błędnym uznaniu, że w sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające przywrócenie terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r. Przepis ten nie był podstawą wydania zaskarżonego wyroku, dlatego też w ocenie Naczelnego Sadu Administracyjnego podniesiony zarzut nie mógł doprowadzić do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Zaskarżone postanowienie wydane zostało bowiem na podstawie art. 134 w związku z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym organ II instancji stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność zażalenia oraz uchybienie terminu do wniesienia zażalenia. Przesłanką do wydania przez organ administracji publicznej postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia jest wniesienie środka zaskarżenia po upływie terminu wynikającego z art. 141 § 2 k.p.a., a w przypadku wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia, jego negatywne rozpatrzenie. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie stwierdzenia tej okoliczności organ administracji publicznej nie ma innej możliwości niż wydanie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia zażalenia w trybie art. 134 k.p.a. Przepis art. 134 k.p.a. jako wzorzec kontroli nie został jednak podniesiony w petitum skargi kasacyjnej jak i w jej uzasadnieniu. Czyniło to niemożliwym skontrolowanie zaskarżonego wyroku, co do ewentualnego naruszenia art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a.
Natomiast wskazany jako podstawa skargi kasacyjnej przepis art. 58 § 1 k.p.a. statuuje przesłanki do przywrócenia terminu przez organ administracji publicznej. Ewentualne kwestionowanie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia mogło odbywać się w odrębnym trybie, z którego skarżący kasacyjnie nie skorzystał. Postanowieniem Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] o odmówiono bowiem skarżącemu kasacyjnie przywrócenia terminu do złożenia zażalenia od postanowienia z dnia [...] kwietnia 2017 r., a skarżący kasacyjnie nie skorzystał z możliwości złożenia skargi na to postanowienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Kwestia ewentualnego braku winy strony w uchybieniu terminu podlegała rozpatrzeniu w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 58 § 1 k.p.a. W niniejszej sprawie nie było więc podstaw do ponownego rozpatrywania przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a., ani też do oceny prawidłowości ich rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369) orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w przedmiocie wniosku zawartego w skardze kasacyjnej dotyczącego zwrotu kosztów pomocy prawnej, gdyż wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa w oparciu o art. 250 ww. ustawy przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 ww.ustawy.