Uzasadnienie
P. B. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 listopada 2004 r. sygn. akt III SA/Po 220/04, oddalającego jego skargę wniesioną na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu z dnia [...]. Wymienioną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] uznającą brak podstaw do stwierdzenia u P. B. choroby zawodowej. P. B. w 1999 roku wystąpił o stwierdzenie u niego choroby zawodowej wymienionej w poz. 15 wykazu takich chorób, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 XI 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), to jest uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem. Organy obu instancji wydały już w tej sprawie po dwie decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej. Były one uchylone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Poznaniu z dnia 12 XII 2001 r. (sygn. akt II SA/Po 122/01) i z dnia 7 lutego 2003 r. (sygn. akt II SA/Po 28oo/02) ze względu na niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy.
Po kolejnym rozpoznaniu sprawy poprzedzonym dodatkowymi badaniami wnioskodawcy i wydaniem orzeczeń lekarskich Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] po raz trzeci uznał brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej P. B. Organ inspekcji sanitarnej powołał się na dwa orzeczenia lekarskie: Poradni Konsultacyjnej i Chorób Zawodowych Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu z dnia 16 V 2003 r. i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu z dnia 8 IX 2003 r. w Sosnowcu o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. Zgodnie z tymi orzeczeniami P. B. cierpi na obustronny niedosłuch typu odbiorczego, lecz nie został on spowodowany działaniem hałasu. Od decyzji tej skarżący odwołał się, lecz Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu, decyzją z dnia [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję podzielając w całości jej motywy co do braku choroby zawodowej.
Na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Poznaniu P. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, zarzucając jej naruszenie prawa materialnego i procesowego "a w szczególności § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 XI 1983 r., w sprawie chorób zawodowych i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego". Skarżący twierdził, iż zaistniała u niego choroba słuchu jest następstwem stwierdzonego dochodzeniem epidemiologicznym narażenia na hałas w miejscu pracy o natężeniu przekraczającym dopuszczalne normy.
Wyrokiem z dnia 10 XI 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę. W motywach tego wyroku Sąd podał, że warunkiem stwierdzenia choroby zawodowej jest lekarskie rozpoznanie jednej z chorób umieszczonych w wykazie chorób zawodowych oraz związek przyczynowy powstania tej choroby z warunkami pracy.
Z opinii lekarskich dwóch uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostek organizacyjnych służby zdrowia, opartych na ponownych badaniach lekarskich i dodatkowo zebranym materiale wynika, że P. B. nie zachorował na chorobę zawodową. Cierpi on wprawdzie na obustronny niedosłuch typu odbiorczego, lecz przyczyną jego nie jest narażenie na hałas a jest to schorzenie spowodowane innymi czynnikami. Z orzeczeń lekarskich Wielkopolskiego Centrum Medycyny Pracy w Poznaniu i Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w Sosnowcu wynika, iż zaistniały u P. B. niedosłuch typu odbiorczego cechuje się w uchu lewym lokalizacją ślimakową a w uchu prawym lokalizacją pozaślimakową, co świadczy o spowodowaniu go przez inne niż hałas czynniki.
Natomiast niezbędnym kryterium rozpoznania uszkodzenia słuchu wywołanego hałasem jest obustronne, systematyczne uszkodzenie ślimaka w uchu wewnętrznym. Brak rozpoznania choroby zawodowej, przez uprawnione jednostki organizacyjne służby zdrowia wykluczał możliwość stwierdzenia choroby zawodowej skarżącego, co uzasadniano oddalenie jego skargi.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu P. B. wniósł skargę kasacyjną. Zarzucił w niej naruszenie prawa materialnego – przepisu § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 XI 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) – przez błędne zastosowanie tego przepisu i nieuzasadnione uznanie, że choroba skarżącego nie jest chorobą zawodową. Uzasadniając ten zarzut skarżący stwierdził, iż bezsporne stwierdzenie występującego w jego środowisku pracy czynnika narażającego, to jest ponadnormatywnego hałasu oraz faktu zachorowania na chorobę narządu słuchu uzasadnia stwierdzenie choroby zawodowej, bowiem istnieje domniemanie związku przyczynowego pomiędzy warunkami pracy a faktem zaistnienia tej choroby. Zdaniem skarżącego rozpoznany u niego obustronny niedosłuch typu odbiorczego stanowi chorobę zawodową wymienioną w poz. 15 wykazu chorób zawodowych. Skarga wskazała też na sprzeczność pomiędzy motywami decyzji organu I instancji, w której napisano o pozaślimakowej lokalizacji niedosłuchu ucha lewego a opinią Instytutu Medycyny Pracy w Sosnowcu, w której stwierdzono "lokalizację ślimakową niedosłuchu ucha lewego". Z tych powodów skarga zawarła wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut skargi kasacyjnej nie jest uzasadniony. Niezbędnym warunkiem stwierdzenia decyzją administracyjną choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez jednostkę organizacyjną uprawnioną - zgodnie z przepisami § 7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 XI 1983 r. w sprawie chorób zawodowych – do rozpoznawania takich chorób. Rozpoznanie takiej choroby wymaga bowiem specjalistycznej wiedzy lekarskiej i ma charakter opinii biegłego (wyrok NSA z 19 II 1999 r. sygn. akt II SA/Wr 1452/97, publ. w ONSA z. 2, poz. 63 z 2000 r.).
Jak też wyjaśniono w orzecznictwie sądowym (por. wyrok NSA z 24 II 1998 r., sygn. akt I SA 1520/97, publ. w ONSA z. 4, poz. 150 z 1998 r.) w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem choroby zawodowej podanym w orzeczeniu lekarskim, co nie pozbawia ich uprawnień do oceny wystąpienia przesłanek stwierdzenia choroby zawodowej.
Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej wskazanej wyżej, podstawowy warunek stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie nie został spełniony. Choroba zawodowa, co do której istnienia powstało podejrzenia i toczyło się postępowanie, była wymieniona w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do powoływanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 XI 1983 r., "uszkodzenie słuchu wywołane hałasem".
Natomiast ze stanowczych opinii dwóch różnych zespołów lekarskich wynika, iż P. B. cierpi na uszkodzenie słuchu, lecz wywołane innymi czynnikami niż hałas. Opinie te zostały wydane już po uzupełnieniu materiału dowodowego zgodnie z wcześniejszymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego wydanymi w tej sprawie i opierają się nie tylko na badaniach lekarskich poprzedzonych obserwacją szpitalną chorego, lecz i innych dowodach wymaganych przepisem § 7 ust. 4 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Ich treść i wnioski nie zostały w żaden sposób podważone. Skoro więc u skarżącego stwierdzono uszkodzenie słuchu nie będące choroba zawodową, to odmowa stwierdzenia tej choroby była oczywiście uzasadniona. Skarga nie wykazała więc żadnego naruszenia prawa materialnego, co uzasadnia jej oddalenie na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).