Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 listopada 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy K. na uchwałę Rady Miasta O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie likwidacji zakładu budżetowego. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Gmina K. złożyła w dniu [...] skargę na uchwałę Rady Miasta O. nr [...] z dnia [...] "w sprawie likwidacji zakładu budżetowego pod nazwą [...] Zakład Wodociągów i Kanalizacji w celu przekształcenia w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością". Z uzasadnienia tej skargi wynika, że Gmina wezwała organ stanowiący Miasta O. do usunięcia naruszenia prawa, ale wezwanie to pozostało bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę Miasto O. wniosło o jej odrzucenie a ewentualne oddalenie, gdyż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do Przewodniczącego Rady Miasta O., a nie do samej Rady jako organu.
Ponadto wskazane w skardze naruszenia (nadmierne utrudnienie, a nawet uniemożliwienie dochodzenia roszczeń, jakie powstały w wyniku wzajemnej eksploatacji sieci wodociągowej przez zlikwidowany zakład budżetowy oraz trwające pomiędzy stronami wzajemne porozumienie międzygminne z dnia [...] dotyczące utworzenia [...] Zakładu Wodociągów i Kanalizacji) dotyczą interesu faktycznego a nie prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając wniesioną skargę wskazał, że nie można uznać, aby wezwanie do usunięcia naruszenia, skierowane do Przewodniczącego Rady było nieskuteczne w świetle art. 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz z uwagi na treść wezwania, z którego wyraźnie wynika, że dotyczy ono działań Rady, na czele której stoi Przewodniczący. Prawidłowo także wskazano na naruszenie interesu prawnego, jednakże zdaniem Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Sąd stwierdził, że art. 18 ust. 2 pkt 9 lit h dawał podstawę do podjęcia zaskarżonej uchwały, która zgodna jest także z treścią ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r., Nr 123, poz. 858). Ponadto jak wynika z protokołu nr [...] sesji Rady Miasta z dnia [...] uchwała została podjęta w sposób prawidłowy przy odpowiedniej liczbie radnych uprawnionych do głosowania. W prawidłowy sposób zostało również wypowiedziane porozumienie międzygminne. Porozumienie to przewidywało możliwość wypowiedzenia w drodze jednostronnego oświadczenia woli, co nastąpiło w dniu [...], kiedy Zarząd Miasta i Gminy K. został poinformowany o wypowiedzeniu pismem Prezydenta Miasta O., działającego z upoważnienia Rady Miasta. Termin wypowiedzenia, zgodnie z warunkami porozumienia, upłynął w dniu [...], zatem uchwała z dnia [...] nie narusza postanowień porozumienia.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez Gminę K. zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 18 ust. 2 pkt 12 ustawy o samorządzie gminnym polegające na błędnej interpretacji poprzez uznanie, iż nie dotyczy on sytuacji innych niż zawieranie porozumień z art. 74 ustawy o samorządzie gminnym, w ty, wypowiadania takich porozumień. Z tej przyczyny wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd w sposób nieuprawniony przyjął, iż nie została zastrzeżona szczególna forma prawna dla wypowiedzenia porozumienia, co doprowadziło do pominięcia przez Sad obowiązku zbadania, czy uchwała naruszyła słuszny interes Gminy. Tymczasem Prezydent składając oświadczenie, doręczone Gminie K. w dniu [...] działał bez upoważnienia Rady Miejskiej w O., co powoduje, że jego działanie nie mogło odnieść skutków prawnych.
Dopiero w dniu [...] Rada Miasta O. podjęła uchwałę nr [...] w sprawie odstąpienia od wykonywania porozumienia międzygminnego zawartego w dniu [...] pomiędzy Gminą O. a Gminą K., co wskazuje na to, że po jej stronie istniało przekonania o bezskuteczności uprzednich oświadczeń, co do wypowiedzenia. W konsekwencji, wobec uznania kontynuacji porozumienia, uchwała jest sprzeczna z zapisem § 2 pkt 2 porozumienia, nakazującym przy przekształceniach majątkowych w ramach [...] Zakładu Wodociągów i Kanalizacji uzyskać zgodę - w formie uchwały - strony K..
W odpowiedzi na skargę kasacyjna Rada Miasta O. wnosiła o jej oddalenie, podnosząc błędne sformułowanie zarzutu w sytuacji gdy powołany jako naruszony przepis jest przepisem ustrojowym a nie materialnym a ponadto wyjaśniając, że uchwała o wypowiedzeniu porozumienia była podjęta w [...] r.(na co wskazuje protokół z obrad sesji) a w r. [...] Rada nie wypowiadała porozumienia, które było już wypowiedziane a tylko wyraziła stanowisko w kwestii odstąpienia od porozumienia. Ponadto podniesiono, że w gruncie rzeczy Gminie K. chodzi o rozliczenia finansowe a te kwestie należą do sądu powszechnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. W skardze tej podniesiono jeden zarzut - naruszenia prawa materialnego - art. 18 ust. 2 pkt 12 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142,poz.1591 ze zm.) poprzez błędną interpretację polegającą na pośrednim uznaniu, że przepis ten nie dotyczy sytuacji innych niż zawieranie porozumień z art. 74 u.s.g., w tym wypowiadania porozumień.
Powołany przepis stanowi, iż do wyłącznej właściwości rady gminy należy m.in. podejmowanie uchwał w sprawach współdziałania z innymi gminami oraz wydzielania na ten cel odpowiedniego majątku. Przedmiotem zaskarżenia nie była uchwała o wypowiedzeniu porozumienia zawartego pomiędzy Gminą K. i Gminą O. w dniu [...], ale uchwała Rady Miasta O. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie likwidacji zakładu budżetowego pod nazwą [...] Zakład Wodociągów i Kanalizacji, w celu przekształcenia go w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W związku z powyższym zasadnie Sąd I instancji badał legalność zaskarżonej uchwały w oparciu o będący jej podstawą przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h ustawy o samorządzie gminnym, regulujący sprawy tworzenia, likwidacji i reorganizacji przedsiębiorstw, zakładów i innych gminnych jednostek organizacyjnych.
Jak wynika z uzasadnienia zarzutu skargi kasacyjnej Gmina K. dostrzega naruszenie swego interesu prawnego głównie w doprowadzeniu - w wyniku podjętej przez Gminę O. i zaskarżonej uchwały - do sytuacji gdy dochodzenie roszczeń z tytułu wzajemnych rozliczeń stanie się utrudnione lub niemożliwe. Nie jest to interes prawny, ale faktyczny i naruszony nie został gdyż istnieje droga dochodzenia roszczeń wynikających z wypowiedzenia porozumienia komunalnego (§ 12 porozumienia). Nieuregulowanie kwestii właścicielskich w odniesieniu do mienia jakim dysponował "[...] Zakład Wodociągów i Kanalizacji" nie pozbawiało Gminy O. prawa do przekształcenia przedmiotowego Zakładu w spółkę w sytuacji, gdy porozumienie zostało wypowiedziane a uchwały w tym przedmiocie - kwestionowane w uzasadnieniu skargi kasacyjnej - nie były zaskarżone. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podjęto polemikę z ustaleniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w odniesieniu do kwestii skuteczności wypowiedzenia porozumienia, ale ta polemika nie przybrała formy zarzutu naruszenia konkretnego przepisu prawa (poza przepisem już wskazanym) materialnego ani procesowego.
Sąd I instancji badając zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, w oparciu o akta sprawy, w których znajduje się wyciąg z protokołu sesji, na której podjęto uchwałę o wypowiedzeniu porozumienia i późniejsza uchwała potwierdzająca wolę odstąpienia od niego, zasadnie przyjął, że w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. h u.s.g. były podstawy do podjęcia uchwały o likwidacji Zakładu w celu jego przekształcenia i nie naruszył przepisu art. 19 ust. 2 pkt 12 u.s.g., nie wyrażał zresztą nigdzie stanowiska przypisanego mu w skardze kasacyjnej przez "pośrednie uznanie, że nie dotyczy on sytuacji innych niż zawieranie porozumień".
Tym samym należało zarzut skargi kasacyjnej uznać za pozbawiony uzasadnionych podstaw (także wadliwie ujęty) i zważywszy, że Naczelny Sąd Administracyjny orzeka w granicach skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną oddalić.