Uzasadnienie
W dniu 15 VII 2004 r. 2004 r. K. B. wystąpił do Centralnej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji o uchylenie w trybie nadzoru orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej KWMO w [...] nr [...] z dnia 1 X 1980 r., ze względu na sprzeczność tego orzeczenia z obowiązującym prawem. Pismem z dnia [...]. podpisanym przez zastępcę przewodniczącego Centralnej Komisji Lekarskiej MSWiA udzielona została odpowiedź na ten wniosek, stwierdzająca, że brak jest podstaw do uchylenia wymienionego wyżej orzeczenia, które jest zgodne z obowiązującym prawem. Pismo to zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie ze względu na niezgodność z prawem zajętego w nim stanowiska.
Postanowieniem z dnia 8 XII 2004 r. sygn. akt I SA /Wa 1794/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił tę skargę na podstawie przepisów art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) W motywach tego orzeczenia Sąd stwierdził, że stosownie do § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 VII 1991 r. w sprawie właściwości i trybu postępowania Komisji Lekarskich podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych (Dz. U. Nr 79, poz. 349 z późn. zm.) Centralna Komisja Lekarska może uchylić w trybie nadzoru każde orzeczenie Komisji Lekarskiej sprzeczne z prawem i zasadnością orzecznictwa lub wydane z pominięciem istotnych okoliczności faktycznych. Uchylenie takiego orzeczenia lekarskiego przybiera formę orzeczenia C.K.L. (§ 31 pkt 4 wym. ostatnio rozporządzenia). Ponieważ z przepisów nie wynika, jaką formę przybiera odmowa uchylenia zaskarżonego orzeczenia Komisji Lekarskiej, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że stanowisko Centralnej Komisji Lekarskiej w przedmiocie odmowy uchylenia orzeczenia Komisji Lekarskiej niższego stopnia jest czynnością o charakterze materialno-technicznym, przybierającą formę pisma informującego o zajętym stanowisku.
Pismo to nie mieści się w katalogu aktów i czynności wymienionych w przepisie art. 3 § 2 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec czego nie jest ono objęte kontrolą sprawowaną przez sądy administracyjne, co skutkuje odrzucenie skargi.
Na wymienione postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego K. B. wniósł skargę kasacyjną, zarzucając mu obrazę art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 VIII 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżący stwierdził, iż odmowa uchylenia w trybie nadzoru orzeczenia Komisji Lekarskiej przesądziła ostatecznie o prawie skarżącego do prawidłowego określenia odszkodowania wynikającego z ustawy z 16 XII 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 z późn. zm.) i jest to czynność rozstrzygająca o prawie strony w trybie administracyjnym, która podlega kontroli sądowej. Dlatego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zarzuty skargi kasacyjnej są uzasadnione.
Przede wszystkim należy zakwestionować stanowisko Sądu I instancji, iż Centralna Komisja Lekarska w MSWiA wyraża swoje stanowisko odnośnie do wniosku o uchylenie w trybie nadzoru orzeczeń Komisji Lekarskich w różnych formach, w zależności od treści zajętego stanowiska. W orzecznictwie NSA utrwalone jest (por. uzasadnienie uchwały składu 5 sędziów NSA z 28 V 2001 r., OPK 10/01, publ. w ONSA z. 4 z 2001 r., poz. 159), że brak w ustawie wyraźnego wskazania, iż określone indywidualnie sprawy administracyjne są rozstrzygane w drodze decyzji nie przesądza o tym, że sprawa nie należy do kategorii spraw administracyjnych załatwianych w drodze decyzji w postępowaniu unormowanym przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Przepisy prawa materialnego przewidują bowiem formę załatwienia danej sprawy administracyjnej nie tylko w sposób bezpośredni, przez wyraźne wskazanie, ale także w sposób pośredni.
Gdy ustawodawca nie określi, w jakiej formie prawnej sprawa powinna być załatwiona, rozstrzygające znaczenie ma charakter sprawy oraz treść przepisów będących podstawą działania organu, do którego właściwości należy załatwienie sprawy.
Jeżeli więc Centralna Komisja Lekarska w MSWiA może w formie własnego orzeczenia uchylić każde orzeczenie Komisji Lekarskiej z przyczyn wskazanych w treści § 31 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 VII 1991 r., to trudno znaleźć argument za tym, że odmowa uchylenia powinna przybierać formę pisma wyrażającego czynność materialno-techniczną a nie również orzeczenia, lecz o innej, negatywnej treści.
Niezależnie od tego należy wskazać, że ustawodawca przewidział możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego również innych, niż wymienione w art. 3 § 2 pkt 1-3 ppsa aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, jeżeli rozstrzygają one jednostronnie o wiążących konsekwencjach obowiązującej normy prawa administracyjnego dla określonego, indywidualnego podmiotu (art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r. – ppsa). Na tej podstawie kontroli podlegają również czynności materialno-techniczne odpowiadające tym warunkom. Już to samo czyni wadliwym odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Należy przy tym mieć na względzie, że orzeczenia Centralnej Komisji Lekarskiej przy MSWiA należy traktować jako pochodzące od organu administracji publicznej, które podlegają kontroli sądów administracyjnych (por. argumenty z uzasadnienia uchwały składu 7 sędziów NSA z 19 I 1998 r., OPS 8/97, publ. w ONSA z. 2, poz. 39 z 1998 r.).
Uzasadnia to uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania (art. 185 § 1 ustawy z dnia 30 VIII 2002 r.). O kosztach postępowania orzeczono na mocy art. 203 pkt 1, 205 § 2 i 209 powołanej ostatnio ustawy.