Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1490/08, w sprawie ze skargi A. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] 2008 r. w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Stołecznego Policji z [...] 2008 r. i stwierdził, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, a także zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego kwotę 457 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Z akt sprawy wynika, że decyzją z [...] 2008 r., wydaną na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 z późn zm.), dalej ustawa o broni i amunicji, oraz art. 104 i art. 268a k.p.a Komendant Stołeczny Policji cofnął A. M. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Sąd Rejonowy w Nidzicy II Wydział Karny, w wyroku z dnia 11 czerwca 2007 r., sygn. akt II K 197/07, skazał A. M. i wymierzył mu karę jednego roku pozbawienia wolności, za czyn wyczerpujący dyspozycję art. 229 § 3 k.k., tj. udzielenie korzyści majątkowej policjantowi z Komendy Powiatowej Policji w N. w kwocie 100 zł, w celu skłonienia go do odstąpienia od nałożenia mandatu karnego oraz naliczania punktów karnych za wykroczenie drogowe.
W związku z powyższym Komendant Stołeczny Policji uznał, na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, że strona należy do kategorii osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, tj. osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Ponadto w uzasadnieniu decyzji wskazano, że na ocenę organu Policji, nie mogą mieć wpływu inne okoliczności, takie jak pozytywne opinie z miejsca zamieszkania oraz z Koła Łowieckiego "[...]" i "[...]".
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. M. wnosząc o uchylenie decyzji Komendanta Stołecznego Policji jako niezgodnej z art. 18 ustawy o broni i amunicji oraz z art. 6, 7 i 8 k.p.a. oraz o umorzenie postępowania.
W ocenie skarżącego, Komendant Stołeczny Policji zastosował przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji niewłaściwie, gdyż skarżący został skazany za czyn wypełniający znamiona określone w art. 229 § 3 k.k., tj. za przestępstwo przeciwko działalności instytucji państwowych oraz samorządu terytorialnego (Rozdział XXIX k.k.). Tymczasem ustawodawca w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji szczególną uwagę poświęca przestępstwom przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu unormowanym w Rozdziale XIX Kodeksu karnego. Organ administracji, stawiając znak równości między tymi grupami przestępstw, nie uwzględnił różnic w charakterze dóbr chronionych przez ustawodawcę.
Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] 2008 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu swej decyzji Komendant Główny Policji wskazał na otwarty charakter przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji i uznał, że organy właściwe w sprawach pozwoleń na broń palną, mają prawo i obowiązek badać wszystkie okoliczności uzasadniające obawę, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, a więc nie tylko skazanie lub oskarżenie o popełnienie przestępstw wymienionych w tym przepisie, ale również innych, nie objętych tym przepisem, a także wszelkich zachowań posiadacza pozwolenia wskazujących, że nie przestrzega on przepisów prawa. Wskazano także, że postępowanie dotyczące cofnięcia stronie pozwolenia na broń nie stało się bezprzedmiotowe, brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a. Nie jest też możliwe uwzględnienie wniosku o umorzenie postępowania w myśl art. 105 § 2 k.p.a., gdyż postępowanie w rozpatrywanej sprawie toczy się z urzędu, a nie na wniosek strony.
Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. M. zarzucając naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, art. 6, art. 7, art. 8 oraz art. 107 § 3 k.p.a. i wnosząc o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Komendant Głównego Policji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznając skargę za zasadną wskazał, że obecnie zgodnie z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji wystarczającą przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń, uzasadniającą obawę, że osoby posiadające pozwolenie na jej posiadanie mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego jest skazanie prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W obowiązującym stanie prawnym przesłanki uzasadniające szczegółowo cofnięcie pozwolenia na broń, jeżeli nawet mają charakter otwarty, to w odniesieniu do stwierdzonych przestępstw, wymienionych wprost w ustawie, stanowią wystarczającą podstawę do stwierdzenia, że popełnienie przestępstw wymierzonych przeciwko tego rodzaju chronionym dobrom (zdrowie, życie, mienie) jest zarazem sprzeczne z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. W przypadku pozostałych rodzajów przestępstw taki związek przyczynowy wymaga uzasadnienia właściwego dla decyzji administracyjnych podejmowanych w ramach uznania administracyjnego.
W przypadku bowiem, przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, których popełnienie nie jest samoistną przesłanką uzasadniającą obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, katalog przestępstw określonych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter otwarty. Organy Policji mogą zatem cofać pozwolenie na broń, w tym również broń myśliwską, w razie stwierdzenia innych przestępstw niż wymienione w powołanym przepisie, ale w takiej sytuacji organy te są zobowiązane do wykazania związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Na taką ocenę w rozpatrywanej sytuacji mają wpływ, zdaniem Sądu I instancji zasługi strony dla łowiectwa i środowiska myśliwych, praca społeczna i dobra opinia w miejscu zamieszkania.
W przeciwnym razie popełnienie każdego przestępstwa, uzasadniałoby tę obawę i tym samym skutkowałoby cofnięciem pozwolenia na broń. W takim przypadku cofnięcie pozwolenia na broń, miałoby charakter kary dodatkowej, orzekanej w związku z popełnieniem każdego przestępstwa. W ocenie Sądu I instancji, pogląd ten nie znajduje oparcia w brzmieniu przepisów art. 15 ust. 1 pkt w związku z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny za uzasadnione uznał zarzuty skarżącego dotyczące zarówno niewłaściwej, bo nadmiernie rozszerzonej wykładni powołanych przepisów ustawy o broni i amunicji, jak i zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, regulujących zarówno podstawowe zasady tego postępowania, jak i dotyczących treści samej decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniósł Komendant Główny Policji zaskarżając wyrok w całości, zarzucił mu:
- 1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przedstawienie przez sąd administracyjny stanu faktycznego ustalonego przez organy Policji, w postaci uznania, iż organy Policji nie wykazały, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. istnieje zagrożenie użycia broni oraz że w przypadku A. M. organy Policji dokonały swobody interpretacji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji;
- 3) naruszenie przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1c w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności i nie dokonały oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Komendant Główny Policji wniósł w skardze kasacyjnej o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według obowiązujących w tym zakresie norm.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw w odniesieniu do zaskarżonego wyroku, a w szczególności biorąc pod uwagę argumentację Sądu przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, która znajduje potwierdzenie w uchwale NSA z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5.
Sąd zaskarżonym wyrokiem nie naruszył przepisów art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez błędną wykładnię ww. art. 15 ust. 1 pkt 6, bowiem z brzmienia tego przepisu, ani też z prawidłowo dokonanej jego wykładni, nie można wnioskować, że w stosunku do sprawcy przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Należy zgodzić się z poglądem, że katalog przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji nie ma charakteru zamkniętego (ma charakter otwarty). Przestępstwo z art. 229 § 3 k.k., jakie w tej sprawie popełnił skarżący, nie należy jednak do żadnego z rodzajów przestępstw wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. W związku z powyższym skarżący w niniejszej sprawie, nie jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia (automatyczne) cofnięcie pozwolenia na broń. Ponieważ brzmienie art. 15 ust. 1 pkt 6 nie wyklucza tego, że osoba popełniająca inne przestępstwo, niż te które zostały tam wymienione może być również uznana za tę, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w każdym takim przypadku wymaga to jednak indywidualnej oceny, czy taka obawa rzeczywiście istnieje.
Organy administracji publicznej orzekające o cofnięciu pozwolenia na posiadanie broni w każdym takim przypadku są "zobowiązane do wykazania związku popełnionego przestępstwa z takimi cechami charakterologicznymi posiadacza broni, które stwarzają uzasadnioną obawę, iż może on użyć jej w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego".
Wykładnia przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, nie może prowadzić do wniosku, że popełnienie każdego przestępstwa stwarza uzasadnione obawy użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, a zatem powinno skutkować cofnięciem pozwolenia na broń.
Odnosząc się do zarzutu sformułowanego w pkt 2 skargi kasacyjnej należy stwierdzić, że z tego, iż organy Policji w ocenie Sądu, nie wykazały, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 229 § 3 k.k. istnieje realne zagrożenie użycia broni, skutkujące cofnięciem pozwolenia na broń, nie wynika jeszcze naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez błędne przedstawienie przez Sąd stanu faktycznego ustalonego przez organy. Sąd w zaskarżonym wyroku dokonał wykładni przepisów art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, zawężającej krąg podmiotów objętych tym przepisem, co musiało w konsekwencji spowodować odmienną oceną, niż ta w oparciu o którą orzekały organy.
Zgodnie z wykładnią dokonaną przez Sąd, nie można osób popełniających inne przestępstwa, niż wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, traktować tak samo, jak by popełniły jedno z przestępstw tam wymienionych, co nie oznacza, że osoby takie są zupełnie wyłączone spod działania tego przepisu. Jednak w takim przypadku "postępowanie dowodowe nie może być traktowane jako swoiste postępowanie uproszczone", z czym należy się zgodzić. Powyższe wiąże się z zarzutem skargi kasacyjnej zamieszczonym w pkt 3, podnoszącym naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., który o tyle jest uzasadniony, że organy zgromadziły materiał dowodowy w sprawie, jednak takie okoliczności, jak dobra opinia z miejsca zamieszkania skarżącego oraz opinia władz łowieckich, nie mogą mieć wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy zdaniem Komendanta Głównego Policji.
Problem w tym na ile powyższe stwierdzenie jest oceną materiału dowodowego wydaną w ramach swobodnej oceny dowodów, czy też nieuwzględnieniem słusznego interesu strony przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego bez podania w uzasadnieniu decyzji przyczyn, z powodu których innym dowodom organy odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej – art. 107 § 3 k.p.a. Niezależnie jednak od rozstrzygnięcia powyższej wątpliwości, nie mogło to mieć istotnego wpływu na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., tym bardziej że zaskarżone orzeczenie Sądu zostało wydane w oparciu również o przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a., którego to naruszenia przepisu nie wskazuje się w skardze kasacyjnej.
Organy ponownie orzekając w sprawie powinny również uwzględnić powołaną na wstępnie uchwałę NSA z dnia 18 listopada 2009 r.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.