Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 grudnia 2008 r. sprawy ze skargi W. W. na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki, oddalił skargę.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lipnie decyzją z [...] kwietnia 2008 r., na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.) nakazał W. W. dokonać rozbiórki drewnianego obiektu gospodarczego, o wymiarach 3,05 x 5,05 m i powierzchni zabudowy 15, 40 m2, postawionego na działce nr [...], w miejscowości N. W., bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi oraz w sposób uniemożliwiający doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Kujawsko-Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. utrzymał w mocy zaskarżona decyzję. Uzasadniając to rozstrzygnięcie organ wskazał, że w wyniku wizji ustalono, że na terenie działki nr 47 znajduje się nowy wolnostojący drewniany obiekt gospodarczy o wymiarach 3,05 x 5,05 m, usytuowany w granicy działki, ze spadem dachu na stronę sąsiada. Wybudował go W. W. bez zgłoszenia właściwemu organowi, co stanowi naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Ponieważ przedmiotowy obiekt nie spełnia warunków określonych w § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), uniemożliwia to legalizację obiektu. Ponieważ skarżący nie zgłosił budowy nowego obiektu właściwemu organowi, organ nadzoru budowlanego I instancji słusznie stwierdził, że rzeczony obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej i powinien, zgodnie z art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego, ulec rozbiórce.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy rozpatrując skargę W. W. wskazał, że w dniu 14 marca 2008 r. organ orzekający w sprawie przeprowadził wizję lokalną z udziałem zainteresowanych stron. W trakcie wizji lokalnej ustalono, że skarżący na swej nieruchomości w Nowej Wsi postawił wolno stojący drewniany obiekt gospodarczy o wymiarach 3,05 x 5,05 m o powierzchni zabudowy 15, 40 m2, w miejsce poprzedniego obiektu, który miał wymiary 2,60 x 4,55 m. Wybudowany obiekt konstrukcji drewnianej zlokalizowany jest w granicy działki ze spadem dachu na stronę sąsiada. Skarżący podczas wizji lokalnej wyjaśnił, że w trakcie robót mających na celu doprowadzić obiekt do należytego stanu technicznego uległ on zawaleniu i dlatego obiekt odbudował od nowa, co miało miejsce w lutym 2008 r. Skarżący nie zgłosił budowy nowego obiektu właściwemu organowi.
Sąd podkreślił, że z akt wynika także, iż wcześniej, decyzją z [...] listopada 2007 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lipnie nakazał skarżącemu, jako właścicielowi drewnianego obiektu gospodarczego, usunąć stwierdzone wówczas nieprawidłowości poprzez wyprostowanie jego ścian zewnętrznych (doprowadzenie ich do pionu), ich wzmocnienia, a także wymianę zniszczonych elementów ścian i dachu, w terminie do 29 lutego 2008 r. Powyższa decyzja zezwalała (a jednocześnie i obligowała) skarżącego tylko na takie postępowanie, które w sposób oczywisty z niej wynika - tj. usunięcie stwierdzonych, szczegółowo opisanych w niej nieprawidłowości w sposób w decyzji wskazany.
Tymczasem z nie budzących wątpliwości co do swej prawdziwości ustaleń wynika, że skarżący w miejsce poprzedniego obiektu o wymiarach 2,60 x 4,55 m, co daję powierzchnię 12,05 m2, postawił obiekt o wymiarach 3,05 x 5,05 m, co daje powierzchnie 15, 4 m2. Jest więc to niewątpliwie zupełnie nowy obiekt budowlany. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że do jego realizacji częściowo użyto budulca z poprzedniego obiektu. Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego - a więc także i inwestorów określają przepisy rozdziału 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 -31. Przepisy art. 29-31 określają natomiast kiedy nie ma obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę, a istnieje w to miejsce obowiązek dokonania zgłoszenia budowy, przy jednoczesnym prawie właściwego organu do zgłoszenia we wskazanym ustawą terminie sprzeciwu.
Zgodnie z tymi przepisami między innymi pozwolenia nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekroczyć dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki (art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego). Obowiązki inwestora określa art. 30 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, stanowiąc że należy dokonać zgłoszenia. Jest natomiast okolicznością bezsporną, że obiekt wniesiony przez skarżącego miał powierzchnię nie przekraczającą powierzchni wskazanej w ustawie i że skarżący nie dokonał odpowiedniego zgłoszenia. W którymkolwiek ze swoich pism skarżący nie wyraził w tej kwestii odmiennego stwierdzenia.
Sankcję za postępowanie inwestora wbrew dyspozycjom przywołanego art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ustawodawca zawarł w przepisie art. 49b ust. 1 tej ustawy. Stanowi on, że właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W myśl ust. 2 tego artykułu możliwe jest odstąpienie od powyższego nakazu i legalizowanie wniesionego obiektu między innymi tylko wówczas, o ile nie narusza on przepisów w tym techniczno -budowlanych, po spełnieniu jeszcze dodatkowych warunków dalszej treści przepisu art. 49b ust. 2.
Przepisy techniczno-budowlane to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.). Zgodnie z § 272 ust. 1 tego rozporządzenia budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności określonej w § 232 ust. 4 i 5 tego rozporządzenia. Wymóg ten tzn. dotyczący odporności ogniowej - jaka wynika z akt sprawy - w odniesieniu do przedmiotowego drewnianego w całości obiektu nie został zrealizowany. Jest natomiast poza sporem, że skarżący wybudował go bezpośrednio przy granicy działki sąsiedniej.
W tym stanie rzeczy organ wydając decyzję utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję nie postąpił wbrew obwiązującemu prawu, a wprost przeciwnie organ był uprawniony i zobowiązany do wydania właśnie takiej decyzji.
Skargę od powyższego wyroku złożył W. W. zarzucając naruszenie prawa materialnego przez "błędną jego wykładnię poprzez przyjęcie, że skarżący naruszył art. 29-31 Prawa budowlanego przez niedokonanie zgłoszenia budowy. W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nie zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji. Wskazał, że po otrzymaniu polecenia od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o usunięcie drewnianego obiektu gospodarczego wypełnił to polecenie i przy użyciu, budulca z poprzedniego obiektu postawił nowy obiekt budowlany o powierzchni nieco większej, lecz nie wymagający uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Podniósł jednocześnie, że jest kaleką i nie wiedział o potrzebie dokonania zgłoszenia. Nikt go o tym, że taka konieczność jest niezbędna nie poinformował.
Skarżący podniósł ponadto, że skoro do budowy nowego obiektu użył budulca z rozbiórki poprzedniego i nie wybudował obiektu, na którego budowę jest potrzebne zezwolenie, nie dokonał zgłoszenia. Skoro zatem wykonał polecenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i w miejsce nakazanego do rozbiórki obiektu postawił nowy obiekt, to fakt ten był znany w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Skarżący zarzucił dokonanie przez Sąd I instancji błędnej wykładni prawa materialnego, tj. art. 29 - 31 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.). Wprawdzie w skardze kasacyjnej nie sprecyzowano, którego ustępu lub punktu z powołanych wyżej przepisów dotyczy zarzut zaskarżenia, to jednak mając na uwadze, że przedmiotem postępowania jest budowa budynku gospodarczego o wymiarach 3,05 x 5,05 m, należy przyjąć, że zarzut ten odnosi się do art. 29 ust. 1 pkt 2 i art. 30 ust. 1 pkt 1. Pozostałe przepisy art. 29 – 31 Prawa budowlanego nie mogły mieć w sprawie zastosowania.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. Stosownie natomiast do art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgłoszenia właściwemu organowi wymaga, z zastrzeżeniem art. 29 ust. 3, budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
W sprawie pozostaje poza sporem, czego nie kwestionuje również skarżący w skardze kasacyjnej, że na nieruchomości w Nowej Wsi postawił on wolno stojący drewniany obiekt gospodarczy o wymiarach 3,05 x 5,05 m o powierzchni zabudowy 15, 40 m2, w miejsce poprzedniego obiektu, który miał wymiary 2,60 x 4,55 m. Wybudowany obiekt o konstrukcji drewnianej jest zlokalizowany w granicy działki ze spadem dachu na stronę sąsiada. Skarżący nie dopełnił wynikającego z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego obowiązku dokonania właściwemu organowi zgłoszenia przed terminem zamierzonego rozpoczęcia budowy. Na fakt niedopełnienia tego obowiązku nie ma wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że przy budowie przedmiotowego budynku gospodarczego został użyty materiał budowlany z uprzednio rozebranego budynku. W konsekwencji powyższych ustaleń obowiązkiem organu nadzoru budowlanego było podjęcie działań przewidzianych w art. 49b Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł natomiast dokonać oceny prawidłowości zastosowania przez organy orzekające art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego w rozpatrywanej sprawie, bowiem w skardze kasacyjnej skarżący ograniczył się do zarzutu naruszenia art. 29 - 31 Prawa budowlanego, nie podnosząc również zarzutu naruszenia innych przepisów prawa materialnego albo przepisów postępowania. Zawarta w art. 183 § 1 p.p.s.a. zasada związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej oznacza pełne związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze, które determinują zakres badania zaskarżonego orzeczenia.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a.