Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 listopada 2004 r. (sygn. III SA/Gl 1025/04), po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Miasta Mysłowice na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody Śląskiego z dnia 11 sierpnia 2004 r. (nr PN-N-0911/393/R/04) w przedmiocie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miasta w przedmiocie ustalenia wynagrodzenia miesięcznego Prezydenta Miasta – uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze.
W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, że Rada Miasta Mysłowice uchwałą nr XXIX/328/04 z dnia 24 czerwca 2004 r. w sprawie ustalenia wynagrodzenia miesięcznego Prezydenta Miasta Mysłowice ustaliła, że wynagrodzenie to poczynając od 1 lipca 2004 r. będzie składało się z wynagrodzenia zasadniczego w wysokości 5050 PLN, dodatku funkcyjnego w wysokości 1860 PLN i dodatku specjalnego przyznanego do dnia 30 czerwca 2005 r. w wysokości 20 % wynagrodzenia zasadniczego i dodatku funkcyjnego, tj. w kwocie 1382 PLN oraz dodatku z tytułu wysługi lat. W podstawie prawnej powołano art. 18 ust.2 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, art.4 ust.1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych(Dz.U. z 2001 r., nr 142,poz.1593 ze zm.)oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 marca 2002 r. w sprawie zasad wynagradzania i wymagań kwalifikacyjnych pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich(Dz.U. Nr 47,poz.448).
Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia 11 sierpnia 2004 r. Wojewoda śląski stwierdził nieważność powyższej uchwały bo w wyniku podwyższenia wynagrodzenia zasadniczego z 4900 zł do 5050 zł i obniżenia dodatku specjalnego z 40% do 20 % całkowite wynagrodzenie Prezydenta uległo obniżeniu o kwotę 1098 PLN. Dodatek ten jest obligatoryjnym składnikiem wynagrodzenia. Zgodnie z art. 31 ustawy o pracownikach samorządowych w sprawach nieuregulowanych stosuje się przepisy Kodeksu pracy a w myśl art. 11 Kodeksu pracy nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy bez względu na podstawę prawną tego stosunku wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika. Zmiana warunków płacy lub pracy, w świetle art. 29 ust.4 i 5 Kodeksu pracy wymaga zachowania formy pisemnej. Do zmiany i to na niekorzyść wynagrodzenia Prezydenta Miasta Mysłowice wymagana była zatem jego zgoda i to w formie pisemnej, takiej zgody nie udzielono.
Rada Miasta Mysłowice w skardze domagała się uchylenia rozstrzygnięcia nadzorczego, podnosząc że mogła przyznać na kolejny rok dodatek w wysokości określonej przez powołane rozporządzenie a ponadto brak jest podstaw do ingerowania organu nadzoru w jej kompetencje do ustalania wynagrodzenia Prezydenta.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając rozstrzygnięcie nadzorcze, przyznał że uchwała ustalająca wynagrodzenie prezydentowi miasta podlega kontroli organu nadzoru a rozstrzygnięcie nadzorcze zostało podjęte w ustawowym terminie. Jednocześnie jednak Sąd uznał, że w orzecznictwie i w doktrynie utrwalony jest pogląd, że do stosunku pracy na podstawie wyboru nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy dotyczące zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w szczególności dotyczące wypowiedzenia warunków płacy i pracy. Chociaż faktycznie uchwała doprowadziła do zmiany wysokości wynagrodzenia, to przyznanie dodatku specjalnego w najniższej dopuszczonej rozporządzeniem wysokości nie naruszało przepisów ustawy o pracownikach samorządowych i przepisów Kodeksu pracy o pracownikach zatrudnionych na podstawie wyboru.
Wojewoda Śląski zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosił o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W skardze kasacyjnej jego pełnomocnik zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów art. 31 ust.1 ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych poprzez jego błędna wykładnię oraz przepisów art. 11 w zw. z art. 29 §§ 4 i 5 Kodeksu pracy poprzez ich błędne zastosowanie.
W uzasadnieniu powołał przepis art. 31 ust.1 ustawy o pracownikach samorządowych stanowiący, że w sprawach nieuregulowanych należy stosować przepisy Kodeksu pracy. Ponieważ przepisy tej ustawy nie regulują trybu zmiany stosunku pracy pracownika zatrudnionego na podstawie wyboru, w tym wysokości jego wynagrodzenia, miały zastosowanie przepisy Kodeksu pracy. Przepis art. 11 Kodeksu stanowi, że nawiązanie stosunku pracy oraz ustalenie warunków pracy i płacy bez względu na podstawę prawną tego stosunku wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika a przepis art. 29 §§ 4i 5 z kolei stanowi, że zmiana warunków umowy o prace wymaga formy pisemnej przy czym wymóg ten dotyczy również stosunków pracy nawiązanych na innej podstawie niż umowa o prace, w tym również na podstawie wyboru. Dokonując zmiany wynagrodzenia Rada powinna zatem uzyskać pisemną zgodę Prezydenta. Zgody takiej nie uzyskano ani nie zwracano się o nią.
Interpretacja powołanych przepisów dokonana przez Sąd jest błędna bo nie uwzględnia nowelizacji Kodeksu pracy, dokonanej ustawą z 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy-Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 213,poz.2081), dokonanej z uwagi na potrzebę wdrożenia dyrektywy nr 91/533/EWG z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązków dotyczących informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy(O.J.L 288,18.10.1991, s. 32).
Naczelny Sąd administracyjny zważył co następuje.
Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy, co wynika wprost z powołanych w niej przepisów, których naruszenie zarzucono zaskarżonemu wyrokowi. Powołany przez Sąd jako utrwalony w orzecznictwie i doktrynie pogląd, iż do stosunku pracy na podstawie wyboru nie mają zastosowania przepisy Kodeksu pracy dotyczące zatrudnienia na podstawie umowy o pracę, w świetle powołanej w skardze kasacyjnej nowelizacji Kodeksu pracy musi zostać zweryfikowany. Przepisy ustawy z dnia 22 marca 1990 r. o pracownikach samorządowych(Dz.U. z 2001 r., Nr 142,poz. 1593 ze zm.)nie regulują trybu zmiany stosunku pracy pracownika zatrudnionego na podstawie wyboru, a w tej sytuacji mają zastosowanie(art. 31 ust.1)przepisy Kodeksu pracy.
W świetle aktualnego brzmienia art. 11, art. 29 §§ 4 i 5 Kodeksu, po jego nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy –Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw(Dz.U. Nr 213, poz.2081 – weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r.), związanej z wdrożeniem m.in. dyrektywy nr 91/533/EWG z dnia 14 października 1991 r. w sprawie obowiązków dotyczących informowania pracowników o warunkach stosowanych do umowy lub stosunku pracy(O.J.L 288,18.10.1991, s. 32)dokonana przez Sąd wykładnia musi być uznana za błędną. Jeśli zatem zmiana warunków umowy o pracę wymaga formy pisemnej i dotyczy to także stosunków pracy nawiązanych na innej podstawie niż umowa o pracę a nawiązanie stosunku pracy i ustalenie warunków pracy i płacy, bez względu na podstawę tego stosunku, wymaga zgodnego oświadczenia woli pracodawcy i pracownika – to zmiana wysokości wynagrodzenia prezydenta miasta, zatrudnionego na podstawie wyboru, wymaga pisemnego zgodnego oświadczenia woli obu stron.
Z uwagi na powyższe, ponieważ w skardze kasacyjnej brak było zarzutów dotyczących naruszeń przepisów postępowania, na podstawie art.188 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), należało uchylić zaskarżony wyrok i oddalić skargę Rady Miasta Mysłowice.