Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 12 listopada 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Stowarzyszenia A. z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie parkingu dla 300 samochodów osobowych w ramach zabudowy mieszkaniowej przy [...] na obszarze wydzielanym ulicami [...], [...] oraz rewitalizacji parku publicznego nad [...] w dzielnicy Praga Południe m. st. Warszawy, którego inwestorem jest A. sp. z o.o.
Od powyższej decyzji odwołanie złożyło o skarżące Stowarzyszenie.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2008 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
W uzasadnieniu postanowienia Kolegium stwierdziło, że organizacja społeczna może zgłosić chęć uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym wymagającym udziału społeczeństwa. Natomiast, udziału społeczeństwa wymaga przeprowadzenie postępowania, w którym sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W sytuacji, gdy organ I instancji, po uzyskaniu opinii Powiatowego Inspektora Sanitarnego, odstąpił od wymogu sporządzenia raportu, udział społeczeństwa nie jest wymagany.
Na powyższe postanowienie skargę złożyło stowarzyszenie podnosząc zarzut, że prawo uczestnictwa organizacji pozarządowej w postępowaniu wynika z art. 9 ust. 2 Konwencji z Aarhus i Dyrektywy Rady Nr 85/337/EWG z 27 czerwca 1985 r. w sprawie oceny skutków niektórych publicznych i prywatnych przedsięwzięć dla środowiska.
Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że aby organizacja społeczna mogła złożyć odwołanie od decyzji organu I instancji ustalającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji musi skutecznie zgłosić swój udział w postępowaniu. Tymczasem postanowieniem z dnia [...] stycznia 2008 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia A. do udziału w postępowaniu. Rozstrzygniecie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium w Warszawie z dnia [...] marca 2008 r. W dacie wydawania przez Kolegium zaskarżonego rozstrzygnięcia postanowienie o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu funkcjonowało w obrocie prawnym i Kolegium było nim związane. Kolegium słusznie uznało, że niedopuszczalne jest wniesienie odwołania od decyzji przez organizację społeczną, której odmówiono dopuszczenia do udziału w postępowaniu.
Postanowienie o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia zostało przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylone wyrokiem z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/08. W wyroku tym Sąd nie wstrzymał jednak wykonania uchylonego postanowienia. Dopóki wyrok ten nie stanie się prawomocny postanowienie o odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu administracyjnym funkcjonuje w obrocie prawnym i jest wiążące dla Sądu wydającego orzeczenie w niniejszej sprawie. Ponadto wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Wa 821/08 został zaskarżony skargą kasacyjną. W ocenie Sądu I instancji, dopóki nie zapadnie rozstrzygnięcie w przedmiocie tej skargi wyrok w wymienionej wyżej sprawie nie jest prawomocny. Ponadto na dzień wydawania wyroku w niniejszej sprawie wyrok ten nie był prawomocny.
W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku Stowarzyszenie domagało się uchylenia wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zarzuciło naruszenie przepisów postępowania. Po pierwsze, art. 151 w związku z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. – poprzez przyjęcie, że brak wstrzymania uchylonego postanowienia w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r. oznacza brak wstrzymania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, podczas gdy wstrzymanie może dotyczyć tylko tych rozstrzygnięć, które nadają się do wstrzymania i wymagają wstrzymania.
Po drugie, naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie, pomimo, że na rozstrzygnięcie sprawy ma wpływ zakończenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r. Po trzecie, naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 134 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. polegające na przyjęciu, że w przypadku stwierdzenia, że odwołanie nie pochodzi od strony powinno dojść do stwierdzenia jego niedopuszczalności, podczas gdy prawidłowym rozstrzygnięciem powinno być umorzenie postępowania odwoławczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, należy stwierdzić, że chybiony jest zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. z powodu jego niezastosowania, pomimo że na rozstrzygnięcie sprawy ma wpływ zakończenie postępowania toczącego się przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r. (sygn. akt IV SA/Wa 821/08). W istocie bowiem, w dacie wydania postanowienia SKO w Warszawie z dnia [...] listopada 2008 r. w obrocie prawnym funkcjonowało ostateczne postanowienie SKO z dnia [...] marca 2008 r. o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu skarżącego stowarzyszenia, które następnie – co zasadnie orzekł Sąd I instancji – zostało uchylone nieprawomocnym wyrokiem WSA z kolei zaskarżonym do NSA. Dlatego też przyjęcie stanowiska, że stwierdzenie niedopuszczalności odwołania zależy czy też jest pochodną wcześniejszej odmowy dopuszczenia strony skarżącej do udziału w postępowaniu, prowadzi do wniosku, że rozpatrzenie skargi strony skarżącej na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania wymaga uprzedniej oceny prawnej czy w dacie jego wydania nastąpiło ostateczne zakończenie postępowania w przedmiocie dopuszczenia do udziału strony skarżącej w tym postępowaniu. Z tych względów, w tej sprawie Sąd I instancji nie miał podstawy do zastosowania przepisu art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. i zawieszenia postępowania sądowego.
Po drugie, zarzut naruszenia art. 151 w związku z art. 152 ustawy p.p.s.a. z powodu przyjęcia stanowiska przez Sąd I instancji, że właśnie brak wstrzymania wykonania uchylonego przedmiotowego postanowienia SKO z dnia [...] marca 2008 r. w sentencji w wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2008 r., oznacza brak wstrzymania wykonania postanowienia o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie, podczas gdy wstrzymanie może dotyczyć tylko tych rozstrzygnięć, które nadają się do wstrzymania i wymagają wstrzymania, było naruszeniem przepisów postępowania, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy. W obrocie prawnym do dnia wydania powyższego wyroku WSA funkcjonowało bowiem ostateczne postanowienie o odmowie dopuszczenia strony skarżącej do udziału w postępowaniu. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania może dotyczyć tylko tych postanowień, które w istocie nadają się do wstrzymania wykonania w rozumieniu dyspozycji art. 152 p.p.s.a.
Po trzecie, zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z art. 134 i art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. polegający na przyjęciu przez Sąd I instancji stanowiska, że w przypadku stwierdzenia, iż odwołanie nie pochodzi od strony, powinno być wydane postanowienie o stwierdzeniu jego niedopuszczalności, chociaż w istocie powinna być wydana decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego, jest zasadny, lecz to uchybienie nie miało także wpływu na wynik sprawy. Wynika to z tego, że inna forma prawna rozstrzygnięcia w tej sprawie w żaden sposób nie zmienia sytuacji prawnej i faktycznej strony w tym postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.
Oznacza to, że zaskarżony w tej sprawie wyrok Sądu I instancji pomimo częściowo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Z tych względów i na podstawie art. 184 cyt. ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.