Uzasadnienie
II OSK 445 / 12
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 13 października 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę J. S. na postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2011 r. w przedmiocie uchybienia terminu do złożenia odwołania.
W uzasadnieniu powyższego wyroku Sąd pierwszej instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Prezydent Miasta Gdańska na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.- zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności i dowodach osobistych) orzekł o wymeldowaniu J. S. z pobytu stałego z lokalu położonego w Gdańsku, przy ul. [...]. Decyzja ta została doręczona w dniu 14 lutego 2011 r., a zwrotne potwierdzenie odbioru podpisał dorosły domownik- siostra strony. W dniu 1 marca 2011 r. w placówce pocztowej J. S. nadał odwołanie od powyższej decyzji.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. Wojewoda Pomorski na podstawie art. 134 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych odmówił rozpatrzenia odwołania wskazując, że został przekroczony termin do jego wniesienia, a wraz z odwołaniem strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł J. S., zarzucając mu naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych i wnosząc o uchylenie jego oraz decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Pomorski wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał zaskarżone postanowienie za zgodne z prawem. Wskazując na treść art. 134 w związku z art. 129 § 2 K.p.a., Sąd podkreślił, że organ odwoławczy jest zobowiązany w postępowaniu wstępnym zbadać, czy odwołanie zostało wniesione w przewidzianym przepisami prawa terminie, a w przypadku jego uchybienia do stwierdzenia wniesienia odwołania z uchybieniem terminu. Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż decyzja Prezydenta Miasta Gdańska z dnia [...] lutego 2011 r. została doręczona dorosłemu domownikowi na podstawie art. 43 K.p.a. Cytując treść art. 57 § 1 i 4 K.p.a., Sąd uznał, że skoro orzeczenie organu I instancji zostało doręczone w dniu 14 lutego 2011 r., to termin do złożenia od niego odwołania upłynął w dniu 28 lutego 2011 r. Był on ostatnim dniem z czternastodniowego terminu do jego wniesienia (art. 129 § 2 K.p.a.). Dzień ten nie był dniem ustawowo wolnym od pracy.
Tym samym okoliczność, na którą powoływał się przed Sądem pełnomocnik skarżącego, iż dorosły domownik, który odebrał pismo mylnie poinformował o terminie odbioru decyzji, z uwagi na treść ww. przepisów, nie miała znaczenia dla obliczenia terminu do złożenia odwołania w rozpatrywanej sprawie.
Sąd pierwszej instancji zwrócił też uwagę na to, że literalne rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonym postanowieniu nie jest zgodne z art. 134 K.p.a., albowiem organ winien stwierdzić uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Ponieważ jednak rozstrzygnięcie nie budzi wątpliwości na tle ustalonego stanu faktycznego (art. 107 § 3 K.p.a.), wadę tę Sąd uznał za niemającą istotnego wpływu na wynik sprawy.
Z powyższych przyczyn, Wojewódzki Sad Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
- 1. naruszenia prawa materialnego art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych przez niewłaściwe zastosowanie oraz błędną wykładnię, gdyż ani organ II instancji, ani sąd administracyjny nie rozpoznał merytorycznie treści decyzji i kolejnych odwołań od błędnej decyzji i miało to istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia,
- 2. naruszenie prawa procesowego art. 129 K.p.a. w związku z art. 134 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. i art. 109 K.p.a., gdyż decyzję odebrała siostra skarżącego I. H. (nie przesłuchana w charakterze świadka w żadnej instancji pomimo wniosku), przekazała go prawie 80- letniej matce, a ta dopiero przekazała go synowi J. S. myląc termin 14 lutego z 17 lutym 2011 r., więc wniosek o przywrócenie terminu dla będącego pod wpływem błędu skarżącego najpierw był zupełnie zbyteczny, a potem już byłby nieskuteczny i miało to istotny i decydujący wpływ na wynik sprawy.
Wskazując na powyższe zarzuty, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego orzeczenia w całości, a także o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie decyzji organu I instancji i decyzji organu II instancji w całości i przekazanie do ponownego rozpoznania poprzez właściwy organ administracyjny.
W uzasadnieniu kasacji podkreślono, że skarżący otrzymał decyzję o wymeldowaniu za pośrednictwem siostry i matki po dość długim okresie. Jako datę podano 17 lutego 2011 r. Termin odwołania upływał, więc w dniu 3 marca 2011 r. Odwołanie w dobrej wierze wniesiono 1 marca czyli 2 dni przed ostatnim domniemanym dniem. Dopiero z decyzji Prezydenta strona i pozostali krewni dowiedzieli się, że decyzja została odebrana 14 lutego 2011 r. W tej sytuacji J. S. nie mógł wnosić o przywrócenie terminu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Oceniając wniesioną kasację w granicach określonych treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) i nie dostrzegając przy tym, przesłanek nieważności postępowania, o których mowa w § 2 tego przepisu, wskazać należało, iż przedmiotem oceny w niniejszej sprawie pozostawała jedynie kwestia uchybienia przez skarżącego terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdzenie jego niezachowania przy wniesieniu tego środka zaskarżenia wywołuje ten skutek, że organ zobligowany jest do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 134 K.p.a., a rozstrzygnięcie wydane przez organ staje się ostateczne, wobec czego nie podlega ono kontroli instancyjnej.
W okolicznościach niniejszej sprawy, jak prawidłowo ustalił organ odwoławczy a za nim Sąd pierwszej instancji decyzja organu I instancji została doręczona skarżącemu w trybie tzw. doręczenia zastępczego (art. 43 K.p.a.) w dniu 14 lutego 2011 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem z dniem 28 lutego 2011 r. Jego wniesienie w dniu 1 marca 2011 r. nastąpiło więc z uchybieniem terminu. Bez znaczenia pozostają przy tym subiektywne zapatrywania skarżącego na kwestię, kiedy winien zakończyć się bieg termin do złożenia odwołania w okolicznościach przedmiotowej sprawy. Kwestia zawinienia lub braku winy w uchybieniu terminu nie jest, bowiem oceniana w niniejszym postępowaniu. Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną, ustalaną w pierwszej kolejności na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy. Z tych też przyczyn za bezzasadny uznać należało zarzut kasacji dotyczący naruszenia art. 129 w związku z art. 134 w związku z art. 107 § 3 i art. 109 K.p.a.
Nie podlegał uwzględnieniu również zarzut naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, gdyż rozpatrzenie odwołania z przyczyn powyżej wskazanych było niedopuszczalne. Domaganie się rozpoznania odwołania przez Sąd pierwszej instancji, co wyraźnie sformułował w treści powyższego zarzutu kasacji jej autor, jest co najmniej niezrozumiałe w świetle zakresu kognicji sądów administracyjnych (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Z przedstawionych powyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o oddaleniu wniesionej skargi kasacyjnej.