Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 listopada 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę M. K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
W dniu 5 lutego 2013 r. M. K. dokonała w Starostwie G. zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków w C. przy ul. T. na działce nr [...].
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Starosta G. nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia protokołu uzgodnienia usytuowania planowanej oczyszczalni ścieków z zespołem uzgadniania dokumentacji projektowej (opinię ZUDP). Inwestor nie przedłożył protokołu uzgodnień w wyznaczonym terminie.
Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Starosta G., na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz.1623 ze zm.), dalej P.b., wniósł sprzeciw do zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków, wobec nieuzupełnienia w terminie braków zgłoszenia.
Od ww. decyzji odwołanie wniosła M. K. wskazując, że w jej ocenie planowana inwestycja nie wymaga uzgodnienia ZUDP, ponieważ stanowi wewnętrzną instalację kanalizacyjną.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2013 r. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wskazał, że usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z właściwym starostą, które winno zostać doręczone do zgłoszenia. Ponieważ przydomowa oczyszczalnia ścieków, którą odwołująca się zamierzała zrealizować, składa się: z podziemnego zbiornika, rur kanalizacyjnych doprowadzających ścieki do osadnika oraz z osadnika do studzienki i ze studzienki do drenażu rozsączającego, to wypełnia definicję sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.), dalej p.g.k. W konsekwencji, przydomowa oczyszczalnia ścieków, jako sieć uzbrojenia terenu, podlega inwentaryzacji i ewidencji, a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosła M. K. Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził, że istotę sporu stanowi kwestia, czy instalacja przydomowej oczyszczalni ścieków podlega inwentaryzacji i ewidencji. Stosownie do art. 27 ust. 1 p.g.k. sieć uzbrojenia terenu podlega inwentaryzacji i ewidencji, zaś inwestorzy są obowiązani uzgadniać usytuowanie projektowanych sieci uzbrojenia terenu z właściwymi starostami (pkt 1 ust. 2 art. 27). Na gruncie omawianej ustawy przez sieć uzbrojenia terenu rozumie się wszelkiego rodzaju nadziemne, naziemne i podziemne przewody i urządzenia: wodociągowe, kanalizacyjne, gazowe, cieplne, telekomunikacyjne, elektroenergetyczne i inne, z wyłączeniem urządzeń melioracji szczegółowych, a także podziemne budowle, jak: tunele, przejścia, parkingi, zbiorniki itp. (art. 2 pkt 11).
Sąd Wojewódzki stwierdził następnie, że sporna przydomowa oczyszczalnia ścieków składa się z podziemnych przewodów i urządzeń kanalizacyjnych oraz zbiornika, a więc tym samym wypełnia definicję sieci uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 p.g.k. W konsekwencji przydomowa oczyszczalnia ścieków, jako sieć uzbrojenia terenu, podlega inwentaryzacji i ewidencji (art. 27 ust. 1), a jej usytuowanie objęte zostało obowiązkiem uzgodnienia z właściwym starostą (art. 27 ust. 2 pkt 1). Uzgodnienie usytuowania projektowanej sieci następuje po uprzednim zbadaniu bezkolizyjności usytuowania tej sieci z już istniejącymi i projektowanymi innymi przewodami i urządzeniami, z obiektami budowlanymi, znakami geodezyjnymi, grawimetrycznymi i magnetycznymi, zielenią wysoką, pomnikami przyrody, a także po zbadaniu ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego (§ 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej - Dz.U.
Nr 38, poz. 455 ze zm.). Zatem chodzi o bezkolizyjność nie tylko z innymi sieciami, ale również z innymi obiektami wymienionymi w § 8 ust. 1 wskazanego rozporządzenia. Natomiast w § 10 tegoż rozporządzenia mówi się o uzgadnianiu sieci będących przyłączami do budynku lub budowli, w części usytuowanej na nieruchomości, w stosunku do której prawo do dysponowania na cele budowlane przysługuje wnioskodawcy, bez rozróżnienia na przyłącza i sieci właściwe.
W ocenie Sądu I instancji bezzasadne są twierdzenia skarżącej, że w sprawie dla określenia zakresu obowiązków inwestora winny mieć zastosowanie przepisy P.b. Kwesta stosownych uzgodnień wynika z p.g.k. i na gruncie tej regulacji należało dokonać oceny, czy usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z właściwym starostą, które winno zostać dołączone do zgłoszenia budowy tej oczyszczalni (art. 30 ust. 2 P.b.).
Przydomowa oczyszczalnia ścieków niewątpliwie podlega obowiązkowi zgłoszenia, bowiem wśród robót budowlanych, które nie wymagają pozwolenia na budowę, w art. 29 ust. 1 pkt 3 P.b. wskazana została budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m³ na dobę. W art. 30 ust. 5 tej ustawy określono, że do robót budowlanych wymagających zgłoszenia można przystąpić po upływie 30 dni od dnia doręczenia organowi zgłoszenia, jeżeli w tym terminie organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu, dla którego przewidziana została forma decyzji.
Z kolei w art. 30 ust. 2 wskazano, że w zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 oraz w zależności od potrzeb odpowiednie szkice lub rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami. W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia właściwy organ nakłada, w drodze postanowienia, na składającego zgłoszenie obowiązek uzupełnienia w określonym terminie brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia – wnosi sprzeciw w drodze decyzji.
Dokonane zgłoszenie było niekompletne, bowiem dołączone dokumenty były niewystarczające do rozstrzygnięcia sprawy. Wobec tego organ I instancji uprawniony był do nałożenia na skarżącą obowiązku uzupełnienia zgłoszenia przez dołączenie określonych dokumentów, w tym przypadku uzgodnienia dokumentacji projektowej przez Zespół Uzgadniania Dokumentacji Projektowej. Niewykonanie postanowienia wydanego na podstawie art. 30 ust. 2 P.b. wiąże się z koniecznością wydania decyzji o sprzeciwie względem zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 7 listopada 2013 r. skargę kasacyjną złożyła M. K. Zaskarżając wyrok w całości, zarzuciła mu naruszenie prawa materialnego polegające na błędnej wykładni i niezastosowaniu § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej i w konsekwencji tego przyjęcie, że usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków wymaga uzgodnienia z zespołem uzgadniania dokumentacji projektowej.
Wskazując na powyższe naruszenia wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka nie zgodziła się ze stanowiskiem, że usytuowanie przydomowych oczyszczalni ścieków podlega obowiązkowi uzgodnienia dokumentacji projektowej z ZUDP. Stosownie bowiem do § 10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej, nie wymagają uzgodnienia z ZUDP sieci będące przyłączami do budynków i budowli, w części usytuowanej na nieruchomości, w stosunku do której przysługuje wnioskodawcy prawo dysponowania na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 P.b. Powołany przepis wyłącza zatem wymóg uzgodnienia z ZUDP sieci będących przyłączami do budynku lub budowli w części usytuowanej na nieruchomości wnioskodawcy. Skoro planowana do budowy przydomowa oczyszczalnia ścieków, stanowiąca sieć uzbrojenia terenu w rozumieniu p.g.k., będzie zlokalizowana w całości na nieruchomości skarżącej, to w myśl § 10 ust. 2 rozporządzenia jej usytuowanie nie podlega wymogowi uzgodnienia z ZUDP, choć podlegać będzie inwentaryzacji i ewidencji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Jedynym zarzutem stawianym wyrokowi Sądu I instancji jest naruszenie § 10 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 2 kwietnia 2001 r. w sprawie geodezyjnej ewidencji sieci uzbrojenia terenu oraz zespołów uzgadniania dokumentacji projektowej. Z treści tego przepisu autor skargi kasacyjnej wyciąga wniosek, że choć przydomowa oczyszczalnia ścieków stanowi sieć uzbrojenia terenu w rozumieniu art. 2 pkt 11 p.g.k., to § 10 ust. 2 rozporządzenia wyłącza nałożony przez art. 27 ust. 2 pkt 1 p.g.k. obowiązek uzgodnienia jej usytuowania z działającym z upoważnienia starosty zespołem uzgadniania dokumentacji projektowej w sytuacji, gdy oczyszczalnia w całości znajdować ma się na nieruchomości inwestora (w stosunku do której inwestorowi przysługuje prawo do dysponowania nią na cele budowalne), jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
Stanowiska takiego nie sposób zaakceptować. Aby prawidłowo zinterpretować treść § 10 ust. 2 rozporządzenia, należy wziąć pod uwagę również inne przepisy rozporządzenia, w szczególności zawarte w Rozdziale 3: Szczegółowe zasady i tryb uzgadniania usytuowania projektowanych sieci.
Stosownie do § 8 ust. 1 rozporządzenia uzgodnień usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu, zwanych dalej "uzgodnieniami", dokonuje się po uprzednim zbadaniu bezkolizyjności usytuowania projektowanych sieci uzbrojenia terenu z już istniejącymi i projektowanymi innymi przewodami i urządzeniami, z obiektami budowlanymi, znakami geodezyjnymi, grawimetrycznymi i magnetycznymi, zielenią wysoką, pomnikami przyrody, a także po zbadaniu ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
W myśl § 9 ust. 1 uzgodnienie dokonywane jest na wniosek inwestora lub jego upoważnionego przedstawiciela. Ustęp 2 tego przepisu wymienia, jakie dokumenty należy dołączyć do wniosku.
Z kolei § 11 ust. 1 stanowi, że treść uzgodnienia wyrażana jest w formie opinii, wydawanej z upoważnienia starosty przez przewodniczącego zespołu.
Dopiero z uwzględnieniem przytoczonych przepisów należy dokonać wykładni § 10 rozporządzenia. W myśl ust. 1 wniosek, o którym mowa w § 9 ust. 1, rozpatrywany jest, z zastrzeżeniem ust. 2, na posiedzeniach zespołu uzgadniania dokumentacji projektowej, zwanego dalej "zespołem".
Zasadą jest więc, że wniosek inwestora o uzgodnienie usytuowania projektowanej sieci uzbrojenia terenu (a w skardze kasacyjnej nie kwestionowano, że przydomowa oczyszczalnia ścieków jest takową) rozpatrywany jest na posiedzeniach zespołu uzgadniania dokumentacji projektowej, a sama treść uzgodnienia, w myśl § 11 ust. 1, wyrażana jest w formie opinii przewodniczącego zespołu, który działa z upoważnienia starosty.
Wyjątek od tej zasady przewiduje właśnie przywołany w skardze kasacyjnej § 10 ust. 2 rozporządzenia, stanowiący, że uzgadnianie sieci będących przyłączami do budynku lub budowli, w części usytuowanej na nieruchomości, w stosunku do której prawo do dysponowania na cele budowlane, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126, Nr 109, poz. 1157 i Nr 120, poz. 1268 oraz z 2001 r. Nr 5, poz. 42), przysługuje wnioskodawcy, nie wymaga przedłożenia wniosku na posiedzeniu zespołu i zasięgania opinii jego członków.
Jednakże wyjątek ten jest błędnie interpretowany przez autora skargi kasacyjnej, który twierdzi, że w przypadku, gdy sieć uzbrojenia terenu usytuowana jest w całości na gruncie inwestora, to uzgodnienie nie jest wymagane.
Wykładnia treści § 10 ust. 2 w żadnym wypadku nie może doprowadzić do takiej konkluzji. Wyraźnie przecież prawodawca, choć rzeczywiście przewidział pewne udogodnienie dla inwestora planującego usytuowanie sieci na należącym do niego terenie, nie wyłączył obowiązku dokonania uzgodnienia. Wprost bowiem stwierdził, że w takiej sytuacji uzgodnienie sieci nie wymaga jedynie przedłożenia wniosku o dokonanie uzgodnienia na posiedzeniu zespołu uzgadniania dokumentacji projektowej i zasięgnięcia opinii jego członków. Innymi słowy treścią owego udogodnienia dla inwestora jest wyłącznie to, że jego wniosek o uzgodnienie nie musi być przedłożony na posiedzeniu zespołu i jego rozpatrzenie nie wymaga zasięgnięcia opinii członków zespołu. Jednakże samo uzgodnienie jest oczywiście wymagane, a opinia w tym przedmiocie wydawana jest od razu przez przewodniczącego zespołu, w myśl § 11 ust. 1 rozporządzenia, bez konieczności zwoływania posiedzenia całego zespołu.
Skoro zatem usytuowanie przydomowej oczyszczalni ścieków, choćby i w całości znajdującej się na nieruchomości będącej własnością inwestora, wymaga dokonania uzgodnienia ze starostą w myśl art. 27 ust. 2 pkt 1 p.g.k., to skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.