Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt VIII SA/Wa 2883/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, Wydział Zamiejscowy w Radomiu, oddalił skargę A. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], którym stwierdził niedopuszczalności zażalenia od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lutego 2015 r., Nr [...], o zobowiązaniu A. i B. M. do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej budynku szopy drewnianej usytuowanego na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości D. gmina W..
Skarżący wniósł skargę kasacyjną od ww. wyroku, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania ww. postanowienia PINB w R.. W uzasadnieniu wniosku wskazano na trudną sytuację materialną skarżącego, która uniemożliwia mu wykonanie na swój koszt stosownych ekspertyz; a ponadto zastosowanie w sprawie art. 81c Prawa budowanego z 1994 r. może nie być konieczne. Dlatego należy uznać, że wykonanie ww. obowiązku rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ skarżący w trakcie postępowania przed Sądem I instancji nie wnioskował o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego.
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie może dotyczyć także wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Dlatego w tej sprawie merytorycznemu rozpoznaniu podlega wniosek o wstrzymanie wykonania postanowienia organu I instancji. Choć przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego jest kwestia niedopuszczalności zażalenia na ww. postanowienie PINB; jednak ewentualnie przyjęcie przeciwnego stanowiska do tego jakie zostało zawarte w wyroku Sądu I instancji i zaskarżonym postanowieniu może ewentualne prowadzić do merytorycznego rozpoznania zażalenie na ww. postanowienie PINB, co zasadniczo wiąże się ze wstrzymaniem wykonania takiego postanowienie z urzędu; zaś dopiero uzyskanie postanowienia ostatecznego w administracyjnym toku instancji może prowadzić w konsekwencji do istnienia obowiązku przedstawienia ekspertyzy.
Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku wskazania wymaga, że art. 61 § 3 p.p.s.a., choć przewiduje możliwość wstrzymania wykonania wszystkich aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy, to uzależnia skorzystanie z takiego środka prawnego w sytuacji, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia stronie znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Możliwość udzielenia ochrony tymczasowej została zatem ograniczona od wystąpienia jednej z dwóch przesłanek zawartych w omawianym przepisie. Obowiązkiem strony jest wskazanie we wniosku okoliczności na poparcie spełnienia przynajmniej jednej z tychże przesłanek. Innymi słowy uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku, poprzez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania aktu objętego wnioskiem (por. postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338-339/07).
Argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący pokazać konkretne relacje między brakiem wstrzymania aktu administracyjnego, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r., I FZ 525/06).
W niniejszej sprawie skarżący nie wykazał, aby w okolicznościach tej konkretnej sprawy zachodziły przesłanki udzielenia ochrony tymczasowej. Wynika to z tego, że przedmiotowy wniosek prócz ogólnego powołania się na skutki finansowe wykonania postanowienia PINB nie zawiera praktycznie żadnej argumentacji, która mogłaby w jakikolwiek sposób wskazywać na możliwość wystąpienia niebezpieczeństw, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Samo powołanie się na konsekwencje w sferze finansowej nie uprawnia do oceny, że wykonanie kwestionowanej decyzji skutkować może wyrządzeniem stronie znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Nawet nie wiadomo jaki jest koszt sporządzenia wymaganej ekspertyzy. Dla spełnienia przesłanki warunkującej wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu konieczne jest wykazanie, że uszczuplenie majątkowe będzie "znaczne" dla strony skarżącej.
Sąd nie może domniemywać, że wykonanie określonego obowiązku wiąże się ze znaczną szkodą i nieodwracalnymi skutkami (por. postanowienia NSA: z 1 sierpnia 2012 r., II OZ 664/12; z 12 lutego 2013 r., II OZ 71/13). Ponadto ewentualna prawidłowość wydanego zaskarżonego postanowienia może być aktualnie przedmiotem rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zarzutów skargi kasacyjnej, a nie na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie. W innym wypadku przed rozprawą mogłoby dojść bowiem do przedsądu, co w świetle obowiązujących przepisów byłoby niedopuszczalne.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.