Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 18 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie II SA/Rz 1093/17 odrzucił skargę Zarządu Powiatu [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] 2017 r. nr [...] uchylające postanowienie Zarządu Powiatu [...] z dnia 12 czerwca 2017 r. znak [...] w przedmiocie negatywnego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego w konturze oznaczonym w załączniku do decyzji dla inwestora- M. K..
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że jednostki samorządu terytorialnego wykonując zadania poprzez wydawanie decyzji administracyjnych, muszą bezwzględnie przestrzegać prawa i kierować się dobrem wspólnym. Nie mogą natomiast wykorzystywać swoich kompetencji decyzyjnych dla realizacji własnych interesów lub interesów jednostki samorządu terytorialnego, którą reprezentują, ukrywanych najczęściej pod nazwą "interesu publicznego". Jeżeli kompetencja w sprawach z zakresu administracji publicznej, która należy do właściwości powiatu, została powierzona staroście wykonującemu zadanie powiatu, to zarząd powiatu, którego przewodniczącym jest starosta, nie może w tej samej sprawie kwestionować rozstrzygnięcia starosty.
Sąd I instancji uznał, że brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych, aby przyznać legitymację do zainicjowania postępowania sądowoadministracyjnego Powiatowi [...], którego organem wykonawczym jest Zarząd Powiatu [...], w sytuacji, gdy organ ten wydał opisane na wstępie postanowienie jako organ I instancji. Powiat [...], imieniem którego działa Zarząd, nie ma legitymacji do skutecznego wniesienia skargi na postanowienie organu odwoławczego, który przedmiotem rozstrzygnięcia uczynił postanowienie tego Zarządu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zarząd Powiatu [...] w R. wniósł skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności:
- 1. naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na odrzuceniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wniesionej przez Zarząd Powiatu [...] jako organ postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy to Zarząd Powiatu w ramach zadań ustawowych wynikających z ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi posiada legitymację procesową do działania jako strona postępowania broniąc interesu publicznego w zakresie realizowanej inwestycji celu publicznego,
- 2. naruszenie art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną wykładnię powyższego przepisu polegającą na przyjęciu, że Zarząd Powiatu [...] jako organ uzgadniający decyzję dotyczącą lokalizacji inwestycji celu publicznego nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi wskutek czego organ zostaje pozbawiony ochrony prawnej.
Skarżący kasacyjnie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzucił nieprawidłową interpretację i błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego.
Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Istota rozstrzygnięcia sprawy opiera się na ustaleniu, czy Zarząd Powiatu [...] może występować w charakterze strony w sprawie, której przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] uchylające postanowienie Zarządu Powiatu [...] jako organu I instancji w przedmiocie negatywnego uzgodnienia projektu decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i w związku z tym, czy Zarząd Powiatu [...] miało legitymację do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], orzekając jako organ II instancji.
Skarżący kasacyjnie podnosi zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami wskazując jednocześnie, że Zarząd Powiatu w ramach zadań ustawowych wynikających z ustawy o samorządzie powiatowym oraz art. 28 kpa i art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, posiada legitymację procesową do działania jako strona postępowania broniąc interesu publicznego w zakresie realizowanej inwestycji celu publicznego. Ponadto podnosił zarzut naruszenia art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez błędną wykładnię, wskutek czego organ został pozbawiony ochrony prawnej. Zarzuty te są nietrafne.
Stosownie do treści art. 50 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skarżący kasacyjnie błędnie upatruje swój interes prawny w sprawie, w której wydał rozstrzygnięcie jako organ I instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego jednostki samorządu terytorialnego mogą dochodzić swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sytuacjach określonych w ustawie – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a więc w sytuacjach, gdy są one adresatami decyzji administracyjnych lub innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 pkt 2-4 tej ustawy, a także, gdy są adresatami aktów nadzoru. Organy administracji, w tym organy samorządu terytorialnego, które rozstrzygają o prawach lub obowiązkach obywatela obowiązane są działać na podstawie przepisów prawa.
Zatem w procesie kontroli instancyjnej i sądowoadministracyjnej, nie zachodzi potrzeba umożliwienia jednostkom samorządu terytorialnego artykułowania swoich interesów, w tym również w zakresie realizowanej inwestycji celu publicznego. Nie można zatem zgodzić się z twierdzeniami, że jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał postanowienie w I instancji, powinna mieć możliwość dochodzenia swoich praw w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Przyjęcie takiego założenia podważałoby zaufanie do organów władzy publicznej. Jeżeli zdaniem danej jednostki samorządu terytorialnego wydane przez organ II instancji postanowienie jest niezgodne z prawem, to może ona zwrócić się do prokuratury o podjęcie czynności, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (art. 183 k.p.a.). Zważyć nadto należy, że niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego, realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji.
Skarżący kasacyjnie zarzucił nieprawidłową interpretację i błędne zastosowanie przepisów prawa materialnego, jednakże nie wskazał konkretnego przepisu prawa materialnego, który odnosiłby się do jej indywidualnego interesu i mógłby stanowić podstawę zaskarżenia. Powyższe uniemożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu odniesienie się do zarzutu naruszenia prawa materialnego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Zgodnie z art. 182 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny może rozpoznać na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego kończącego postępowanie w sprawie. To do oceny Sądu pozostawiono więc kwestię rozpoznania tego rodzaju skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym albo na rozprawie i wniosek strony nie jest w tym zakresie dla Sądu wiążący. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku skarżącego kasacyjnie o rozpoznanie sprawy na rozprawie, gdyż przedmiotowa sprawa tego nie wymaga.