Uzasadnienie
II OSK 501 / 07
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 14 grudnia 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę wniesioną przez F. Sp. z o.o. w K. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku z dnia [...] września 2006 r. utrzymującą w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S. z dnia [...].06.2006 r. o stwierdzeniu choroby zawodowej - układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy u J. J. W uzasadnieniu powyższego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż wydając w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115 - dalej zwanego rozporządzeniem) decyzję organy oparły się na orzeczeniu lekarskim Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w G. nr 119/06 z dnia 8.06.2006 r. i karcie oceny narażenia zawodowego sporządzonej w dniu 20.04.2006 r.
Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że J. J. zatrudniony był od dnia 19.02.2004 r. w firmie F. Sp. z o.o. w K. na stanowisku pakowacza.
Sąd wskazał, iż postępowanie dotyczące oceny narażenia zawodowego przeprowadził w miejscu pracy J. J. uprawniony pracownik Inspektoratu Sanitarnego w S., a przeprowadzone czynności wskazują przede wszystkim, że praca wykonywana była w systemie akordowym, charakteryzowała ją duża powtarzalność czynności przy wymaganej dużej szybkości ich realizacji.
W ocenie Sądu tak sporządzona charakterystyka pracy nie zawiera istotnych różnic z treścią dokumentu przedstawionego przez stronę skarżącą zawierającego chronometraż czynności pakowacza.
Zatem zarzut podniesiony w skardze, że organy orzekające o stwierdzeniu choroby zawodowej J. J. nie wyjaśniły w sposób dostateczny narażenia zawodowego zainteresowanego, nie jest w ocenie Sądu uzasadniony.
Sąd pierwszej instancji stwierdził, iż orzeczenie lekarskie wskazywało, że u zainteresowanego rozpoznano wywołane sposobem wykonywania pracy przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej obustronne jako chorobę zawodową.
Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w przedmiotowej sprawie naruszenia prawa przez organ orzekający i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę - jako nieuzasadnioną - oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła F. Sp. z o.o. w K., zaskarżając go w całości i opierając skargę kasacyjną na zarzucie:
- 1. naruszenia prawa materialnego, a w szczególności:
- - § 8 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132 poz. 1115) poprzez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na uznaniu, że związanie organu inspekcji sanitarnej rozpoznaniem lekarskim zwalnia ten organ od poczynienia ustaleń w zakresie istnienia i szczegółowego określenia przesłanek narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy i uzasadnieniu ich istnienia tylko z uwagi na wykonywanie pracy w systemie akordowym;
- - § 7 powyższego rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i § 8 powyższego rozporządzenia poprzez niewłaściwą jego wykładnię polegającą na uznaniu, że dodatkowa konsultacja przez jednostkę orzeczniczą II stopnia może zostać przeprowadzona wyłącznie, gdy z żądaniem badania wystąpi pracownik;
- - § 6 ust. 1 w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 i ust. 5 pkt 2 powyższego rozporządzenia przez niewłaściwą ich wykładnię polegającą na uznaniu dopuszczalności pominięcia przez lekarza jednostki orzeczniczej oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej przez niego bezpośrednio u pracodawcy i zwolnienia lekarza przy orzekaniu związku choroby ze sposobem wykonywania pracy od ustaleń w zakresie istnienia i szczegółowego określenia przesłanek narażenia zawodowego,
- 2. naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:
- - art. 133 p.p.s.a. polegającym na sprzeczności ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez przyjęcie dokonania przez lekarza jednostki orzeczniczej i organ inspekcji sanitarnej prawidłowych ustaleń w zakresie przesłanek dotyczących oceny narażenia zawodowego w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy;
- - art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy materiał dowodowy nie dawał ku temu podstaw.
Podnosząc powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o:
- 1) o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku oraz zasądzenia od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych względnie
- 2) o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie zaskarżonej decyzji Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Gdańsku oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych.
Uzasadniając skargę kasacyjną działający za stronę skarżącą pełnomocnik wskazał, że organy inspekcji sanitarnej w żadnym zakresie nie wykazały istnienia przesłanek wskazanych w § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w odniesieniu do sposobu wykonywania pracy, tj. nie określiły stopnia obciążenia wysiłkiem fizycznym oraz chronometrażu czynności, które mogą powodować nadmierne obciążenie kończyn górnych pracownika. Organy te poprzestały na ogólnikowych, lakonicznych sformułowaniach, które w ocenie Sądu były wystarczające dla uznania prawidłowości przeprowadzonych przez nie postępowań.
Strona skarżąca wskazała, iż oceny narażenia zawodowego dokonał pracownik organu inspekcji sanitarnej przyglądając się kilka minut pracy pakowacza. Prawidłowe w ocenie Sądu było też pominięcie wskazanych w powyższym rozporządzeniu (§ 7 ust. 2 i § 8 ust.
2) środków dowodowych mających na celu dokładne wyjaśnienie sprawy i dokonanie prawidłowych ustaleń przez organy inspekcji sanitarnej i lekarza jednostki orzeczniczej, a w szczególności całkowite zignorowanie wiedzy i doświadczenia lekarza sprawującego profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem w zakresie sposobu wykonywania pracy i jego wpływu na zdrowie pracowników zatrudnionych przez stronę skarżącą.
Również niedokonanie konsultacji organu inspekcji sanitarnej z jednostką orzeczniczą II stopnia Sąd uznał za niedopuszczalne, w sytuacji, gdy strona skarżąca wskazywała nieprawidłowości nie w zdiagnozowaniu choroby u J. J., a w uznaniu jej związku ze sposobem wykonywania pracy.
Zdaniem skarżącego stanowisko Sądu nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym
Odpowiedź na powyższą skargę kasacyjną złożył J. J., wnosząc o jej oddalenie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a., a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej i wobec przedstawienia w skardze kasacyjnej zarówno zarzutu naruszenia przepisów prawa materialnego, jak i naruszenia przepisów postępowania z uzasadnieniem odnoszącym się do prawidłowości w zakresie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego wyroku, w pierwszej kolejności odnieść trzeba się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania.
Za chybiony uznać należy zarzut kasacji dotyczący naruszenia przepisu postępowania tj. art. 133 p.p.s.a., jak i art. 151 p.p.s.a.
Stwierdzić trzeba, iż wbrew odmiennym wywodom kasacji zebrany w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do wydania innego, aniżeli zaskarżony wyroku. Nie znajduje uzasadnionych podstaw dopatrywanie się przez stronę wnosząca kasację sprzeczności w przyjętych przez Sąd pierwszej instancji ustaleniach w zakresie istnienia narażenia zawodowego, bowiem Sąd dokonał oceny zgromadzonego materiału, a także szczegółowo wskazał względy dla jakich zarzutów zgłoszonych przez stronę skarżącą nie można było podzielić.
Stwierdzić trzeba, iż konstrukcja przepisu § 2 ust. 1 rozporządzenia przemawia za tym, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona u pracownika choroba jest wymieniona w wykazie, a jednocześnie ocena warunków pracy pozwala stwierdzić z wysokim prawdopodobieństwem, że praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Powyższe domniemanie prawne ma charakter wzruszalny i jako takie może być obalone dowodem przeciwnym, np. w sytuacji, gdy pracodawca, czy też organ rentowy wykażą, że chociaż praca była wykonywana w warunkach narażających na powstanie choroby zawodowej, to jednak została ona spowodowana przyczynami nie pozostającymi w związku z pracą, lub że czynniki szkodliwe, występujące w środowisku pracy nie mogły wywołać stwierdzonego u pracownika schorzenia.
Sam fakt zapadnięcia na chorobę wymienioną w załączonym wykazie do rozporządzenia, nie jest wystarczającą przesłanką do uznania jej za chorobę zawodową, jeżeli nie pozostaje ona w związku przyczynowym z warunkami występującymi w środowisku pracy, bądź gdy takiego związku nie można wywieść w wysokim stopniu prawdopodobieństwa. Ale powyższego domniemania wynikającego z wysokiego stopnia prawdopodobieństwa strona skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie podważyła. Na brak takich dowodów, które podważyłyby to domniemanie wskazał też Wojewódzki Sąd Administracyjny w zaskarżonym wyroku.
W niniejszej sprawie na podstawie orzeczenia lekarskiego wydanego przez lekarza zatrudnionego w jednostce orzeczniczej upoważnionej do wydawania takich orzeczeń stwierdzono u J. J. chorobę w postaci przewlekłego zapalenie nadkłykcia kości ramiennej, a w przeprowadzonej ocenie narażenia zawodowego wskazano na prawdopodobieństwo zaistnienia u pracownika tej choroby w związku ze sposobem wykonywanej pracą.
Jedną z chorób zamieszczonych w poz. 19 pkt 6 wykazu stanowiącego załącznik rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 roku jest przewlekłe zapalenie nadkłykcia kości ramiennej.
Dysponując takim materiałem dowodowym Wojewódzki Sąd Administracyjny, w zaskarżonym wyroku trafnie ocenił, iż choroba stwierdzona u J. J. jest chorobą zawodową.
Mając uwagi wyżej przedstawione na względzie stwierdzić należy, iż nie jest trafny zarzut naruszenia § 7 rozporządzenia poprzez niewłaściwe zastosowanie i § 8 rozporządzenia poprzez niewłaściwą jego wykładnię.
Nie jest też zasadny zarzut kasacji dotyczący uchybienia § 8 ust. 1 i ust. 2 w związku z § 2 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia, oraz naruszenia § 6 ust. 1 w związku z § 2 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia przez niewłaściwą ich wykładnię.
Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną jako pozbawioną uzasadnionych podstaw oddalił na mocy art. 184 p.p.s.a.