Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 8 września 2004 r., sygn. akt II SA/Po 1609/02, Wojewódzki Sad Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę A. K. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...] czerwca 2002 r., nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki przytoczył, że inwestor P.W.iK., na podstawie ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] listopada 1995 r. o pozwoleniu na budowę, wybudował na działce przy ul. [...] w Poznaniu 17 przecisk dla kolektorów sanitarnego i deszczowego oraz przyłącze kanalizacji sanitarnej. Roboty budowlane zostały zakończone w 1996 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 1 lutego 2000 r., stwierdził nieważność w/w ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta Poznania z dnia [...] listopada 1995 r. o pozwoleniu na budowę (inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, do której tytuł prawny posiada wnosząca skargę A. K.).
W związku z wyeliminowaniem z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, jako organ I instancji, decyzją z dnia z dnia 5 marca 2002 r. - podjętą w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., nr 106, poz. 1126 ze zm.) - nałożył na inwestora, tj. P.W.iK., obowiązek doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, poprzez dostarczenie inwentaryzacji budowlanej, geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej oraz opinii technicznej potwierdzającej wykonanie robót budowlanych zgodnie z przepisami techniczno- budowlanymi. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu zaskarżoną decyzją z dnia decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta Poznania z dnia 5 marca 2002 r. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że inwestor, dysponując w czasie prowadzenia robót budowlanych ostateczną decyzją o pozwoleniu, nie dopuścił się samowoli budowlanej. W konsekwencji nie zachodzą przesłanki do wydania decyzji w trybie art. 48 Prawa budowlanego.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego ustalenia poczynione przez organy administracyjne obydwu instancji są prawidłowe zaś zaskarżona decyzja z dnia z dnia [...] czerwca 2002 r., jest zgodna z prawem. W konsekwencji skarga A. K. nie mogła być uwzględniona i podlega oddaleniu. Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącej, jak dalej podniósł Sąd Wojewódzki, decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1995 r. miała przymiot ostateczności, gdyż upłynął termin do złożenia odwołania. Na uzyskanie przymiotu ostateczności nie miało wpływu pismo skarżącej adresowane do inwestora, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i środkach odwołania, a skarżąca nie zwracała się o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Dopiero po upływie kilku lat od wykonania budowy, na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzono nieważność w/w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, ale decyzja ta pozostawała w obrocie prawnym do czasu stwierdzenia jej nieważności.
Tym samym, nie można było przyjąć, że sporne obiekty wybudowano z naruszeniem przepisu art. 28 Prawa budowlanego. Intencją skarżącej było zresztą uzyskanie odszkodowania lub działki zamiennej, jednakże nie wykorzystała możliwości dochodzenia odszkodowania w trybie art. 161 kpa, mimo pouczenia jej o takiej możliwości. Nie można też, zdaniem Sądu Wojewódzkiego, czynić zarzutu organom nadzoru budowlanego, iż nie pośredniczyły w kwestii ugodowego załatwienia sprawy, ponieważ takie działania nie mieszczą się w kompetencjach tych organów, określonych w przepisach Prawa budowlanego.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 8 września 2004 r. wniosła A. K. zarzucając naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 2, art. 7, art. 32 i art. 87 Konstytucji RP; art. 7 in fine, art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 8, art. 9 i art. 124 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podniesiono też zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 48 i 51 Prawa budowlanego. Wnosząca skargę kasacyjną podniosła poza tym zarzut naruszenia przez Sąd Wojewódzki zasady proporcjonalności oraz zasady prawdy obiektywnej, a także niedokładne zbadanie materiału dowodowego, niedostateczne uzasadnienie rozstrzygnięcia, jako że art. 48 i art. 51 Prawa budowlanego nie mogą stanowić podstawy do ograniczenia uprawnień skarżącej. W konkluzji skargi kasacyjnej zgłoszono wniosek o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia. Przede wszystkim chybione są wywody skargi kasacyjnej, podnoszące zarzut naruszenia przepisów procesowych tj. art. 7 in fine, art. 7 w związku z art. 77 § 1, art. 8, art. 9 i art. 124 kpa kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie stanowiły one podstawy wyrokowania i nie miały zastosowania przed Sądem Wojewódzkim. Jeśli natomiast odczytywać te zarzuty jako kwestionowanie stanowiska Sądu, uznającego za trafne ustalenia poczynione w zaskarżonej decyzji, to wywodów tych nie można podzielić. Dodać przy tym należy, że wnoszący skargę kasacyjną, powołując naruszenie licznych przepisów procesowych, nie wyłączając przepisów Konstytucji RP, w istocie ogranicza się wyłącznie do polemiki, zresztą bardzo ogólnej, ze stanowiskiem Sądu i ustaleniami zaskarżonej decyzji.
Co więcej wywody skargi kasacyjnej w istocie nie odnoszą się do tych ustaleń zaskarżonej decyzji, które uznał za prawidłowe Sąd Wojewódzki, i które stanowiły podstawę podjęcia rozstrzygnięcia przez organ. Nie można bowiem uznać za uzasadniony zarzut niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy (w czym skarga kasacyjna upatruje naruszenia powołanych w niej przepisów procesowych), jeżeli jednocześnie nie wskazuje się okoliczności, które ewentualnie miałyby być wyjaśnione.
Skarga kasacyjna pomija poza tym ustalenia przytoczone w zaskarżonej decyzji a w tym podstawowe ustalenie, że decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] listopada 1995 r., w oparciu o którą wykonywano roboty budowlane, miała przymiot ostateczności. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu Wojewódzkiego, który podzielił ustalenia powołane w zaskarżonej decyzji, że na uzyskanie przymiotu ostateczności decyzji o pozwoleniu na budowę nie miało wpływu pismo skarżącej adresowane do inwestora, ponieważ decyzja o pozwoleniu na budowę zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i środkach odwołania, a skarżąca nie zwracała się o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Uszło również uwadze wnoszącej skargę kasacyjną, że dopiero po kilku latach, stwierdzono nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś przed tą datą tj. stwierdzeniem nieważności, decyzja o pozwoleniu na budowę pozostawała w obrocie prawnym i wywoływała określone skutki prawne.
Tym samym, nie można było przyjąć, że sporne obiekty wybudowano w warunkach samowoli budowlanej a więc z naruszeniem przepisu art. 28 Prawa budowlanego. Zresztą również w wywodach skargi kasacyjnej (str. 12 in fine) znalazły się stwierdzenia, że wnoszącemu skargę kasacyjną znana jest linia orzecznictwa sądowo administracyjnego, że wybudowanie obiektu, na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, nie stanowi samowoli budowlanej. Mimo to w dalszych wywodach skargi kasacyjnej, jednak bez bliższej argumentacji, negowane jest tego rodzaju stanowisko. Dlatego też wywody i wyprowadzone na ich podstawie zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku.
W świetle tak przedstawionych wywodów skargi kasacyjnej należy uznać, że zarzuty w niej podniesione stanowią jedynie polemikę z niewadliwymi ustaleniami zaskarżonego wyroku a w konsekwencji skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw zaskarżenia.
Już na marginesie dotychczasowych uwag należy podnieść, że niewątpliwie rację ma wnosząca skargę kasacyjną, twierdząc w toku postępowania administracyjnego, że wybudowanie na działce (do której ma tytuł prawny), przecisku dla kolektorów sanitarnego i deszczowego oraz przyłącza kanalizacji sanitarnej, w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego – narusza jej prawa podmiotowe. Rzecz w tym, że kwestie te nie podlegały badaniu w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt. 2 w związku z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawa budowlanego. Prawidłowe jest bowiem stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że uzyskanie odszkodowania lub działki zamiennej, może i powinno być dochodzone w innym trybie, o czym zainteresowana została pouczona, a nie w niniejszym postępowaniu, które mogło i powinno się wyłącznie ograniczyć do nakazania doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.
Nie można również, jak również trafnie przyjął to Sąd Wojewódzki, czynić zarzutu organom nadzoru budowlanego, iż nie pośredniczyły w kwestii ugodowego załatwienia sprawy, ponieważ takie działania nie mieszczą się w kompetencjach tych organów, określonych w przepisach Prawa budowlanego.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w kasacji zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm./, orzekł jak w sentencji.