Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, oddalił skargę E. F. i L. C. na postanowienie Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia [...].01.2003 r., w przedmiocie egzekucji obowiązku o charakterze niepieniężnym.
W uzasadnieniu wyroku sąd stwierdził, co następuje
Postanowieniem z dnia [...].01.2003 r. Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Poznaniu, utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, którym w oparciu o art. 34 § 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, odrzucono zarzuty zobowiązanych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...].10.2002 r. dotyczącego obowiązku rozbiórki pawilonu handlowego przy ul. [...] w Poznaniu. W złożonej od ww. postanowienia skardze do sądu E. F. i L. C. zarzucili naruszenie art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 7 i 10 kpa, podnosząc, że obowiązek wykonania rozbiórki pawilonu jest niewykonalny gdyż rozebranie go uszkodziłoby sąsiednie budynki. Ponadto podnieśli, że nie mieli możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego materiału, a także żaden z organów nie ustosunkował się do wyniku oględzin.
Oddalając skargę sąd podał, że przewidziane w art. 49 Prawa budowlanego przedawnienie uniemożliwia jedynie wydanie decyzji orzekającej rozbiórkę obiektu budowlanego i nie znajduje zastosowania w postępowaniu egzekucyjnym. Za niezasadny uznał również zarzut o niewykonalności obowiązku rozbiórki. Stwierdził, że "w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym musi mieć charakter obiektywny i dotyczy sytuacji gdy obowiązek jest niemożliwy do wykonania w oparciu o aktualne osiągnięcia wiedzy i techniki nie tylko przez zobowiązanego, ale także przez żadną inną osobę. Okoliczność, że wykonanie obowiązku może wiązać się z różnego typu utrudnieniami, kosztami czy koniecznością zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi czy mienia, jak również subiektywne odczucia osób zobowiązanych są nieistotne dla oceny wykonalności obowiązku". Uwzględniając powyższe uznał ciążący na skarżących obowiązek rozbiórki pawilonu za wykonalny.
Istotnie, w toku postępowania zażaleniowego naruszone zostały przepisy postępowania, a mianowicie skarżący nie zostali zawiadomieni o terminie oględzin, które miały miejsce 12.12.2000 r. i nie brali w nich udziału, jednakże nie miało to istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Ponadto skarżący zostali zawiadomieni pismem z dnia 18.11.2002 r. o tym, że materiał dowodowy zostanie uzupełniony przez przeprowadzenie oględzin pawilonu, których termin zostanie wyznaczony w okresie 21 dni. Ponieważ zaskarżone postanowienie wydano po upływie miesiąca od oględzin, skarżący mieli faktyczną możliwość zapoznania się z protokołem oględzin i ustosunkowania się do jego treści. Sąd dodał też, że "wynik oględzin ma charakter argumentu posiłkowego dla stwierdzenia przesłanek z art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji".
W złożonej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej E. F. i L. C. wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zarzucili mu:
- - naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędna wykładnię art. 33 pkt 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
- - naruszenie prawa materialnego wskutek błędnej wykładni art. 7 i 10 kpa.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnieśli, że w niniejszej sprawie zachodzi przewidziana w art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji niewykonalnośc obowiązku o charakterze niepieniężnym, ponieważ rozbiórka pawilonu przy ul. [...] w Poznaniu nie jest możliwa bez uszkodzenia innych budynków. W takiej sytuacji obowiązek rozbiórki przedmiotowego pawilonu stał się niewykonalny. Zatem dokonana przez sąd wykładnia art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest nietrafna, gdyż nie można przyjąć, iż dla oceny wykonalności obowiązku bez znaczenia są znaczne utrudnienia, koszty czy konieczność zachowania bezpieczeństwa.
Niepowiadomienie zobowiązanych o terminie wizji lokalnej w trybie art. 10 kpa spowodowało, że zostali oni pozbawieni możliwości brania czynnego udziału w wizji lokalnej i wykazania zasadności stawianego zarzutu w zakresie dotyczącym niewykonalności zobowiązania rozbiórki obiektu. Przeprowadzone w dniu 12.12.2002 r. oględziny miały zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ponieważ miały potwierdzić niemożność dokonania rozbiórki z uwagi na uszkodzenie inny budynków. Ponadto podniesiono, że organ II instancji nie ustosunkował się do wyniku przeprowadzonych oględzin.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Postępowanie kasacyjne polega na badaniu podstaw kasacyjnych, którymi Naczelny Sąd Administracyjny jest związany (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).
Skargę kasacyjną stosownie do brzmienia art. 174 cyt. ustawy można oprzeć na następujących podstawach:
- - naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- - naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik spraw.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej powoduje konieczność prawidłowego określenia ich we wnoszonej skardze. W szczególności winny zostać dokładnie wskazane przepisy prawa, którym sąd uchybił oraz należy podać w jaki sposób zostały one przez sąd naruszone.
- 1. Podstawowym zarzutem skargi jest zarzut naruszenia przez sąd przepisu art 33 pkt 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, sprowadzający się do błędnej jego wykładni.
Podnosząc ww. zarzut skarżący wyjaśnili, że wobec tego, iż rozebranie zbudowanego pawilonu nie jest możliwe bez uszkodzenia posadowionych obok domów zatem nałożony na nich obowiązek stal się niewykonalny w rozumieniu art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Nie sposób zgodzić się z przedstawionym wyżej stanowiskiem.
Dokonana przez sąd interpretacja art. 33 pkt 5 cyt. ustawy nie nasuwa zastrzeżeń. Zgodzić należy się ze stanowiskiem sądu, że niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. Bez znaczenia są w tym przypadku ewentualne utrudnienia, koszty, a także konieczność zapewnienia bezpieczeństwa dla ludzi i mienia. Zdaniem sądu skarżący nie wykazali aby w niniejszym przypadku tego rodzaju sytuacja miała miejsce.
2. Kwestionując stanowisko sądu w tym zakresie skarżący nie wskazali przepisów postępowania, które sąd w takiej sytuacji naruszył. Zarzut naruszenia art. 7 i 10 Kodeksu postępowania administracyjnego nie mógł odnieść zamierzonego skutku, ponieważ ww. przepisy nie były stosowane przez sąd. Od 1.01.2004 r. podstępowanie przed sądami administracyjnymi regulują bowiem przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi a nie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestionując więc dokonaną przez sąd ocenę legalności zaskarżonej decyzji, skarżący mogli zatem zarzucić sądowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c – ppsa) przez nieuwzględnienie wniesionej na decyzję skargi mimo naruszenia przez organy określonych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Podkreślić w tym miejscu należy, że kontrola kasacyjna dokonywana przez Naczelny Sąd Administracyjny obejmuje stosowanie prawa procesowego i materialnego przez sąd. Naruszenie prawa popełnione przez organy administracyjne mogło być natomiast podnoszone w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Badanie przez Naczelny Sąd Administracyjny stosowania prawa przez organy administracji może mieć jedynie - jak to wyżej wskazano - charakter pośredni.
Uwzględniając powyższe Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wbrew stanowisku skarżących sąd I instancji nie dopuścił się ani błędnej wykładni art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani też jego wadliwej subsumcji w ramach istniejących – bo nie podważonych skutecznie w kasacji – ustaleń faktycznych.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sad Administracyjny na zasadzie art. 184 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł jak w sentencji.