Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 10 października 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę A. sp. z o.o. z siedzibą w T. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę hali widowiskowo–sportowej przy szkole podstawowej.
W skardze kasacyjnej wniesionej od powyższego wyroku Spółka A. sp. z o.o. z siedzibą w T. zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Spółka wskazała, że za wstrzymaniem wykonania kwestionowanej decyzji przemawia ryzyko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody. Podniosła, że aktualnie inwestor rozpoczął już realizację inwestycji, przy czym zaniechał wykonania muru oporowego, a zamiast tego wykonał na całej granicy działek 28/1 oraz 26/11 i 26/17 AM-12 skarpę. Zdaniem skarżącej takie rozwiązanie stanowi duże zagrożenie dla stabilności gruntów znajdujących się na jej działkach. Grunty na nieruchomości skarżącej, która jest posadowiona wyżej względem działki nr 28/1 AM-12, mogą się bowiem usunąć na działkę inwestora, powodując wiele szkód. Ryzyko szkody występuje zwłaszcza na działce nr 26/17 zabudowanej budynkiem magazynowym.
Ponadto, jak wskazała skarżąca, za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji przemawia również fakt konieczności wykonywania prac budowlanych na nieruchomości skarżącej, na co nie wyraziła ona zgody i czego nie przewidywała dokumentacja projektowa. W ocenie skarżącej okoliczności te mają istotne znaczenie z uwagi na przyszłe zamierzenie inwestycyjne, które miałoby zostać zrealizowane na należących do niej działkach. Tymczasem wybudowanie muru oporowego utrąci możliwość zagospodarowania należących do niej nieruchomości. Niezależnie od powyższego skarżąca podniosła także, że umożliwienie inwestorowi kontynuowania rozpoczętych prac może spowodować konieczność wydatkowania z budżetu Gminy T. (inwestora) nieprzewidzianych w budżecie środków finansowych na pokrycie roszczeń skarżącej, co w jej ocenie dodatkowo uzasadnia wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, ONSAiWSA 2007 r., z. 4, poz. 77).
Przesłanką wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12, dostępne w CBOSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Analiza wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty T. z dnia [...] lutego 2016 r., nr [...], którą zatwierdzono projekt budowlany i udzielono Gminie T. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. "Hala widowiskowo-sportowa przy Szkole Podstawowej nr [...] w T. wraz z zagospodarowaniem terenu i infrastrukturą techniczną na działkach ewidencyjnych nr 25, 28/1 AM-12, obręb T. oraz na działce ewidencyjnej 50 AM-11, obręb T." prowadzi do wniosku, że skarżąca Spółka nie uprawdopodobniła w nim przesłanek określonych w art. 61 § 3 P.p.s.a. Zawarty w skardze kasacyjnej wniosek nie zawiera argumentów, które przemawiałyby za koniecznością udzielenia Spółce ochrony tymczasowej, a tym samym uznaniem, że osoba uprawniona do prowadzenia budowy na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej ma ponosić ujemne skutki związane ze wstrzymaniem jej wykonania, skoro to ona ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej i to na niej spoczywać będzie obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, a następnie skargi decyzja zostanie uchylona.
Niewątpliwie nie można wykluczyć, że zmiany, które zostaną dokonane w obrębie nieruchomości inwestora będą oddziaływać na sferę uprawnień skarżącej, czy też będą dla niej niepożądane. Jednak w ramach oceny wystąpienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji ocenie podlega to, czy we wniosku uprawdopodobniono, że jej wykonanie, jeszcze przed prawomocnym skontrolowaniem w aspekcie zgodności z prawem, może doprowadzić do sytuacji wyjątkowych, zagrażających chronionym dobrom skarżącej. Nie chodzi tutaj przy tym o niebezpieczeństwo wyrządzenia jakiejkolwiek szkody, ale takiej, która może przybrać znaczne rozmiary, a także o sytuację taką, w której powrót do stanu poprzedniego, zmienionej w sposób istotny i trwały rzeczywistości będzie w zasadzie niemożliwy lub będzie wymagał znacznych nakładów sił i środków. W niniejszej sprawie skarżąca takich okoliczności nie wykazała. Same bowiem obawy skarżącej, tj. przytoczenie okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, nie mogą stanowić podstawy wstrzymania wykonania takiej decyzji.
Okolicznością taką nie jest również ewentualna konieczność wejścia na teren nieruchomości skarżącej w celu wykonania prac budowlanych, gdyż wszelkie skutki takiego wejścia mogą zostać naprawione poprzez przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego. Przywołana zatem przez stronę skarżącą argumentacja nie pozwala wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, iż przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny. Inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo zaskarżenia go do sądu administracyjnego, z uwagi na brak orzeczenia wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, ponieważ kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie uchylenia zaskarżonego aktu, będzie obciążać właśnie jego.
A to czy inwestorem tym jest podmiot prywatny czy też Gmina nie ma wpływu na uwzględnienie wniosku skarżącej w sytuacji, gdy nie wykazała ona przesłanek przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji.
Na koniec należy także zauważyć, że rozpoznawany obecnie wniosek jest kolejnym wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji złożonym przez Spółkę A. sp. z o.o. z siedzibą w T. w niniejszej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postanowieniem z dnia 26 kwietnia 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 195/17 oddalił wniosek Spółki o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego kolejny wniosek w tym przedmiocie nie zawiera żadnego argumentu, który by wskazywał na wystąpienie przesłanki wymienionej w art. 61 § 4 P.p.s.a., wedle którego sąd może zmienić postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, jeżeli nastąpiła zmiana okoliczności. Z uzasadnienia rozpoznawanego obecnie wniosku nie wynika, by po wydaniu postanowienia z dnia 26 kwietnia 2017 r. nastąpiła zmiana okoliczności sprawy uzasadniająca odmienne orzeczenie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, tym bardziej, że argumentacja obu wniosków skarżącej Spółki jest w zasadzie tożsama.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.