Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2009 r. sprawy o sygn. akt II SA/Bk 479/09 oddalił skargę J. O. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Białymstoku z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki.
Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Białymstoku zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2009 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 1 w zw. z art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, z późn. zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce z dnia [...] lutego 2009 r., nakazującą J. O. przymusową rozbiórkę kurnika, zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej przy ul. [...] w Hajnówce.
Postępowanie w sprawie budynku inwentarskiego położonego na przedmiotowej działce zostało wszczęte z urzędu w dniu 10 października 2008 r. Po ustaleniu, że kurnik będący jego częścią wybudowano później niż pozostałą część budynku obejmującą pomieszczenie dla trzody chlewnej i parnik, postanowiono odrębnie rozstrzygnąć sprawę budynku inwentarskiego z kominem i sprawę rozbudowy tego budynku o kurnik. W trakcie postępowania dowodowego (przede wszystkim na podstawie map geodezyjnych) ustalono, że rozbudowę budynku inwentarskiego poprzez dobudowanie kurnika wykonano po 1999 r., a zatem pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r.
Mając powyższe ustalenia na uwadze, organ I instancji uznał, że powstał on w ramach samowoli budowlanej, która nie może być zalegalizowana bo inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oraz z przepisami dotyczącymi warunków technicznych. Dlatego też nakazano jego rozbiórkę. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. O., rozstrzygnięciu zarzucając błędne ustalenie daty budowy i wniósł o zalegalizowanie budynku.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i podniósł, że podstawową kwestią dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy było ustalenie przybliżonej daty realizacji inwestycji. W tym zakresie organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji i przyjął, że rozbudowa budynku inwentarskiego o kurnik została wykonana po dniu 1 stycznia 1995 r. (około 1999 r. co wynika z map geodezyjnych), a zatem pod rządami Prawa budowlanego z 1994 r.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego nie znajduje zastosowania, gdyż działka nr ewid. [...] nie jest działką siedliskową i nie była nią też w okresie realizacji rozbudowy. Ponadto już w momencie zakupu nieruchomości inwestor wiedział, że nabywa działkę budowlaną, o czym świadczy zapis w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 1964 r. rep. A nr [...]. Dlatego też w sprawie znajduje zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, który dopuszcza legalizację samowolnie wybudowanych obiektów wymagających pozwolenia na budowę, pod warunkiem, że inwestycja jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w przypadku braku miejscowego planu) oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno - budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem.
W sprawie niniejszej inwestycja jest niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr XXXVIII/229/06 Rady Miasta Hajnówka z dnia 25 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Podlaskiego z 2006 r. Nr 288, poz. 2823), który to plan działkę nr ewid. [...] przeznacza pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. Również wcześniejszy miejscowy plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego zatwierdzony uchwałą nr XIX/98/87 Miejskiej Rady Narodowej w Hajnówce z dnia 24 kwietnia 1987 r. (Dz. Urz. Woj. Białostockiego z 1987 r. Nr 7, poz. 80), na wskazanej lokalizacji nie dopuszczał zabudowy innej niż jednorodzinna.
Nadto przedmiotowa inwestycja narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), gdyż budynek usytuowany jest w odległości 0,80 m do granicy z sąsiednią działką.
Z decyzją tą nie zgodził się J. O. i zaskarżył ją do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę stwierdził, że zarzuty i argumenty w niej podniesione nie podważają legalności zaskarżonej decyzji. W jego ocenie działka, którą skarżący dysponuje nigdy nie miała charakteru działki siedliskowej. Postanowienia kolejnych planów zagospodarowania przestrzennego, określające przeznaczenie terenu, na którym znajduje się działka skarżącego określały je jako teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jedno i dwurodzinną oraz szeregową, oznaczony symbolem MN. Tak stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Hajnówka, zatwierdzony uchwałą nr 123/961/73 Prezydium WRN w Białymstoku z dnia 17 stycznia 1973 r. i chociaż plan ten przewidywał też budownictwo mieszkaniowe typu rolnego oznaczone symbolem MR, to działka skarżącego znajdowała się na terenie oznaczonym symbolem MN.
Takie samo przeznaczenie terenu określał plan szczegółowy, zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Hajnówce z dnia 24 kwietnia 1987 r. Obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Hajnówka - Obszar 3 "Hajnówka - Wschód", uchwalony w dniu 25 października 2006 r. ustala, że działka nr ewid. [...], na której jest zlokalizowany budynek, znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. A zatem, ze względu na przeznaczenie działki w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, skarżący nie mógł bez pozwolenia lub zgłoszenia wznieść na swojej działce budynku inwentarskiego.
Spornym pomiędzy skarżącym a organem jest data popełnienia samowoli budowlanej. Sam skarżący nie jest konsekwentny w określeniu tej daty. W postępowaniu przed organami twierdził, że miało to miejsce w latach 70 - tych, w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz w skardze do Sądu skarżący napisał, że budynek inwentarski - kurnik pobudował wiosną 1985 r. Wnioskowany przez skarżącego świadek mający potwierdzić datę budowy kurnika p. M. W. zeznała: "Nic mi nie wiadomo o budowie kurnika. Nie wiem też kiedy został wybudowany" (k. 34 akt administracyjnych). Na rozprawie sądowej, na pytanie Sądu, skarżący odpowiedział, że kurnik wybudował w latach 70 - tych.
Wobec istotnych rozbieżności w oświadczeniach skarżącego co do daty budowy kurnika, Sąd uznał za trafne i prawidłowe ustalenia organu, poczynione głównie na podstawie materiałów geodezyjnych, że samowolna rozbudowa budynku inwentarskiego o kolejny element – kurnik, miała miejsce po 1 stycznia 1995 r. Okoliczność tę potwierdzają wyjaśnienia sąsiada na rozprawie w dniu 15 stycznia 2009 r. A więc samowolna budowa kurnika miała miejsce pod rządami prawa budowlanego z 1994 r. Dlatego też w rozpoznawanej sprawie trafnie znalazł zastosowanie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Organy wykazały, że zrealizowana inwestycja jest niezgodna z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego uchwalonym w dniu 25 października 2006 r. Gdy zaś chodzi o zgodność inwestycji z przepisami techniczno - budowlanymi, organy nadzoru ustaliły, że inwestycja narusza § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ponieważ przedmiotowy budynek inwentarski usytuowany jest w odległości 0,80 m od granicy z sąsiednią działką.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. O. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, wobec niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy. Trudno przyjąć, że działka, na której został wzniesiony przez skarżącego budynek inwentarski – kurnik, była faktycznie przeznaczona pod zabudowę jedno i dwurodzinną oraz szeregową, skoro wiele faktów przemawia za tym, iż była to działka rolna.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący podkreślił, że wszystkie swoje prace budowlane przy budowie budynku inwentarskiego prowadził w latach 1962- 1971/2, na co posiada świadka p. M. W. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Hajnówce oraz Podlaski Inspektorat Nadzoru Budowlanego w Białymstoku, a także Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, nie dopuścili do tego by ta osoba potwierdziła osobiście ten fakt, co skarżący uważa za działanie celowe, wymierzone przeciwko niemu i jego mieniu. Podkreślił, że budowę domu ukończył w 1965 r. Inne znajdujące się na moim terenie budynki gospodarcze, garaż, chlewki, kuchnia letnia, budynki składowe-gospodarcze wybudował do 1972 r. Natomiast przedmiotowy kurnik wybudował wiosną 1985 r. Jest w nim prowadzona hodowla na użytek własny – domowy chów kur. Wszystkie budynki są budynkami murowanymi, z posadzką betonową, ze stropami żelbetonowymi, wybudowane z zachowaniem wszelkich wymogów wykonania i wykończenia zgodnie z prawem budowlanym (skarżący posiada uprawnienia mistrza budownictwa) i nie stanowią żadnego bezpośredniego zagrożenia dla sąsiadów.
Prawo budowlane dopuszcza możliwość zalegalizowania takiej budowy. Skarżący wniósł aby Sąd sprawdził dokładnie czy zostały naruszone w jego przypadku przepisy prawa budowlanego. Wokół wielu sąsiadów ma takie same budynki i zostały one również postawione bez pozwolenia. Nikt nie nakazuje ich im rozbierać. Są to tereny rolnicze, objęte podatkiem rolnym, każdy tak jak skarżący hoduje jakiś inwentarz domowy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej.
Skarga kasacyjna J. O. od wyroku WSA w Białymstoku z dnia 12 listopada 2009 r. nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Podkreślić należy przede wszystkim, że skarga kasacyjna jest szczególnym i sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Zgodnie z art. 176 p.p.s.a. powinna ona czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.
W myśl natomiast art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Strona, która kwestionuje orzeczenie Sądu I instancji wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który jej zdaniem został naruszony przez ten sąd. Należy podkreślić, że nie wystarczy ograniczenie się tylko do przytoczenia przepisu stanowiącego podstawę skargi kasacyjnej, konieczne jest także sprecyzowanie do jakiego naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym ono polegało.
Zbadanie w świetle powyższych wymogów złożonej w przedmiotowej sprawie skargi kasacyjnej wskazuje na jej istotne uchybienia. W podstawie kasacyjnej skarżący zarzucił naruszenie "przepisów prawa procesowego wobec niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych poprzez przyjęcie, że działka na której został wzniesiony objęty nakazem rozbiórki budynek, była przeznaczona pod zabudowę jedno i dwurodzinną oraz szeregową, a wiele faktów przemawia za tym, że była to działka rolna". Tak ogólnikowo sformułowany zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego nie mógł odnieść zamierzonego skutku. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął wprawdzie, że skarga kasacyjna jest dopuszczalna i rozpoznał ją, mógł jednak odnieść się wyłącznie do zarzutu niewyjaśnienia przeznaczenia działki na której samowolnie wybudowano objęty nakazem rozbiórki budynek.
Uzasadnienie zaskarżonego wyroku WSA w Białymstoku przedstawia w powyższej kwestii wyczerpująco stan faktyczny sprawy wraz ze stanowiskiem zajmowanym przez strony oraz wskazuje podstawę prawną oddalenia skargi. W kwestii przeznaczenia przedmiotowej działki Sąd I instancji jednoznacznie wskazał, że działka ta nigdy nie miała charakteru działki siedliskowej. Jak ustaliły organy nadzoru budowlanego, już w momencie zakupu działki skarżący wiedział, że nabywa działkę budowlaną (zapis w akcie notarialnym z dnia [...] kwietnia 1964 r.). Postanowienia kolejnych planów zagospodarowania przestrzennego, określające przeznaczenie terenu, na którym znajduje się działka skarżącego określały je jako teren przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jedno i dwurodzinną oraz szeregową, oznaczony symbolem MN. Tak stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Hajnówka, zatwierdzony uchwałą nr 123/961/73 Prezydium WRN w Białymstoku z dnia 17 stycznia 1973 r. Plan ten przewidywał wprawdzie na wskazanych terenach budownictwo mieszkaniowe typu rolnego oznaczone symbolem MR, działka skarżącego znajdowała się jednak na terenie oznaczonym symbolem MN.
Takie samo przeznaczenie terenu określał plan szczegółowy, zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w Hajnówce z dnia 24 kwietnia 1987 r. Obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miasta Hajnówka - Obszar 3 "Hajnówka - Wschód", uchwalony dnia 25 października 2006 r. przewiduje, że działka nr ewid. [...], na której zlokalizowany jest przedmiotowy budynek, znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną. A zatem, ze względu na przeznaczenie działki w planach zagospodarowania przestrzennego skarżący nie mógł, bez pozwolenia lub zgłoszenia wznieść na swojej działce budynku inwentarskiego.
Odmienna ocena dowodów i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków co do stanu faktycznego sprawy w skardze kasacyjnej, bez wskazania przepisów postępowania, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie może stanowić podstawy do uwzględnienia skargi kasacyjnej.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.