Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 4 sierpnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 515/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. Z. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej także: "MWINB", z dnia 17 grudnia 2020 r., nr 1438/2020, w przedmiocie odmowy zmiany decyzji ostatecznej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła skarżąca. Wyrok zaskarżyła w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) P.p.s.a. w zw. z art. 155 K.p.a., art. 77 § 1 K.p.a. i 80 K.p.a. przez oddalenie przez Sąd pierwszej instancji skargi pomimo tego, że w postępowaniu administracyjnym organy dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego o istotnym znaczeniu dla wyniku sprawy, tj. art. 155 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. i art. 80 K.p.a. polegającego na błędnym przyjęciu, że wniosek skarżącej o zmianę ostatecznej decyzji nr 125/2011 z dnia 15 listopada 2011 r. nie mógł zostać uwzględniony z uwagi na brak zgody na zmianę decyzji wyrażonej przez wszystkie strony postępowania administracyjnego - a to Państwa M. i W. W. - w sytuacji, gdy pismem z dnia 20 kwietnia 2020 r. strony te wyraziły zgodę na zmianę w/w decyzji w sposób umożliwiający uwzględnienie wniosku skarżącej, zaś dokument ten został pominięty przez organy administracyjne w toku rozpatrywaniu sprawy wbrew obowiązkowi wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego i poddania go ocenie.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie na rzecz pełnomocnika skarżącej kosztów pomocy prawnej świadczonej z urzędu według norm przepisanych, przy czym pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutu wyartykułowanego w podstawie skargi kasacyjnej.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Żyrardowie, dalej: "PINB", decyzją z dnia 15 listopada 2011 r., nr 125/2011, działając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.), nałożył na K. Z. i J. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2012 r. 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego jednorodzinnego w Żyrardowie, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, do którego będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy dotyczące projektu budowlanego oraz zawierającego, w razie potrzeby, zapisy dotyczące wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Na wniosek zobowiązanej K. Z. o przedłużenie terminu wyznaczonego do sporządzenia projektu zamiennego, PINB w Żyrardowie decyzjami: nr 71/2019 z 14 sierpnia 2019 r., nr 3/2020 z 14 stycznia 2020 r. oraz nr 42/2020 z 14 maja 2020 r., na podstawie art. 155 K.p.a., zmieniał termin dostarczenia dokumentacji wymaganej decyzją PINB z 15 listopada 2011 r., przy czym termin określony w decyzji z dnia 14 maja 2020 r. upływał z dniem 31 sierpnia 2020 r.
Wniosek złożony przez skarżącą w dniu 20 sierpnia 2020 r. o wydanie decyzji przedłużającej termin przedłożenia dokumentów do dnia 31 stycznia 2021 r. wszczynał kolejne, nowe postępowanie o zmianę decyzji w trybie art. 155 K.p.a.
W myśl art. 155 K.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.
Zgoda, o której mowa w art. 155 K.p.a. jest wymagana od strony, która nabyła prawa. Sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest decyzją na podstawie, której strona nabywa prawa.
To, że nabycie prawa odnosi się do adresata decyzji nie budzi wątpliwości. Kontrowersje może wywoływać to, czy prawa z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nabyły inne podmioty, niż adresat decyzji. Jest to uzależnione od indywidualnych okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji zaaprobował stanowisko organów, według którego, prawa z decyzji wydanej w dniu 15 listopada 2011 r. nabyły wszystkie strony postępowania zakończonego wydaniem tej decyzji. Stanowisko to nie zostało zakwestionowane w skardze kasacyjnej. Należało zatem zbadać, czy uprawnione strony taką zgodę na zmianę decyzji wyraziły.
Oświadczenia o zgodzie stron na zmianę decyzji, z uwagi na zasadę orzekania według stanu faktycznego i prawnego z daty wydania decyzji oraz reformatoryjny model postępowania odwoławczego, powinny funkcjonować w obrocie prawnym w dacie wydania ostatecznej decyzji. Jest niewątpliwe, że takiej zgody ze strony M. W. i W. W., w odniesieniu do wniosku z dnia 20 sierpnia 2020 r., w dacie wydania decyzji PINB z dnia 15 listopada 2020 r. o odmowie zmiany decyzji w trybie art. 155 K.p.a., nie było. Z pisma M. W. i W. W. z dnia 7 września 2020 r. wynika, że nie wyrazili oni zgody na przedłużenie terminu. Stanowiska swego nie zmienili w trakcie postępowania. Również zatem w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie była spełniona omawiana przesłanka materialna zastosowania art. 155 K.p.a. w zakresie wskazanym we wniosku skarżącej z dnia 20 sierpnia 2020 r.
Teza, według której, należało uwzględnić oświadczenie M.W. i W.W. złożone w dniu 20 kwietnia 2020 r., jest błędna.
Po pierwsze, zostało ono złożone w odniesieniu do wniosku o zmianę decyzji załatwionego decyzją z dnia 14 maja 2020 r. Niezależnie zatem od jego treści, nie miało ono zastosowania w nowym postępowaniu, w odniesieniu do wniosku złożonego w dniu 20 sierpnia 2020 r.
Po drugie, M. W. i W. W. w trakcie postępowania wszczętego wnioskiem z dnia 20 sierpnia 2020 r., zakończonego decyzją Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który utrzymał w mocy decyzję PINB z dnia 12 października 2020 r., oświadczyli, że nie wyrażają zgody na przedłużenie terminu wykonania obowiązku przedłożenia dokumentów. Oznaczało to uchylenie się od skutków poprzednio złożonego oświadczenia o zgodzie na zmianę decyzji.
W tej mierze, tj. co do możliwości uchylenia się od skutków złożonego oświadczenia, należy zgodzić się z poglądem, utrwalonym na tle prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, według którego, oświadczenie woli właściciela nieruchomości o przekazaniu inwestorowi uprawnienia do wykonywania robót budowlanych, może być skutecznie cofnięte do chwili zakończenia postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 577/06; wyrok NSA z dnia 8 września 2020 r., sygn. akt II OSK 1230/20).
Niezależnie od sposobu, w jakim w opisie naruszenia skonkretyzowano zarzut naruszenia art. 155 K.p.a., skonstatować jeszcze trzeba, że badający legalność zaskarżonej decyzji w pełnym zakresie, zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd pierwszej instancji ocenił, że wydane trybie art. 155 K.p.a., po rozpatrzeniu skarżącej decyzje organów, nie noszą znamion decyzji wydanych niezgodnie z prawem. Jest to stanowisko trafne. W sytuacji, w której obowiązek nałożony decyzją opartą na art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie został wykonany mimo upływu wielu lat, a także mimo uprzedniego przedłużenia terminu, odmowa zmiany decyzji odpowiadała przesłankom z art. 155 K.p.a.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy, wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej K. Z. w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 254 oraz art. 258-261 P.p.s.a.