Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 17 listopada 2014 r. Wojewódzki Sąd administracyjny w Krakowie uwzględnił skargę L. B. i uchylił decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] lutego 2014 r. w przedmiocie wymeldowania.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne.
Decyzją z dnia [...] lutego 2014 r. Burmistrz Gminy [...] orzekł o wymeldowaniu L. B. z miejsca stałego zameldowania [...] - na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej ustawa.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2013 r. B. M. - współwłaścicielka nieruchomości - wniosła podanie o wymeldowanie L. B. z nieruchomości [...]. Pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. organ zawiadomił strony o wszczęciu postępowania.
Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, w tym rozprawy administracyjnej, organ I instancji ustalił, że opuszczenie przez L. B. nieruchomości nie nastąpiło w sposób dobrowolny, lecz wynikało z faktu pobytu w szpitalu, a uszkodzenia budynku nie pozwoliły na zamieszkanie w nieruchomości po wyjściu ze szpitala. Aktualnie L. B. nie koncentruje swojego życia w nieruchomości [...]. Dokonała rejestracji na pobyt czasowy do dnia [...] stycznia 2019 r. w miejscowości [...]. Od 2009 r. nie skorzystała z przysługujących jej w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do nieruchomości. W ocenie organu opuszczenie nieruchomości przez L. B. miało charakter trwały, gdyż swoje centrum życiowe przeniosła poza nieruchomość [...].
Odwołanie od ww. decyzji wniosła L. B. Podkreśliła, że nie mieszka w spornym budynku od 2009 r., ponieważ jej rzeczy zostały wyrzucone przez A. M., a dom zdewastowany (wyrwano okna, drzwi, zerwano dach). Wyjaśniła, że od 2008 r. jej życie koncentrowało się na leczeniu w Szpitalu Specjalistycznym [...] w K., gdzie przyjmowana była ponad 40 razy. W jej ocenie organ I instancji nie wyjaśnił jednoznacznie sprawy, bowiem nie ustalił, czy sporny budynek aktualnie nadaje się do zamieszkania, czy też w dalszym ciągu jest w nim prowadzony remont.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Wojewoda Małopolski utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym, polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Ma zatem obowiązek zameldować się w miejscu pobytu stałego lub pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące, a gdy opuszcza lokal, w którym jest zameldowana, wymeldować się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. Jeśli nie dopełni wyżej wskazanego obowiązku, to na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu. Fakt opuszczenia lokalu stanowi przesłankę uprawniającą organ meldunkowy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Przepis art. 6 ust. 1 precyzuje, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek, tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych.
Ponadto za miejsce koncentracji życiowych interesów można uznać lokal, w którym osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj.: mieszka, nocuje, spożywa posiłki, przechowuje rzeczy niezbędne do codziennego użytku (odzież, żywność, meble, przyjmuje wizyty członków rodziny i znajomych itp.). Oceniając, gdzie znajduje się centrum życiowe bierze się pod uwagę całokształt okoliczności zaistniałych w danej sprawie.
W ocenie organu odwoławczego materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wskazuje jednoznacznie, że strona od 2009 r. nie koncentruje swoich spraw życiowych pod spornym adresem. W 2009 r., podczas jej pobytu w szpitalu, budynek uległ takim zniszczeniom, że po opuszczeniu szpitala wymieniona nie mogła wrócić pod wskazany wyżej adres, gdzie była zameldowana na pobyt stały. Od tamtej pory strona przebywała w szpitalu 40 razy, a po jego opuszczeniu każdorazowo wracała do miejsca pobytu ojca. Nie podejmowała żadnych kroków prawnych celem powrotu do spornego budynku.
Organ odwoławczy zauważył, że ustalenia dokonane w trakcie postępowania zakończonego przez Wojewodę Małopolskiego decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. o odmowie wymeldowania L. B. z budynku nr [...] w miejscowości [...] nie mają wpływu na postępowanie wszczęte w dniu [...] sierpnia 2013 r. Organy administracji publicznej orzekają w oparciu o stan faktyczny w dacie wydawania decyzji. Tymczasem od opuszczenia przez stronę budynku w 2009 r. upłynęło prawie 5 lat. Wprawdzie w okresie tym przebywała kilkadziesiąt razy w szpitalu, to jednak po wyjściu ze szpitala nigdy nie próbowała zamieszkać pod powyższym adresem, lecz każdorazowo przebywała w lokalu, w którym mieszkał jej ojciec. Od opuszczenia spornej nieruchomości nie podjęła też żadnych kroków prawnych, które świadczyłyby o woli powrotu do budynku, w którym zameldowana jest na pobyt stały. Aktualnie skarżąca nie przebywa zarówno w miejscu zameldowania na pobyt stały, jak i w miejscu pobytu ojca, lecz pod innym adresem, gdzie zgłosiła pobyt czasowy trwający ponad 3 miesiące.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła L. B..
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie podkreślił, że skarżąca nie mieszka w spornym budynku od 2009 r. ponieważ - jak twierdzi - jej rzeczy osobiste zostały wyrzucone przez A. M., a dom zdewastowany (wyrwano okna, drzwi, zerwano dach). Od 2008 r. jej życie koncentrowało się na leczeniu w Szpitalu [...] w K., gdzie przyjmowana była ponad 40 razy. Nie jest także prowadzona żadna sprawa z wniosku skarżącej o przywrócenie posiadania nieruchomości [...].
Sąd podniósł także, że postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją jest kolejnym postępowaniem w przedmiocie wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu. W poprzednim postępowaniu Burmistrz Gminy [...], decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., orzekł o odmowie wymeldowania L. B. z miejsca stałego zameldowania [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. Wojewoda Małopolski utrzymał mocy decyzję organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 20 kwietnia 2011 r., III SA/Kr/ 1115/10, oddalił skargę A. M. na ww. decyzję Wojewody Małopolskiego, a Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1893/11, oddalił skargę kasacyjną A. M. od powyższego wyroku.
Sąd Wojewódzki uznał, że choć wyroki te nie są wiążące w niniejszej sprawie, jednakże nie można ich pominąć w ocenie legalności obecnie zaskarżonej decyzji orzekającej o wymeldowaniu L. B..
W odniesieniu do poprzedniej sprawy administracyjnej stan faktyczny uległ zmianie jedynie w takim zakresie, że:
1/ w dniu [...] sierpnia 2013 r. B. M. wniosła podanie o wymeldowanie L. B., 2/ ojciec skarżącej zeznał, że aktualnie wraz z córką mieszka w [...] przy ul. [...], w wynajętym mieszkaniu, 3/ w dniu [...] stycznia 2014 r. organ I instancji otrzymał zawiadomienie, że L. B. dokonała rejestracji pobytu czasowego do dnia [...] stycznia 2019 r. w miejscowości [...], 4/ od 2009 r. w dalszym ciągu skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do nieruchomości.
Sąd I instancji przywołał następnie motywy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1893/11, z których wynikało, że materiał dowodowy sprawy nie pozwalał wówczas na przyjęcie zaistnienia wobec L. B. przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 2 ustawy. Świadczył o tym w szczególności fakt opuszczenia przez nią lokalu mieszkalnego, w którym stale przebywała, w związku z koniecznością podjęcia leczenia szpitalnego. Okoliczność zaś, że po wyjściu L. B. ze szpitala lokal mieszkalny, z uwagi na dokonane uszkodzenia, nie nadawał się do zamieszkania, nie stanowił w świetle art. 15 ust. 2 podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu. Bez wpływu pozostawała wówczas również okoliczność niewystąpienia L. B. z powództwem posesoryjnym.
Obecnie zatem, zdaniem Sądu I instancji, zarówno dalszy upływ czasu, jak i dalsze nieskorzystanie przez skarżącą z przysługujących środków określonych w prawie cywilnym – w odniesieniu do poprzedniej sprawy meldunkowej - nie dawały podstawy do wymeldowania skarżącej ze spornego lokalu.
Nie stanowiła takiej podstawy także okoliczność, że nastąpiło czasowe zameldowanie skarżącej w toku postępowania administracyjnego od dnia [...] stycznia 2014 r. w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w [...]. Okoliczność ta nie może stanowić przesłanki wymeldowania. Przywołując stosowne przepisy ustawy Sąd Wojewódzki uznał, że zameldowanie czasowe stanowi potwierdzenie, że strona wykonała obowiązki w zakresie ewidencji meldunkowej i dopóki to czasowe zameldowanie nie zostanie uznane za niezgodne z ustawą o ewidencji ludności, tak długo nie może być kwestionowane zameldowanie na pobyt stały, z którego nastąpiło czasowe wymeldowanie się do innego lokalu.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 listopada 2014 r. skargę kasacyjną wniosła B. M.. Zaskarżając wyrok w całości zarzuciła mu błędną wykładnię art. 15 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy, poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wymeldowania L. B. z miejsca stałego zameldowania [...].
Wskazując na powyższe naruszenie autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz oddalenie skargi L. B. od decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreślono bierną postawę L. B., która nie dochodziła przywrócenia posiadania lokalu na drodze cywilnoprawnej. Stwarza to domniemanie, że opuszczenie przez osobę zameldowaną stałego miejsca pobytu nosi znamiona dobrowolności. Sytuacja ta rozciąga się nie tylko na żądanie od właściciela przywrócenia stanu poprzedniego, np. poprzez wydanie kluczy do mieszkania, czy też powtórnego umieszczenia w lokalu wyrzuconych przedmiotów, ale również dotyczy żądania usunięcia wszystkich przeszkód faktycznych, uniemożliwiających posiadaczowi ponowne zajęcie lokalu, w którym ma on zamiar koncentrować swe wszelkie sprawy życiowe. podobną przeszkodą nie jest zły stan techniczny budynku.
L. B., pomimo korzystnego dla niej wyroku NSA z dnia 12 lutego 2013 r., II OSK 1893/11, nie poczyniła żadnych starań, które pozwoliłyby jej na zamieszkanie w [...]. Bierne zachowanie strony świadczy o akceptacji przez nią niemożności zajęcia lokalu, co z kolei dowodzi braku woli do stałego przebywania w miejscu jego położenia. Stąd też chybione jest twierdzenie Sądu, że upływ czasu dla przedmiotowej sprawy jest irrelewantny.
Ponadto kwestia dobrowolności opuszczenia lokalu ma drugorzędne znaczenie, o ile tylko opuszczeniu lokalu towarzyszy zamiar opuszczenia go w sposób trwały. Jeżeli nawet okaże się, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, bowiem zachodziły okoliczności przymusu psychicznego lub fizycznego, to następnie trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym miejscu zamieszkania, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej, by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z poprzednio zajmowanego lokalu, skoro czynności tej sama nie dopełniła.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że L. B. przeniosła swą aktywność życiową poza [...]. Od dnia [...] czerwca 2009 r. strona w ogóle nie mieszka pod tym adresem. Od tej daty L. B. przebywała w mieszkaniu swego ojca w [...] oraz na leczeniu w szpitalu. W dniu [...] stycznia 2014 r. strona zarejestrowała swój pobyt czasowy w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w [...] do dnia [...] stycznia 2019 r. Ww. okoliczności potwierdzają, że opuszczenie przez stronę mieszkania w [...] ma charakter trwały.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Biorąc po uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy.
Poza sporem jest, że w dacie orzekania o wymeldowaniu L. B. nie zamieszkiwała w nieruchomości [...]. Do rozstrzygnięcia pozostawała zatem jedynie okoliczność, czy spełniła ona przesłanki do wymeldowania zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy.
Zgodnie z tym przepisem organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
Przesłankę dotyczącą opuszczenia lokalu przez osobę, której postępowanie dotyczy, uznaje się za wypełnioną w przypadku ustalenia, że osoba opuściła lokal z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce.
Oczywiście skarżąca nie opuściła dobrowolnie nieruchomości [...]. Ustalenie takie było zresztą podstawą wydania w 2010 r. decyzji o odmowie wymeldowania oraz wydania przez sądy administracyjne obydwu instancji wyroków uznających te rozstrzygnięcia za legalne. Przyczyną opuszczenia nieruchomości była najpierw choroba L. B. i związana z nią konieczność hospitalizacji, a następnie niemożność powrotu do miejsca zameldowania z uwagi na jego zdewastowanie przez właściciela. Okoliczności te, przyjęte w prawomocnych wyrokach sądowych, nie są kwestionowane. Jednakże przyjęcie stanowiska, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne nie przesądza, że po upływie kolejnych lat nie zostały wypełnione przesłanki do wymeldowania.
Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2016 r., II OSK 2513/14 i powołane tam bogate orzecznictwo). Stanowisko to podziela również Sąd w obecnym składzie.
Deklaracja chęci powrotu do przedmiotowego lokalu nie przesądza o charakterze pobytu, bowiem o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Wyrażenie jedynie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej.
Organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, że opuszczenie lokalu przez skarżącą nie było dobrowolne. L. B. opuściła miejsce zameldowania z powodu hospitalizacji. Jednakże nawet jeśli początkowo traktowała opuszczenie lokalu jako czasowe, to z upływem czasu zmieniło ono charakter na opuszczenie trwałe. Czas jaki upłynął od opuszczenia lokalu - prawie 5 lat - świadczy, że opuszczenie posiada charakter trwały. Uprawnione jest zatem stanowisko, że w odniesieniu do uprzednio wydanych wyroków w przedmiocie odmowy wymeldowania L. B. z adresu [...], okoliczności sprawy uległy zasadniczej zmianie. Z samych oświadczeń strony w trakcie postępowania administracyjnego wynika, że po częstych pobytach w szpitalu wracała do wynajmowanego przez jej ojca mieszkania, który sprawował nad nią opiekę, i nie podejmowała żadnych prób, prawnych czy faktycznych, powrotu do miejsca zameldowania.
Zatem mimo ustalenia w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, należy uznać, że następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego nie dopełniła (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008 r., II OSK 352/07).
Zameldowanie i wymeldowanie jest czynnością, która stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego, a niewątpliwie w niniejszej sprawie skarżąca opuściła przedmiotowy lokal trwale i na dzień orzekania ten stan się utrzymał.
Nie można przy tym zgodzić się z Sądem I instancji, który za negatywną przesłankę do wymeldowania skarżącej z nieruchomości pod adresem [...] uznał jej czasowe zameldowanie w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w [...] do dnia [...] stycznia 2019 r., co miałoby oznaczać wypełnienie przez nią obowiązku meldunkowego. Należy bowiem zauważyć, że czasowe zameldowanie nastąpiło w styczniu 2014 r., a więc już podczas trwającego kilka miesięcy postępowania administracyjnego w przedmiocie wymeldowania, wszczętego wnioskiem z sierpnia 2013 r. Prawidłowo podnosi się orzecznictwie sądowym, że nie można dopuścić do sytuacji, by osoba, w stosunku, do której wszczęte zostało postępowanie w sprawie wymeldowania z jej pobytu stałego, niweczyła to postępowanie poprzez czasowe meldowanie się i zmuszała w ten sposób organy administracji do wydawania decyzji o odmowie wymeldowania z pobytu stałego (por. wyrok WSA w Warszawie z 4 lipca 2007 r., IV SA/Wa 772/07).
Warto także zwrócić uwagę, że zameldowanie na pobyt czasowy na okres 5 lat rodzi zasadne pytanie o rzeczywisty charakter pobytu skarżącej w Powiatowym Domu Pomocy Społecznej w [...], skoro co do zasady, w myśl art. 8 ust. 1 ustawy, zameldowanie na pobyt czasowy nie powinno trwać dłużej niż 3 miesiące. Powzięty z góry zamiar pobytu przez 5 lat w jednym miejscu zamieszkania mógłby przecież wskazywać na zamiar stałego tam przebywania. Tym niemniej nie jest rolą Naczelnego Sądu Administracyjnego ocena w niniejszym postępowaniu przesłanek czasowego zameldowania L. B. w miejscowości [...].
Jako błędne należy zatem ocenić stanowisko Sądu I instancji, że organy administracji, orzekając o wymeldowaniu L. B. z nieruchomości [...], naruszyły art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, uchylając decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] lutego 2014 r., Sąd Wojewódzki naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy. Dlatego należało uchylić zaskarżony wyrok. Istota sprawy została przy tym dostatecznie wyjaśniona, bowiem stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest wystarczający do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania L. B. z pobytu stałego pod adresem [...].
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a., uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, oddalając ją.
Na podstawie art. 207 § 2 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.