Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 527/16

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 24 września 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 1284/15, po rozpoznaniu sprawy ze skargi K. N. na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2015 r., znak [...] w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia prawa pacjenta, oddalił skargę.

Wyrok zapadł w następującym stanie sprawy.

Rzecznik Praw Pacjenta decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., [...], wydaną na podstawie art. 53 ust. 3 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159 ze zm.), art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2013 r. znak: [...] w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta - K. N., w zakresie:

1. 1) art. 8 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (prawa pacjenta do świadczeń zdrowotnych udzielonych z należytą starannością w warunkach odpowiadająych określonym w odrębnych przepisach warunkach fachowym i sanitarnym);
2. 2) art. 20 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (prawa pacjenta do poszanowania intymności i godności);
3. 3) art. 33 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (prawa pacjenta do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego)
4. - przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny im. [...] w K. W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. organ powołał stan faktyczny sprawy.

Postępowanie wyjaśniające w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na podstawie wniosku z dnia 2 kwietnia 2013 r. złożonego przez skarżącego oraz innych pacjentów Oddziału Psychiatrii Sądowej [...] Szpitala. We wniosku zgłoszono następujące zastrzeżenia:

1. 1) pacjenci ww. Oddziału jako jedyni nie mogą palić papierosów na terenie Szpitala, a z ich obserwacji wynika, że podopieczni innych oddziałów mają taką możliwość. Jednocześnie, pacjenci wskazali, iż naruszenie zakazu palenia w oddziale spotyka się z niewspółmiernie dolegliwymi w stosunku do przewinienia karami dyscyplinarnymi, które polegają przede wszystkim na ograniczaniu możliwości korzystania przez tych pacjentów z odwiedzin przez osoby bliskie i rodzinę;
2. 2) warunki "mieszkalne w salach chorych nie odpowiadają wymogom", tj. nie ma dostępu do łóżek z trzech stron, a w niektórych salach pacjentów brakuje odpowiedniej liczby szaf oraz szafek przyłóżkowych dla każdego pacjenta;
3. 3) porcje posiłków są zbyt małe, w szczególności odnosi się to do śniadań i kolacji, które nie są ponadto w żaden sposób urozmaicone;
4. 4) część personelu ww. Oddziału traktuje tę grupę pacjentów w sposób lekceważący.

W związku z powyższym, Rzecznik Praw Pacjenta wszczął postępowanie wyjaśniające, mające na celu zweryfikowanie przekazanych informacji dotyczących przestrzegania praw pacjenta w Szpitalu.

Pismem z dnia 2 maja 2013 r. Rzecznik Praw Pacjenta zwrócił się do:

1. 1) Dyrektora Szpitala o niezwłoczne i szczegółowe odniesienie się do zarzutów przedstawionych przez ww. grupę pacjentów;
2. 2) Wojewody Małopolskiego o skorzystanie z uprawnień opisanych w art. 111 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. Nr 112, poz. 654, ze zm.), tj. przeprowadzenie kontroli w Szpitalu w zakresie zgodności wykonywanej działalności z przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej;
3. 3) Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii o zbadanie zgodnie z kompetencjami podnoszonego przez pacjentów stosowania kar dyscyplinarnych w postaci ograniczenia kontaktu z osobami bliskimi i ograniczenia możliwości wyjść na spacery poza budynek Oddziału.

Pismem z dnia 7 czerwca 2013 r. Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego w K. poinformował, że pracownicy ww. Wydziału w dniach 23 i 24 maja 2013 r. przeprowadzili w Szpitalu kontrolę doraźną. Przedmiotem kontroli było funkcjonowanie Oddziału Psychiatrii Sądowej [...] Szpitala. W trakcie kontroli stwierdzono, że całkowity zakaz palenia tytoniu, który wprowadzono w Szpitalu, wynikający z przepisów ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (Dz. U. z 1996 r. Nr 10, poz. 55, ze zm.) spotkał się z negatywnym przyjęciem u części pacjentów, którzy niejednokrotnie dopuszczali się zdobywania wyrobów tytoniowych w sposób nieformalny, poprzez osoby odwiedzające. Wskazane postępowanie skutkowało zachowaniami niezgodnymi z regulaminem, a także wprowadzeniem wobec konkretnych pacjentów zakazu odwiedzin przez rodziny.

Zgodnie z informacją przesłaną z Urzędu Wojewódzkiego w K., w dniu kontroli personel pełniący dyżur posiadał imienne identyfikatory, a w odniesieniu do zarzutów dotyczących warunków mieszkalnych, wskazano że sale chorych są czyste, uporządkowane, przestronne i wyposażone w odpowiedni sprzęt (szafki przyłóżkowe, szafy, półki itp.). Ustalono ponadto, że pacjenci mają możliwość korzystania z terenu rekreacyjnego znajdującego się w otoczeniu budynków szpitalnych i mogą przebywać na świeżym powietrzu po zakończeniu zajęć terapeutycznych. Możliwość wyjść poza budynek Oddziału rozpisana jest w dziennym harmonogramie zajęć. W opinii kontrolujących przeprowadzone czynności nie potwierdziły zarzutów sformułowanych przez pacjentów w piśmie skierowanym do Rzecznika Praw Pacjenta.

Z przekazanych w piśmie Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii z dnia 3 czerwca 2013 r. ustaleń wynikało, że naruszanie zakazu palenia w Oddziale nie spotkało się z ograniczaniem przez personel możliwości korzystania przez te osoby z odwiedzin osób bliskich. Jednakże, zgodnie z Regulaminem Oddziału, przedmioty i substancje niedozwolone nie mogą być wprowadzane do Oddziału poza kontrolą personelu (dotyczy to m.in. narkotyków, alkoholu, wyrobów tytoniowych). Z uzyskanych przez ww. Konsultanta informacji wynikało, że odwiedziny osób bliskich zostały wstrzymane w przypadku jednego pacjenta, którego rodzina "przemycała niedozwolone przedmioty, a wyjaśnienia i próby nie przyniosły żadnych rezultatów". Konsultant Wojewódzki wskazał ponadto, że przeprowadzona przez niego wizytacja Oddziału wskazuje na to, że przestrzeganie przepisów porządkowych odbywa się bez naruszania praw i godności pacjentów.

Natomiast w piśmie ww. Szpitala z dnia 25 lipca 2013 r. wskazano, że cały podmiot leczniczy objęty jest całkowitym zakazem palenia (co wynika z przepisów prawa), a w widocznych miejscach umieszczone zostały odpowiednie znaki słowne i graficzne, informujące o tym zakazie. Jako niezgodne z prawdą określono stwierdzenie, iż naruszenie zakazu palenia w Oddziale [...] spotyka się z działaniami, polegającymi na ograniczeniu możliwości korzystania przez te osoby z odwiedzin bliskich. Wskazano ponadto, że odwiedziny zostały wstrzymane jedynie w odniesieniu do jednego z pacjentów, do którego odwiedzające osoby dostarczały niedozwolone przez Regulamin Oddziału przedmioty, a wyjaśnienia i ostrzeżenia nie przyniosły spodziewanego rezultatu. Wyjaśniono również, że Oddział dysponuje odpowiednimi warunkami lokalowymi oraz sprzętowymi, gdyż pomieszczenia zostały w nieodległym czasie gruntownie wyremontowane oraz doposażone.

Pacjenci zakwaterowani są w dwu, trzy lub czteroosobowych salach z dostępem do sanitariatów. Mają do własnej dyspozycji szafy, szafki przyłóżkowe oraz półki, zapewniono również dostęp do łóżek z trzech stron. Przeprowadzona rozmowa z pacjentami, dotycząca lekceważącego oraz przedmiotowego ich traktowania ujawniła, iż zarzuty te odnoszą się do części działań podejmowanych przez personel, wynikających ze specyfiki Oddziału Psychiatrii Sądowej [...], mających oparcie w Regulaminie, tj. m.in. kontrolowanie rzeczy osobistych, przedmiotów przekazywanych przez odwiedzających itd. W kontekście podnoszonych przez pacjentów zastrzeżeń do jakości żywienia w Szpitalu, wyjaśniono, że posiłki są podawane i przygotowywane przez dietetyków, zgodnie z obowiązującymi dla pacjentów Szpitala normami pod względem jakości i ilości

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] stycznia 2014 r. organ wskazał, iż rozpoznając sprawę w rozstrzygnięciu z dnia [...] listopada 2013 r. wskazał na spójne i wyczerpujące wyjaśnienia Szpitala, potwierdzone w pełni przez pracowników Urzędu Wojewódzkiego w K., kontrolujących Oddział na okoliczność zgłaszanych przez pacjentów nieprawidłowości, jak i przez Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii. Na tej podstawie nie stwierdził naruszenia praw pacjenta – skarżącego w zakresie wymienionym w art. 8, art. 20 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta.

Odnosząc się do wniosku z dnia 27 listopada 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy, w którym skarżący wykazując wadliwość zajętego przez Rzecznika Praw Pacjenta stanowiska podniósł przewlekłość prowadzenia postępowania oraz ustosunkowanie się do nieprawdziwych zdaniem skarżącego ustaleń Dyrektora Szpitala, Dyrektora Urzędu Wojewódzkiego i Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii, organ nie zgodził się z twierdzeniem o przewlekłości postępowania wyjaśniającego. W tym zakresie wskazał, iż zgodnie z art. 54 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, w zakresie nieuregulowanym przepisami tej ustawy do prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowania wyjaśniającego odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy k.p.a. Zgodnie z art. 35 § 3 k.p.a. załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania.

Wskazał również na art. 35 § 5 k.p.a, w myśl którego do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu.

Wobec powyższego organ wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie na czas rozstrzygania miała wpływ konieczność uzyskania pisemnych wyjaśnień Szpitala oraz rozpoznania sprawy w zakresie swoich kompetencji przez Wojewodę Małopolskiego oraz Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii. O powyższych czynnościach skarżący został poinformowany pismem z dnia 24 czerwca 2013 r., natomiast w piśmie z dnia 13 sierpnia 2013 r. - zgodnie z art. 10 k.p.a w związku z art. 54 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta - o zgromadzeniu materiału dowodowego oraz o możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego w terminie 7 dni. Z przysługującego prawa skarżący nie skorzystał, zatem zakończenie postępowania nastąpiło po bezskutecznym upływie terminu określonego na dokonanie ww. czynności.

Organ nie zgodził się z zarzutem skarżącego dotyczącym oparcia stanowiska przez organ na ustaleniach poczynionych przez Wojewodę Małopolskiego oraz Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii. Wyjaśnił, że prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia określonego w art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta zwrócił się do ww. podmiotów o zbadanie sprawy w części w ramach posiadanych kompetencji. Zgodnie z art. 111 ust. 1 w zw. z art. 106 ust. 1 pkt 1 ustawy o działalności leczniczej, wojewoda, jako organ rejestrowy jest uprawniony do kontroli podmiotów wykonujących działalność leczniczą w zakresie zgodności wykonywanej działalności z przepisami określającymi warunki wykonywania działalności leczniczej.

Natomiast, w świetle art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o konsultantach w ochronie zdrowia (Dz. U. z 2009 r. Nr 52, poz. 419, ze zm.) konsultacji wykonują zadania opiniodawcze, doradcze i kontrolne dla organów administracji rządowej, podmiotów tworzących w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej, Narodowego Funduszu Zdrowia i Rzecznika Praw Pacjenta. Organ podkreślił, że w rozpatrywanej sprawie ww. podmioty przekazały zbieżne stanowiska w sprawie, natomiast Rzecznik Praw Pacjenta nie jest organem właściwym w zakresie oceny zasadności tak poczynionych ustaleń.

Z uwagi na to, że przekazane informacje w sprawie okazały się zbieżne i znalazły potwierdzenie w wyjaśnieniach udzielonych przez Szpital, w ocenie organu niezasadne było podejmowanie czynności służącej uzyskaniem materiału dowodowego tożsamego z już uzyskanym, wpływającej jednak na wydłużenie czasu rozstrzygania sprawy. W ten sposób organ odniósł się do podniesionej przez skarżącego okoliczności niezbadania sprawy na miejscu przez Rzecznika Praw Pacjenta.

Odnosząc się do pozostałych okoliczności podniesionych przez skarżącego, w zakresie braku możliwości palenia wyrobów tytoniowych na Oddziale, braku identyfikatorów u personelu medycznego, ograniczania spacerów, a także niewłaściwych warunków sanitarnych - brak szafy, podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Powołał jednocześnie treść informacji przekazanych w tym zakresie przez Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego oraz Konsultanta Wojewódzkiego w dziedzinie psychiatrii. Stwierdził, iż ww. ustalenia potwierdzają wiarygodność informacji przekazanych przez Szpital, który w zakresie podniesionych okoliczności wyjaśnił, że cały podmiot leczniczy objęty jest całkowitym zakazem palenia (co wynika z przepisów prawa), a w widocznych miejscach umieszczone zostały odpowiednie znaki słowne i graficzne, informujące o tym zakazie.

Mając powyższe na uwadze organ skonkludował, że ustalenia poczynione na podstawie wyczerpująco zgromadzonego i wnikliwie rozpatrzonego materiału dowodowego nie potwierdziły nieprawidłowości wskazanych przez skarżącego.

Skargę na decyzję Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2014 r. złożył K. N. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Rozpoznając sprawę Sąd w pierwszej kolejności wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 24 marca 2015 r. sygn. akt II OSK 299/15 uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 października 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 414/14 odrzucające skargę K. N. na pismo Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] stycznia 2014 r. W motywach rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta oparte o przepis art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta jest aktem indywidualnym, który należy traktować jako decyzję administracyjną w płaszczyźnie gwarancji procesowych. Oznacza to, że na ostateczne rozstrzygnięcie wydane po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wnioskodawcy przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Sądowa kontrola rozstrzygnięć Rzecznika Praw Pacjenta wydanych na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta, w szczególności ma na celu ustalenie, czy Rzecznik nie stwierdzając naruszenia praw pacjenta, przeprowadził postepowanie zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, które stosuje się odpowiednio do postępowania wyjaśniającego.

Mając na uwadze powyższe Sąd, po dokonaniu merytorycznej kontroli zaskarżonego pisma, podzielił stanowisko organu przedstawione w jego uzasadnieniu.

Jak wynika z akt sprawy, rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta z dnia [...] listopada 2013 r. zostało wydane na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2012 r., poz. 159, ze zm.). Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Rzecznik Praw Pacjenta może:

1. 1) wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, którego sprawa dotyczy, że nie stwierdził naruszenia praw pacjenta;
2. 2) skierować wystąpienie do organu, organizacji lub instytucji, w których działalności stwierdził naruszenie praw pacjenta; wystąpienie takie nie może naruszać niezawisłości sędziowskiej;
3. 3) zwrócić się do organu nadrzędnego nad jednostką, o której mowa w pkt 2, z wnioskiem o zastosowanie środków przewidzianych w przepisach prawa.

W przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 wskazanego przepisu, wnioskodawcy przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Art. 127 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio (art. 53 ust. 3). Z kolei zgodnie z art. 54 ustawy o prawach pacjenta, w zakresie nieuregulowanym w art. 49 - 53 do postępowania prowadzonego przez Rzecznika Praw Pacjenta stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

Zatem, gdy w wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego Rzecznik Praw Pacjenta stwierdzi, że nie doszło do naruszenia praw pacjenta, jest zobowiązany wyjaśnić wnioskodawcy i pacjentowi, dlaczego tak uważa. Jeżeli wnioskodawca jest niezadowolony ze sposobu załatwienia sprawy przez Rzecznika Praw Pacjenta, przysługuje mu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Rzecznik Praw Pacjenta zobowiązany jest do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zachowaniem procedury wynikającej z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem w szczególności z zachowaniem ustawowych zasad tego postępowania wynikających z przepisów art. 7, art. 77 i art. 107 k.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej mają obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego, tak aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością. Zauważył, że na podstawie art. 80 k.p.a. organ administracji publicznej, zobowiązany jest rozstrzygnąć sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego. Jest on więc zobowiązany rozpatrzyć wszystkie dowody zgromadzone i odzwierciedlone w aktach sprawy oraz powinien dowody te rozpatrzyć w ich wzajemnej łączności.

Rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta, wydane na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 1 ustawy o prawach pacjenta, powinno zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 k.p.a.). Uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Przechodząc od ogólnych uwag do oceny zasadności wniesionej skargi, Sąd wskazał, że na podstawie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, zostało wszczęte przez Rzecznika Praw Pacjenta postępowanie wyjaśniające w związku z wnioskiem K. N., w celu ustalenia czy doszło do naruszenia prawa pacjenta przez Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej Szpital Specjalistyczny im. [...] w K. do świadczeń zdrowotnych w zakresie objętym wnioskiem.

W ocenie Sądu prawidłowo Rzecznik Praw Pacjenta uznał, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa pacjenta w badanym zakresie. Z szeroko przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, że nie została potwierdzona skarga K. N. w zakresie naruszenia art. 8 ustawy. Z przeprowadzonej kontroli wynika, iż w salach było czysto, pacjenci mieli zapewnione szafki, a personel identyfikatory. Nie naruszono również prawa pacjenta poprzez ustanowienie w jednostce leczniczej zakazu palenia. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 9 listopada 1995 r. o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (tekst jednolity Dz.U.2015.298) zabrania się palenia tytoniu na terenie szpitala. Nie narusza prawa pacjenta zakaz wynikający z obowiązującego przepisu prawa.

Podkreślenia też wymaga, iż przedmiotem skargi jest Oddział Psychiatrii Sądowej Szpitala. Oddział na którym umieszczono K. N. jest oddziałem sądowym o warunkach wzmocnionego zabezpieczenia, w którym sąd umieszcza pacjentów na zasadzie zastosowania środka zabezpieczenia zgodnie z przepisami karnymi. Pacjenci tego Szpitala są objęci stałym nadzorem. Z tej przyczyny skarżący mógł odczuwać dyskomfort, jednakże stały nadzór personelu medycznego wynika z charakteru placówki leczniczej i nie oznacza, iż prawa pacjenta były naruszone. Tym samym nie został naruszony przepis art. 20 ust. 1 ustawy.

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie został potwierdzony zarzut naruszenia art. 33 ustawy. Z wyjaśnień skarżącego zawartych w jego pismach kierowanych do Rzecznika Praw Pacjenta wynika, iż miał on możliwość kontaktu z bliskimi, nie ograniczono mu również możliwości odwiedzin. Korzystanie zaś z telefonu pod nadzorem osoby z personelu medycznego, wynika, tak jak wcześniej wspomniano ze specyfiki oddziału. Potwierdza to również pismo Ordynatora Oddziału Psychiatrii Sądowej Szpitala z dnia 23 maja 2013 r.

Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), oddalił skargę.

K. N. wniósł od wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) oparł na zarzutach naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik aprawy, tj.:

1. 1. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 170 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 54 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi, naruszenia przez Rzecznika Praw Pacjenta przywołanych przepisów k.p.a. polegających na nieustosunkowaniu się przez Rzecznika Praw Pacjenta do zgłaszanych przez skarżącego zarzutów dotyczących wadliwości dokonanej kontroli oraz wskazaniu na konieczność dokonania przez organ własnych ustaleń w oparciu o dowód w postaci nagrań z monitoringu skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu dokonującym kontroli legalności działania organu administracji publicznej było uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na brak odniesienia się przez organ do stawianych przez skarżącego zarzutów, a w konsekwencji braku rozpoznania wszystkich żądań, wniosków i zarzutów skarżącego, co było obowiązkiem organu zgodnie z postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 299/15;
2. 2. art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.u.s.a. w zw. z art. 7, 8, 77 § 1, 80 k.p.a. polegające na niedostrzeżeniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszenia przez Rzecznika Praw Pacjenta powołanych przepisów k.p.a., skutkujące oddaleniem skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu dokonującym kontroli legalności działania organu administracji publicznej było uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na okoliczność, że postępowanie prowadzone przez organ zostało przeprowadzone w sposób niespełniający wymogów płynących z wskazanych w powołanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności organ zaniechał przeprowadzenia dowodów z nagrań z monitoringu, co w konsekwencji uniemożliwiło przeprowadzenie oceny, czy zostały naruszone prawa pacjenta skarżącego.

Na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. wnosił o:

1. 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu sprawy do ponownego rozpoznania,
2. 2) rozpoznanie sprawy na rozprawie,
3. 3) zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu, która nie została opłacona w części ani w całości.

W odpowiedzi na skargę Rzecznik Praw Pacjenta wniósł o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2016 r. poz. 718.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie są zasadne. Sąd przeprowadził, zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) kontrolę zaskarżonej decyzji administracyjnej, w oparciu o kryterium zgodności z przepisami prawa, kierując się wykładnią przyjętą w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 299/15 w zakresie wymogów ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Nie jest zatem usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 170 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 54 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 159).

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny ma podstawy do zastosowania środka prawnego uchylenia zaskarżonej decyzji w razie gdy stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, jeżeli te naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dopuszczalność zastosowania środka prawnego uchylenia zaskarżonej decyzji ograniczona jest w zakresie naruszenia przepisów postępowania do dwojakiego naruszenia: - po pierwsze, kwalifikowanego, który jest wyliczony w art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 145 § 1, art. 145 a § 1, art. 145 b § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego; - po drugie, naruszenia, które nie ma charakteru kwalifikowanego, ale tylko, jeżeli ma to wpływ na ustalenie stanu faktycznego rozpoznawanej przez organ sprawy administracyjnej.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Podstawowym warunkiem prawidłowego zastosowania normy materialnego prawa administracyjnego jest ustalenie stanu faktycznego w sprawie. Hipotetyczny stan faktyczny oraz wyprowadzone konsekwencje prawne zapisany jest w normie prawa materialnego będącej podstawą rozpoznania i rozstrzygnięcia danego rodzaju spraw administracyjnych. W skardze kasacyjnej nie wyprowadzono zarzutu niewłaściwego zastosowania normy prawa materialnego, a zatem, że ustalony stan faktyczny sprawy nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w normie prawa administracyjnego i w następstwie wyprowadzone konsekwencje prawne nie mają umocowania w tej normie.

W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 54 ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta. Pomijając, że w strukturze art. 54 nie został wprowadzony podział na jednostki redakcyjne, a zatem przyjmując, że zarzucono naruszenie art. 54, to przedmiot jego regulacji został ograniczony wyłącznie do regulacji aspektu procesowego. Według bowiem art. 54: "W zakresie nieuregulowanym w art. 49 - 53 do postępowania prowadzonego przez Rzecznika stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego".

W sprawie zasadnie Sąd stwierdził, że nie zostały naruszone przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, Rzecznik Praw Pacjenta ustalił stan faktyczny, który dał podstawy do zakończenia postępowania decyzją o nienaruszeniu praw pacjenta. W skardze kasacyjnej dopatruje się skarżący w nieprzeprowadzeniu dowodu z monitoringu naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy. Art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wiąże organu regulacją co do wyboru dowodów dla ustalenia stanu faktycznego. To do organu należy wybór dowodów, które dają pełną podstawę do ustalenia stanu faktycznego. Organ przeprowadził, w granicach przyjętych w regulacji art. 52 ust. 1 pkt 2 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta oraz art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie wyjaśniające, a ocena przeprowadzonych dowodów nie narusza art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

Nie naruszył organ zasady pogłębiania zaufania do organów państwa (art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego). Uzasadnienie decyzji Rzecznika Praw Pacjenta nie narusza art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawierając szczegółowe przedstawienie ustaleń stanu faktycznego sprawy. Nie został naruszony art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego - rozpoznając ponownie sprawę, organ umożliwił ustosunkowanie się skarżącego do zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący miał pełną możliwość ustosunkowania się do zebranego materiału dowodowego, w tym do jego zakwestionowania. Z prawa tego skarżący nie skorzystał, podważając ustalenia stanu faktycznego. Żądanie przeprowadzenia dowodu nieznanego - dowodu z monitoringu nie stanowi przez jego nieuwzględnienie naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 3 § 2 pkt 1 i art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd przeprowadził kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w wyniku której nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów prawa procesowego, co uzasadniało zastosowanie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, na mocy art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.