Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. S. na postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...], którym organ utrzymał w mocy swoje postanowienie z dnia [...] przedstawiające negatywne stanowisko w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na terytorium Polski. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wyraził pogląd, iż ocena dokonana przez organ nie narusza prawa, skoro jej podstawą były niekwestionowane przez skarżącego przebywanie w Polsce bez wymaganego zezwolenia oraz nie uzyskanie przez skarżącego statusu uchodźcy i zgody na pobyt tolerowany, a także wpisanie skarżącego do wykazu cudzoziemców niepożądanych w Polsce oraz niezastosowanie się do decyzji o wydaleniu z Polski, Organ miał więc podstawy, aby przyjąć, że skarżący stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa porządku publicznego oraz przedstawić takie stanowisko wojewodzie na podstawie art 62 pkt 4 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz. U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.)5 gdyż mieści się to w zakresie kompetencji tego organu określonych ustawą z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.
W skardze kasacyjnej wniesionej przez skarżącego podniesiono zarzut naruszenia art. 62 ust. 3 pkt 1 i ust. 4 ustawy o cudzoziemcach, art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także przepisów art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) w związku z art. 106 k.p.a. i art. 7 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Wskazując takie podstawy kasacyjne skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną naruszenie wskazanych przepisów ustawy o cudzoziemcach polega na tym, iż Sąd przyjął błędne założenie, że Komendant Straży Granicznej przedstawiając stanowisko wojewodzie w trybie art. 106 k.p.a. może oceniać, czy pobyt cudzoziemca w Polsce stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa i porządku publicznego, podczas gdy w tym zakresie informacje może przekazać jedynie komendant wojewódzki Policji i Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, do których wojewoda zwraca się na podstawie art. 62 ust. 3 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach. Na takie rozumienie tych przepisów wskazuje rozpatrywany przez Sejm projekt ustawy o zmianie ustawy o cudzoziemcach. Organ wydający zaskarżone postanowienie obowiązany był oprzeć swoje stanowisko na podstawie własnych danych, które są w zasobach Straży Granicznej oraz danych zgromadzonych w aktach sprawy, które dotyczą przesłanek określających przedmiot sprawy o zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony.
Sąd nie odniósł się również do stwierdzenia organu, iż w dniu 1 lipca 2004 r. Prezes Urzędu do Spraw Repatriacji i Cudzoziemców przedłużył dotyczący skarżącego wpis w wykazie cudzoziemców niepożądanych w Polsce do dnia 21 czerwca 2009 r., podczas gdy skarżący przed 1 lipca 2004 r. w ogóle nie figurował w wykazie. Naruszenie postanowień prawa międzynarodowego polega na tym, że nie zostały uwzględnione sytuacja rodzinna skarżącego (żona skarżącego jest polską obywatelką i ma dwoje dzieci urodzonych w Polsce) oraz ponad 22 letni pobyt skarżącego w Polsce, Skarżący kwestionuje również podstawy oceny, iż przebywał w Polsce nielegalnie, ponieważ z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2004 r.? sygn. akt V SA/Wa 2094/04 wynika, że należy stwierdzić wygaśniecie decyzji z 1997 r" o wydaleniu skarżącego, natomiast w dacie złożenia wniosku o zezwolenie na zamieszkanie korzystał z ochrony przysługującej "kandydatom na uchodźców" z uwagi na toczące się postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. Odnośnie natomiast wpisania skarżącego do wykazu cudzoziemców niepożądanych w Polsce toczy się postępowanie wyjaśniające na skutek wniosku skarżącego o wykreślenie jego danych z tego wykazu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Przedmiot sprawy rozpoznawanej przez Sąd wyznacza zaskarżone postanowienie Komendanta Głównego Straży Granicznej, które zostało wydane na podstawie art. 62 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (Dz, U. Nr 128, poz. 1175 ze zm.), zwany dalej ustawą o cudzoziemcach, w toku postępowania prowadzonego przez wojewodę w sprawie udzielenia skarżącemu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w Polsce. Do wydania tego postanowienia miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ, a wobec tego dla oceny legalności zaskarżonego postanowienia, nie ma znaczenia późniejsza zmiana tych przepisów dokonana ustawą z dnia 22 kwietnia 2005 r9 o zmianie ustawy o cudzoziemcach i ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz niektórych Innych ustaw (Dz. U. Nr 94, poz. 788). Tym bardziej nie można się powoływać, jak to czyni skarżący, na projekt tej ustawy.
Zasadniczy zarzut skarżącego sprowadza się do tego, że organ nie był władny uzasadnić swojego negatywnego stanowiska co do zezwolenia skarżącemu na zamieszkanie w Polsce tym, że skarżący przebywa w Polsce nielegalnie, ponieważ kwestie dotyczące legalności lub nielegalności pobytu wykraczają poza kompetencje tego organu i nie wynikają z materiałów zgromadzonych przez ten organ. Stanowisko to jest oczywiście bezzasadne, ponieważ do zadań Straży Granicznej należy stosowanie przepisów., których celem jest zapobieganie nielegalnemu pobytowi cudzoziemców w Polsce, w tym w szczególności rozpoznawanie, zapobieganie i wykrywanie przestępstw i wykroczeń określonych w ustawie o cudzoziemcach (art. 1 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, Dz. U. z 2002 r. Nr 171, poz. 1392 ze zm.). Tak więc okoliczność, czy cudzoziemiec legalnie przebywa w Polsce może stanowić podstawę do wyrażenia przez organ
Straży Granicznej stanowiska, o którym mowa w art. 62 ust. 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach.
Nie jest również trafny zarzut skarżącego, iż zaskarżonym wyrokiem, podzielając stanowisko organu, Sąd naruszył wskazane w skardze kasacyjnej przepisy, ponieważ brak było podstaw do stwierdzenia, że skarżący przebywa w Polsce nielegalnie, tzn. bez wymaganych prawem zezwoleń. Wprawdzie w zaskarżonym postanowieniu nie wskazano wyraźnie, jak i okres pobytu skarżącego w Polsce traktowany jest jako pobyt nielegalny, to jednak z uzasadnienia postanowienia wynika, iż z całą pewnością chodzi o okres przed i po zakończeniu postępowania administracyjnego w sprawie o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy. Postępowanie to zostało zakończone ostateczną decyzją Rady do Spraw
Uchodźców z dnia [...], a więc nie ma podstaw do podważenia stanowiska organu, iż w dacie wydawania postanowienia skarżący przebywał w Polsce nielegalnie. Nie zmienia tego wniesienie przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję z dnia [...] tym bardziej że Sąd ten postanowieniem z dnia 21 października 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 2139/04 oddalił wniosek skarżącego o wstrzymanie wykonania tej decyzji. Tak więc przyjmując nawet, że w czasie gdy toczyło się postępowanie administracyjne o nadanie skarżącemu statusu uchodźcy, skarżący mógł uzyskać uprawnienie do pobytu w Polsce na podstawie art. 32 ust, 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. Nr 128, poz. 1176 ze zm.), to nie można tego odnieść do czasu po zakończeniu tego postępowania, tym bardziej że skarżący nie powołuje się na to, że uzyskał zaświadczenie tożsamości, o którym mowa w tym przepisie. Nie można także podzielić stanowiska skarżącego co do tego, że za legalnością jego pobytu w Polsce przemawia to, że toczy się na jego wniosek postępowanie w sprawie o zezwolenie na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony, w toku którego zostało wydane zaskarżone postanowienie, jak też to, że wyrokiem z dnia 1 października 2004 r., sygn. akt V SA/Wa 2094/04 Wojewódzki Sąd
Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Prezesa Urzędu do Spraw Repatriacji i
Cudzoziemców z dnia [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] 1997 r. o wydaleniu skarżącego z Polski, ponieważ skutkiem tego wyroku nie jest stwierdzenie wygaśnięcia decyzji a jedynie powstanie obowiązku organu ponownego rozpoznania sprawy w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji deportacyjnej, W żadnym razie nie można podzielić poglądu skarżącego, że ten wyrok oznacza, iż decyzja deportacyjna z 1997 r. od dawna już nie obowiązuje, a wobec tego pobyt skarżącego w Polsce przed wszczęciem postępowania o nadanie statusu uchodźcy był legalny. Tak więc pomijając nawet inne okoliczności przytoczone w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, należy stwierdzić, iż oddalenie skargi na postanowienie organu nie naruszało wskazanych przepisów, skoro prawidłowe jest stanowisko, że zasadniczą podstawą wyrażenia przez organ negatywnej opinii był fakt nielegalnego pobytu skarżącego w Polsce.
Należy ponownie podkreślić, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest wyłącznie wyrażenie stanowiska przez organ Straży Granicznej dla potrzeb prowadzonego przez wojewodę postępowania o zezwolenie skarżącemu na zamieszkanie w Polsce na czas oznaczony. W związku z tym w toku wydawania postanowienia obejmującego stanowisko organy Straży Granicznej, które ma charakter materiału dowodowego i nie przesądza o wyniku sprawy załatwionej przez wojewodę, nie mogą być ustalone i oceniane okoliczności, które dotyczą sytuacji rodzinnej skarżącego, a w szczególności okoliczności, które pozostają w związku z postanowieniem art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z tego względu nie można podzielić zarzutu skarżącego, iż Sąd naruszył postanowienia tej Konwencji.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.