Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił skargę Zarządu Spółki A. w P. w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009r., sygn. akt: III SA/Kr 948/08 sprawy ze skargi Spółki A. w P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] lipca 2008 r. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 5 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 945/11 Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie powyższą skargę odrzucił.
Spółka A. w P. wniosła skargę kasacyjną od powyższego postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 20 listopada 2012 r. uchylił powyższe postanowienie i przekazał sprawę Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że brak jest w aktach sprawy pisma, które można by uznać za wezwanie do wykonania wyroku przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu, a więc Sąd I instancji był zobowiązany wezwać stronę skarżącą do wskazania, czy wzywała ten organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08.
Ponownie odrzucając skargę Sąd I instancji podkreślił, że strona skarżąca podnosi, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu nie wykonało wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 uchylającego decyzję w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. W powyższym wyroku Sąd uznał legitymację osób podpisanych pod skargą do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym i skargę tę uwzględnił.
Sąd I instancji podkreślił ponadto, że analiza zarówno tytułu skargi, jak i jej treści prowadzi do wniosku, że skarga złożona została w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd I instancji wyjaśnił, że po wydaniu wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wydało decyzję z dnia 16 grudnia 2010 r. o umorzeniu postępowania odwoławczego. W ocenie Sądu I instancji, decyzja ta powinna być ewentualnie przedmiotem zaskarżania do sądu administracyjnego, a mimo to strona skarżąca złożyła skargę "na niewykonanie wyroku".
Ponadto Sąd I instancji wskazał, że zgodnie z art. 154 § 1 p.p.s.a., w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym decyzję, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, strona może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny.
W ocenie Sądu I instancji, jedynym warunkiem dopuszczalności wniesienia skargi na podstawie art. 154 § 1 p.p.s.a. jest uprzednie wezwanie właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Niniejsza skarga powinna więc być poprzedzona pisemnym wezwaniem tego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Sąd I instancji wezwał pismem z dnia 29 listopada 2012 r. pełnomocnika strony skarżącej do wykazania, że przed wniesieniem skargi z dnia 4 marca 2011 r. strona skarżąca wzywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu do wykonania wyroku.
W odpowiedzi strona skarżąca nadesłała pismo z dnia 22 listopada 2010 r., zatytułowane "skarga" i zaadresowane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Zdaniem Sądu I instancji, jak wynika z powyższego pisma, nie było to wezwanie przedmiotowego organu do wykonania wyroku, lecz skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga ta została wcześniej rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 168/10, a orzeczenie to było znane stronie skarżącej.
Sąd I instancji wyjaśnił ponadto, że w aktach sprawy brak jest pisma, które mogłoby być potraktowane jako wezwanie w rozumieniu art. 154 § 1 p.p.s.a. Tym samym Sąd I instancji uznał, że w niniejszej sprawie strona skarżąca nie poprzedziła swojej skargi wezwaniem organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy. Skoro strona skarżąca nie wypełniła warunku skutecznego wniesienia skargi, Sąd I instancji zobowiązany był skargę odrzucić jako niedopuszczalną.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Spółka A. w P. reprezentowana przez A.G. i M.G.
Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania:
Po pierwsze, naruszenie art. 57 § 1 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wezwania strony skarżącej do wskazania, jakie działanie bądź bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu jest przedmiotem skargi, w sytuacji, gdy treść skargi pozostawiała wątpliwość, co do przedmiotu skargi.
Po drugie, naruszenie art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. poprzez lakoniczne, sprzeczne wewnętrznie uzasadnienie postanowienia, w którym nie wyjaśniono, dlaczego Sąd I instancji przyjął, że przedmiotem skargi jest niewykonanie wyroku sądu administracyjnego, co nie pozwala na jego kontrolę przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Po trzecie, z ostrożności procesowej, w wypadku nieuwzględnienia poprzednich zarzutów, spółka zarzuciła naruszenie art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a. poprzez odrzucenie skargi z dnia 4 marca 2011 r. w sytuacji, gdy brak było podstaw do takiego rozstrzygnięcia.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, a także zasądzenie kosztów pomocy prawnej nieopłaconej w całości ani w części, udzielonej skarżącej spółce z urzędu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.
W świetle art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, wyjaśnienia wymaga, że w wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził, że z uwagi na treść pisma Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z dnia 17 sierpnia 2009 r., w którym odmówiono wydania aktualnego zaświadczenia z Katastru Wodnego dotyczącego imion i nazwisk członków zarządu Spółki A. w P. z tego powodu, że wpisane do niego zostały dwa zarządy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał uprawnienia podpisanego pod skargą Zarządu A. w P. do złożenia w imieniu spółki skargi do sądu administracyjnego. Podpisani pod skargą członkowie Zarządu Spółki nadal figurują w Katastrze Wodnym, nie zostali bowiem formalnie odwołani, a podjęta w 2002 r. uchwała Walnego Zgromadzenia o przedłużeniu ich kadencji w sposób formalny nie została wyeliminowana z porządku prawnego przez uprawniony do tego organ nadzoru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał wówczas, że wygaśnięcie kadencji dotychczasowego zarządu jest więc przedmiotem sporu, a zatem odmówienie w tej sprawie tak reprezentowanej spółce prawa do wniesienia skargi oznaczałoby ograniczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Nie ulega wątpliwości, że zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 grudnia 2012 r. stanowi następstwo postępowania toczącego się w opisanej wyżej sprawie zakończonej wyrokiem z dnia 22 grudnia 2009 r. Stąd też aktualność zachowują rozważania Sądu I instancji w zakresie legitymacji skargowej strony skarżącej. Oznacza to, że stroną skarżącą w niniejszej sprawie jest Spółka A. w P., reprezentowana przez zarząd tej spółki w osobach A.G. i M.G., a nie jak to błędnie wskazał Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu Zarząd Spółki A. w P. Kwestia ta wymagała wyjaśnienia z uwagi na konieczność prawidłowego określenia strony postępowania, jednak uchybienie Sądu I instancji w tym zakresie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem nie było przedmiotem zarzutu skargi kasacyjnej.
Po drugie, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 57 § 1 w związku z art. 49 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji trafnie przyjął, że złożona przez spółkę skarga jest skargą na niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Wynika to jednoznacznie zarówno z tytułu pisma jak i jego treści. Naczelny Sąd Administracyjny akceptuje pogląd prezentowany szeroko w doktrynie i orzecznictwie, że to treść skargi, a nie jej nazwa powinna decydować o przedmiocie sprawy, a błędne oznaczenie pisma nie może wiązać się z niekorzystnymi następstwami dla strony. Stąd też Sąd I instancji ocenił treść wniesionej skargi, a nie tylko jej tytuł, a ocenę wyrażoną w tym zakresie Naczelny Sąd Administracyjny podziela.
Należy również mieć na uwadze, że analogiczny zarzut kasacyjny strona skarżąca podniosła już w skardze kasacyjnej od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 17 października 2011 r. sygn. akt w II SA/Kr 945/11, wskazując, że Sąd I instancji nie wezwał strony skarżącej do sprecyzowania treści skargi, w szczególności wskazania co jest przedmiotem zaskarżenia: niewykonanie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08 czy też decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], a więc decyzja wydana w sprawie na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08.
Jednocześnie jednak spółka zarzuciła wówczas, że Sąd I instancji nie wezwał strony skarżącej do wykazania czy wzywała Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączy do wykonania przedmiotowego wyroku. Spółka podnosiła więc w istocie dwa zarzuty wzajemnie się wykluczające – pierwszy, dalej idący, dotyczący kwalifikacji złożonej skargi oraz drugi, mogący odnieść skutek wyłącznie w przypadku nieuwzględnienia zarzutu pierwszego, bowiem opierający się na założeniu, że skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a., a dotyczący braku wezwania strony do wykazania, że przed wniesieniem skargi wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu o wykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Tylko drugi z zarzutów odniósł skutek, co oznacza, że w postanowieniu z dnia 20 listopada 2012 r. sygn. akt II OSK 2072/12 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za nieusprawiedliwiony dalej idący zarzut dotyczący braku wezwania strony skarżącej do wykazania co jest przedmiotem zaskarżenia.
Po trzecie, na uwzględnienie nie zasługuje zarzut naruszenia art. 141 § 4 w związku z art. 166 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej wywody Sądu I instancji w zakresie kwalifikacji przedmiotowej skargi są spójne i niesprzeczne. Za odwrotnym wnioskiem nie przemawia w szczególności zacytowane w skardze kasacyjnej stwierdzenie Sądu I instancji, że: "skarga dotyczy bardziej niezałatwienia sprawy zgodnie z oczekiwaniami strony skarżącej, niż niewykonania wyroku z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Kr 948/08, a zwłaszcza nie dotyczyła decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.".
Sąd I instancji doszedł więc do przekonania, że strona mylnie utożsamia skargę złożoną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. ze skargą, która umożliwia zakwestionowania treści decyzji wydanej na skutek uprzedniego wyroku uchylającego, podczas gdy celem skargi wniesionej w trybie cytowanego przepisu jest wyłącznie zdyscyplinowanie organu, który pomimo uchylenia poprzednio wydanej decyzji przez wojewódzki sąd administracyjny nie wydaje kolejnego rozstrzygnięcie w sprawie. Nie sposób jednak z powyższego stwierdzenia wnioskować, że Sąd I instancji ma jakiekolwiek wątpliwości, co do intencji strony skarżącej przy wnoszeniu skargi. Ze zdania tego wprost wynika, że Sąd I instancji uznał, że skarga nie dotyczy decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia [...] grudnia 2010 r. Jak już wyżej wskazano, Naczelny Sąd Administracyjny podziela ocenę wyrażoną przez Sąd I instancji w tym zakresie.
Po czwarte, na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 58 § pkt 6 w związku z art. 154 § 1 p.p.s.a. Nie ulega wątpliwości, że nadesłana przez spółkę w odpowiedzi na wezwanie Sądu I instancji, skarga z dnia 22 listopada 2010 r., nie była wezwaniem organu do wykonania prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 22 grudnia 2009 r. sygn. akt III SA/Kr 948/08. Skarga ta, co wynika wprost z jej treści oraz trybu wniesienia (do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie za pośrednictwem organu), była skargą na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu. Skarga ta została wcześniej rozpoznana przez Sąd I instancji prawomocnym postanowieniem z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. akt II SAB/Kr 168/10 o umorzeniu postępowania sądowego. Takiej kwalifikacji skargi z dnia 22 listopada 2010 r. strona skarżąca nie kwestionowała, o czym świadczy złożona do akt tego postępowania opinia o braku podstaw do złożenia skargi kasacyjnej od postanowienia z dnia 27 stycznia 2011 r.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał w postanowieniu o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, bowiem wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.