Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2010 r., sygn, II SA/Sz 530/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie po rozpoznaniu skargi K. G. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] maja 2010 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, iż decyzją z dnia [...] maja 2010 r., Zachodniopomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze. zm.) oraz art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze. zm.) utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim Szczecin z dnia [...] marca 2010 r. zatwierdzającą J. G. projekt budowlany zamienny budynku usługowo-mieszkalnego, zlokalizowanego na działkach nr [...] i [...] z obrębu [...] przy ul. R. [...] w Szczecinie i udzielającą pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, związanych z budową części mieszkalnej ww. budynku. W decyzji nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. W uzasadnieniu organ podał, że złożony projekt budowlany zamienny uwzględniał zmiany wprowadzone podczas realizacji obiektu.
W projekcie przewidziano m.in. zamurowanie otworu drzwiowego oraz zamurowanie kształtkami szklanymi otworów okiennych, znajdujących się w elewacji wschodniej, od strony działki K. G., pomniejszenie i przesunięcie okna połaciowego, likwidację ganku wejściowego, pomniejszenie okapów bocznych zadaszenia schodów zewnętrznych i przedsionka oraz pomniejszenie wysięgu okapu w kierunku działki nr [...]. Po sprawdzeniu kompletności złożonego projektu i jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi i zasadami wiedzy technicznej oraz z ustaleniami obecnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie wydał w dniu [...] marca 2010 r. decyzję zatwierdzającą zamienny projekt budowlany.
Odwołanie od decyzji organu nadzoru budowlanego I instancji wniosła K. G. podnosząc, iż wydana w sprawie decyzja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami, albowiem sprawia, że budynek należący do niej zostaje odcięty od dopływu światła i pozbawiony dostępu do drogi dojazdowej. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu, poprzez m.in. uniemożliwienie prawidłowo umocowanemu pełnomocnikowi zapoznania się z aktami przedmiotowej sprawy w dniu 24 marca 2010 r. i odmowę wglądu do akt sprawy oraz wykonania z nich fotografii. Odwołująca wskazała, że nie wyrażała zgody na usytuowanie budynku na granicy działek, a obecne usytuowanie przedmiotowego budynku pozbawia dostępu do drogi należący do niej sąsiadujący obiekt. Stoi więc w sprzeczności z obowiązującymi przepisami przeciwpożarowymi, stwarzając ewidentne zagrożenie pożarowe, z uwagi na m.in. nadmierne zbliżenie budynków, brak zabezpieczeń przeciwogniowych, umożliwiający łatwe rozprzestrzenianie się ognia z budynku na budynek oraz z uwagi na brak dojazdu do jej budynku i brak możliwości przeprowadzenia akcji gaśniczej. Odwołująca wniosła o zobowiązanie inwestora do przedłożenia aktualnej opinii, która będzie odnosiła się do kwestii związanych z bezpieczeństwem pożarowym.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji podniósł, że sprawy usytuowania przedmiotowego budynku w stosunku do granic nieruchomości oraz zabezpieczeń przeciwpożarowych związanych ze zbliżeniem budynków zostały rozstrzygnięte decyzjami Prezydenta Miasta Szczecina z dnia [...] listopada 1996 r., o pozwoleniu na budowę oraz z dnia [...] listopada 1998 r., o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego budynku w części dotyczącej lokalu usługowego. Ponadto organ II Instancji dodał, że w myśl przepisów art. 51 ustawy Prawo budowlane, organy nadzoru budowlanego w postępowaniu naprawczym nie badają ponownie sprawy udzielenia przez właścicieli działek sąsiadujących zgody na usytuowanie budynku. Ganek wejściowy od strony granicy z działką nr [...] oraz inne elementy przedmiotowego budynku, usytuowane niezgodnie z wymogami warunków technicznych, zostały w zamiennym projekcie budowlanym przewidziane do rozbiórki.
W projekcie tym znajduje się stwierdzenie projektanta, że warunek oświetlenia i nasłonecznienia budynku mieszkalnego na działce nr [...], spełnia warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Natomiast sprawę nieudostępnienia akt sprawy pełnomocnikowi skarżącej rozpatrywał organ powiatowy. W postępowaniu odwoławczym pełnomocnik skarżącej skorzystał z możliwości przeglądania akt sprawy i wykonania ich fotografii.
Na powyższą decyzję K. G. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie powtarzając zarzuty z postępowania administracyjnego, dodając iż na przestrzeni lat 1999-2006 na przedmiotowej inwestycji nie były prowadzone żadne roboty budowlane, a co za tym idzie wygasła decyzja o pozwoleniu na budowę.
Pismem z dnia 22 lipca 2010 r. skarżąca uzupełniła skargę przedkładając ekspertyzę techniczną dotyczącą budynków mieszkalnych na działce nr [...] i działkach nr [...],[...], przy ul. R. [...] i [...] w Szczecinie. Z ekspertyzy wynikać ma, że decyzja zatwierdzająca projekt zamienny została wydana w oparciu o nieprawdziwe dane podane przez projektanta w zakresie: warunków nasłonecznienia pomieszczeń, wysokości budynku, zachowania warunków przeciwpożarowych, braku dojścia dla pieszych i inne.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie podtrzymał stanowisko zajęte w sprawie.
Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Szczecinie pełnomocnik skarżącej podał, że istniała ustna umowa która zapewniała skarżącej prawo przechodu przez działkę [...], a zrealizowana inwestycja uniemożliwia korzystanie z tego przejścia. Z tego względu toczy się postępowanie przed sądami powszechnymi w sprawie ustanowienia służebności drogi koniecznej przez działki [...] i [...] na rzecz skarżącej do części budynku, w której zamieszkuje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, że skarga nie jest zasadna.
W uzasadnieniu orzeczenia podano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie decyzją z [...] października 2009 r., w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego, nałożył na J. G. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, a inwestor ten obowiązek wykonał. Oznacza to, że organ I instancji, przed wydaniem decyzji na podstawie art. 51 ust. 4, obowiązany był sprawdzić wykonanie przez niego obowiązku, a więc, czy przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia warunki określone w art. 35 ust. 1 prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika, że elementy niezgodne z wymogami warunków technicznych zostały przewidziane do rozbiórki. Projekt inwestora spełnia ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta.
Odnosząc się do zarzutu zbliżenia przedmiotowej inwestycji do granicy z nieruchomością należącą do skarżącej podano, iż te kwestie nie podlegają rozstrzygnięciu w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją gdyż zostały prawomocnie zatwierdzone decyzją o pozwoleniu na budowę oraz decyzją o pozwoleniu na użytkowanie. Decyzje te zatwierdziły techniczne parametry inwestycji, z którymi nie zgadza się skarżąca, dlatego też zarzuty te należy uznać za spóźnione.
Z przedłożonego przez inwestora projektu zamiennego wynika też, że wysokość budynku zgodna jest z przepisem § 13 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Bowiem odległość między budynkiem skarżącej (budynek przesłaniany), a wybudowanym z odstępstwami budynkiem J. G. (budynek przesłaniający), jest większa niż wysokość budynku przesłaniającego. Nadto wysokość budynku J. G. zgodna jest z wysokością, jaką dopuszcza na tym terenie obecnie obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.
Przedłożona przez skarżącą ekspertyza techniczna nie może stanowić dowodu w sprawie z opinii biegłego, ponieważ nie została podpisana przez osobę ją sporządzającą Dodatkowo, zdaniem Sądu I instancji w ekspertyzie tej zawarto ogólnikowe stwierdzenia, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie nieprawdziwych danych, jak np. warunków nasłonecznienia, jednocześnie w ekspertyzie nie zawarto prawdziwych danych. Podano również, że nieprawdziwe są dane dotyczące wysokość budynku nowoprojektowanego, którego faktyczna wysokość wynosi 10,65 m. Tymczasem w projekcie zamiennym podano, że wysokość budynku wynosi 10, 63 m. Różnicę w pomiarze wynosząca 2 cm należy uznać za mieszczącą się w granicach tolerancji dopuszczalnego błędu.
Skoro zatem inwestor przedłożył wszystkie wymagane prawem dokumenty niezbędne do wydania przedmiotowej decyzji, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Szczecinie zobligowany był do wydania decyzji zatwierdzającej projekt budowlany oraz do udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.
Odnosząc się do wskazanego na rozprawie ustnego porozumienia miedzy skarżącą a inwestorem w sprawie zgody na prawo przechodu przez przedmiotową nieruchomość Sąd I instancji wskazał, że właściwym trybem rozstrzygnięcia sporu w tej kwestii jest wszczęte przez strony postępowanie przed właściwym sądem powszechnym.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła K. G. zarzucając:
1/ naruszenia przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 133 § 1 w związku z art. 141 § 4 ppsa poprzez odstąpienie od orzekania na podstawie całości akt sprawy przejawiającego się między innymi w pominięciu części materiału dowodowego, w tym w szczególności przedłożonej przez skarżącą do akt sprawy Ekspertyzy technicznej opracowanej przez osobę z uprawnieniami budowlanymi; a w konsekwencji nieustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia do całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym w szczególności do wszystkich podnoszonych twierdzeń, wniosków i zarzutów, w tym przede wszystkim tych wymienionych w załączonej do akt sprawy Ekspertyzie technicznej (które strona skarżąca w dalszym ciągu w całości podtrzymuje), a odnoszących się między innymi do: wydania decyzji zatwierdzającej projekt zamienny na podstawie nieprawdziwych danych podanych przez projektanta w zakresie między innymi: warunków nasłonecznienia pomieszczeń znajdujących się na parterze i pierwszym piętrze w budynku mieszkalnym istniejącym; wysokości budynku nowo projektowanego; braku dojścia dla pieszych;
pominięciu okoliczności, że w związku z prowadzeniem prac budowlanych z istotnym odstąpieniem od projektu budowlanego (na co również wskazuje autor znajdującej się w aktach sprawy Ekspertyzy technicznej) decyzja o pozwoleniu na budowę powinna być uchylona, co z kolei oznacza konieczność uznania decyzji Nadzoru Budowlanego za nieważne;
przyjęciu a priori, że przedstawiony przez inwestora (a opracowany przez projektanta) projekt zamienny jest kompletny, sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, podczas gdy autor przedłożonej do akt sprawy Ekspertyzy technicznej wskazuje na zawarcie w nim nieprawdziwych danych, nie załączenie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, brak wymaganych przepisami opinii, w tym rzeczoznawcy P.POŻ., itd., a w konsekwencji 2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, to jest art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedłożony przez inwestora projekt zamienny czyni zadość nałożonym obowiązkom, jest kompletny, i sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami, co w konsekwencji doprowadziło do uznania za zgodną z prawem decyzji Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zatwierdzających projekt zamienny, i w konsekwencji zezwalających na podjęcie wstrzymanych robót budowlanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla się w szczególności, że drugorzędne znaczenie ma czy ujawniono podpis osoby sporządzającej ekspertyzę techniczną przedstawioną przez skarżącą, a istotne są przedstawione w argumenty przemawiające za niezgodnością z prawem zaskarżonej decyzji w zakresie braków projektu i odstępstw od projektu.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżącej podtrzymując zarzuty wniesionej skargi kasacyjnej podniósł nienależyte uwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ekspertyzy technicznej przedłożonej przez skarżącą do sądu podczas gdy ta ekspertyza wskazuje na oparcie zaskarżonej decyzji na fałszywych danych, co jest przedmiotem postępowania karnego wszczętego w 2011 roku (po wydaniu zaskarżonego wyroku). Oczekuje, iż Naczelny Sąd Administracyjny ten stan rzeczy uwzględni, uchyli zaskarżony wyrok i doprowadzi do tego, że Wojewódzki Sąd Administracyjny ponownie rozpatrując sprawę, zawiesi postępowanie do czasu zakończenia sprawy karnej i doprowadzi do wznowienia postępowania przed organem administracji.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podniesione w skardze kasacyjne zarzuty koncentrują się wokół nienależytego – zdaniem strony wnoszącej tę skargę – uwzględnienia przez Sąd I instancji treści złożonej ekspertyzy technicznej. Podnosi się ponadto, że wbrew stanowisku Sądu I instancji wyrażonemu w zaskarżonym wyroku, osoba sporządzająca tę ekspertyzę podpisała się pod nią i legitymuje się określonymi uprawnieniami.
Tak sformułowane zarzuty nie były w stanie podważyć prawidłowości rozstrzygnięcia Sądu I instancji z następujących przyczyn. Otóż jak to wynika z art. 106 § 3 ppsa sąd administracyjny przeprowadza dowody /na wniosek lub z urzędu/ wyłącznie wówczas, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Skarżąca natomiast zażądała od Sądu przeprowadzenia dowodu /złożyła opinię/ nieuwzględniając zasad wynikających z przepisu art. 106 § 3 ppsa.
Ponadto, pomimo, iż w konsekwencji uznania, że przeprowadzenie tego dowodu nie jest konieczne, co za tym idzie Sąd I instancji nie był zobowiązany do odnoszenia się do jego treści, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zawarto treści odnoszące się do zawartych w nim twierdzeń, a zwłaszcza, iż ekspertyza ta zawiera ogólnikowe stwierdzenia, że decyzja organu I instancji wydana została na podstawie nieprawdziwych danych, jak np. warunków nasłonecznienia, jednocześnie nie podając prawdziwych danych.
Zarzuty skargi kasacyjnej uznane być zatem muszą za wyłącznie polemiczne i pozbawione uzasadnienia. Wnosząca skargę kasacyjną nie wskazuje po stronie organu konkretnych uchybień, które następnie zostałaby zaakceptowane przez Sąd. Wszystkie argumenty sprowadzają się w istocie do odniesienia się do przedłożonej w sprawie opinii.
W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej na podstawie art. 184 ppsa.