Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 26 listopada 2008 r. sygn. akt II SA/Łd 434/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę M.S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr SKO.110/2008, którym utrzymane zostało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia [...] lutego 2008 r. nr PP.55644/1/15/07. Postanowieniem tym, na podstawie art. 66 § 3 K.p.a., zwrócono H. i M. małż. S. wniosek z dnia [...] stycznia 2007 r., przyjęty do protokółu, w przedmiocie zanieczyszczenia posesji dymem z przewodu kominowego budynku mieszkalnego, usytuowanego na sąsiedniej nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił, co następuje:
H. i M.S. dnia [...] stycznia 2007 r. wnieśli do Burmistrza Miasta Ozorkowa ustnie do protokółu wniosek o zbadanie sprawy zanieczyszczenia ich posesji dymem z komina sąsiedniego budynku mieszkalnego, zaś Burmistrz postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r. stwierdził swą niewłaściwość i przekazał sprawę Staroście Zgierskiemu i Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego. Na skutek zażalenia wnioskodawców Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. uchyliło to postanowienie do ponownego rozpoznania ze wskazaniem, że organ powinien zastosować art. 66 § 3 K.p.a., zgodnie z intencją wnioskodawców.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Burmistrz, postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., zwrócił małżonkom S. pismo z dnia [...] stycznia 2007 r., nazwane notatką służbową i wyjaśnił, że sprawa może być rozpoznana wyłącznie przez sąd powszechny. Postanowienie to po raz kolejny Samorządowe Kolegium uchyliło, przekazując do ponownego rozpoznania, postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r., podkreślając, że mimo właściwości poglądu Burmistrza powinien on zbadać czy opisane zdarzenie nie ma negatywnego oddziaływania na środowisko i czy nie zachodzi możliwość działania organu w trybie art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.
Rozpoznając sprawę po raz drugi, Burmistrz przeprowadził dwukrotne oględziny komina, wezwał M.S. do przedstawienia jednoznacznego stanowiska w sprawie żądania. W trakcie oględzin stwierdzono, że dym z komina się nie wydobywa, wyjaśniono wnioskodawcom, iż co do nieprawidłowego usytuowania komina właściwy jest Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, ponieważ wnioskodawcy wyjaśnili, że domagają się przeniesienia komina na inną stronę budynku sąsiadów, gdyż obecne usytuowanie powoduje zadymienie i niemożność korzystania z nieruchomości, a zadymienie przez sąsiadów jest działaniem umyślnym. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania Burmistrz stwierdził, że dym nie oddziałuje negatywnie na środowisko, a zatem nie ma on podstaw do działania, a sprawa może być rozpoznana przez sąd powszechny i zwrócił wniosek, wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] lutego 2007 r., które Samorządowe Kolegium utrzymało w mocy, zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r.
Oddalając skargę Wojewódzki Sąd stwierdził:
Bezsporne jest, że małżonkowie S. wystąpili z wnioskiem o interwencję w sprawie zanieczyszczenia ich posesji przez dym z komina sąsiedniego budynku mieszkalnego, gdyż ich zdaniem działanie sąsiada narusza art. 144 K.c. Immisje bezpośrednie polegają na celowym, bezpośrednim kierowaniu substancji na inną nieruchomość i wobec tego właścicielowi tej nieruchomości służy roszczenie negatoryjne. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że sprawa z którą zwrócili się H. i M.S. może zostać rozstrzygnięta wyłącznie w procesie cywilnym, a wobec tego zwrot wniosku na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. nie narusza prawa.
Reprezentowany przez adwokata z urzędu, M.S. wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do rozpoznania Staroście Zgierskiemu i Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego i zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 66 § 3 oraz art. 65 § 1 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że w niniejszej sprawie zasadny był zwrot sprawy M. S., nie zaś przekazanie jej wg właściwości Staroście Zgierskiemu i Państwowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że M.S. błędnie wysunął argumentację z art. 144 K.c., sprawa bowiem powinna być rozpoznana przez organy właściwe do rozpoznania spraw o pozwoleniu na budowę, zatem stanowisko Sądu byłoby trafne, gdyby nie było organu właściwego do podjęcia działań w przypadku nieprawidłowości budowy komina, a takie organy są i im powinno nastąpić przekazanie sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona, bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył przepisów w niej wskazanych.
Z akt sprawy wynika, że H. i M.S. domagali się od Burmistrza Miasta Ozorkowa – wniosek złożony do protokółu dnia [...] stycznia 2007 r. –interwencji w związku z zanieczyszczeniem ich posesji dymem z komina budynku mieszkalnego, sąsiadującego z ich nieruchomością. Sprawę tę Burmistrz przekazał wg właściwości Staroście Zgierskiemu i Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, jednak małżonkowie S. wnieśli zażalenie na to postanowienie, uważając, że ich sprawę powinien załatwić Burmistrz. W wyniku toczącego się postępowania ustalone zostało, że w ramach kompetencji jakie dają Burmistrzowi przepisy dotyczące ochrony środowiska – art. 363 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150) nie może on wydać decyzji, bowiem zebrane dowody nie wskazywały, aby działanie sąsiadów małżonków S. negatywnie oddziaływało na środowisko.
Nadto M.S. podnosił, że naruszone zostały jego prawa wynikające z art. 144 K.c., co Burmistrz ustalił, będąc do tego zobowiązany przez organ odwoławczy, a co też wynika z zażaleń wnoszonych na kolejne postanowienia Burmistrza w sprawie.
W takiej sytuacji należało uznać, że zarówno Burmistrz Miasta Ozorkowa, do którego został złożony wniosek przez skarżącego, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi prawidłowo zakwalifikowały przedmiot wniosku. Skoro pierwotne przekazanie przez Burmistrza wniosku wg właściwości Staroście i Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, było – zdaniem skarżącego – niewłaściwe, zaś przekazanie z kolei z powrotem przez Starostę tego wniosku Burmistrzowi, bowiem Starosta uznał się za organ niewłaściwy (postanowienie z dnia 28 lutego 2007 r.), nie zostało zaskarżone, tak samo zresztą jak odpowiedź Państwowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (pismo z dnia 19 września 2007 r.) – w aktach brak jest jakiejkolwiek reakcji skarżącego na ww. dokumenty – to organy nie mogły inaczej ocenić żądania wniosku z dnia [...] stycznia 2007 r. Z akt postępowania wynika, iż małżonkowie S. domagali się od Burmistrza przeciwdziałania postępowaniu sąsiadów, naruszającemu ich prawa chronione przez art. 144 K.c.
Zwrot podania z dnia [...] stycznia 2007 r. na podstawie art. 66 § 3 K.p.a. w sytuacji jaka miała miejsce w sprawie, należy ocenić jako zgodny z tym przepisem, zatem uznać, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył go. Natomiast co do zarzutu naruszenia art. 65 § 1 K.p.a. to skoro skarżący od samego początku zakwestionował czynność Burmistrza dokonaną na podstawie tego przepisu, to organ wbrew jego woli nie mógł działać. Zarzut ten został zresztą podniesiony dopiero w skardze kasacyjnej, natomiast w postępowaniu M.S. domagał się działania od Burmistrza. Tego przepisu, tj. art. 65 § 1 K.p.a., Wojewódzki Sąd również nie naruszył.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).