Uzasadnienie
Wyrokiem z 20 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bk 565/22, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę [...] sp. z o.o. w M. na uchwałę Rady Gminy [...] z 30 maja 2022 r. w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła skarżąca, która następnie w piśmie z 22 marca 2023 r., uzupełnionym pismem z 6 kwietnia 2023 r., wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały. Wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej skarżąca oparła na przesłankach niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Trudne do odwrócenia skutki skarżąca upatruje w realizacji przez gminę czynności z art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym w uchwaleniu planu miejscowego. Podnosi, że niedopuszczalne jest uchylenie uchwały w przedmiocie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego po uchwaleniu w wykonaniu tej uchwały planu miejscowego. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżąca zaś wiąże z koniecznością trwałego zaniechania zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie na nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą kompostowni odpadów innych niż niebezpieczne i budynku socjalnego w zabudowie produkcyjno-usługowej, mimo uprzednio wydanej w dniu 28 czerwca 2021 r. decyzji o środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację tego przedsięwzięcia, przy jednoczesnym braku podstaw do zrekompensowania poniesionych dotychczas w tym celu kosztów.
W piśmie z 6 kwietnia 2023 r. skarżąca koszty związane w wykonaniem zaskarżonej uchwały wyceniła na [...] złotych, podnosząc, iż są to wydatki, jakie poniosła w związku z korzystaniem z nieruchomości zgodnie z jej dotychczasowym przeznaczeniem, a także w celu realizacji zamierzenia inwestycyjnego. Podkreślono też, że Wójt Gminy [...] "działał w sposób celowy i przemyślany chcąc doprowadzić do niezałatwienia lub przynajmniej znacznego przeciągnięcia sprawy" z wniosku skarżącej z dnia 23 listopada 2021 r. o ustalenie warunków zabudowy ww. inwestycji.
Rozpoznając wniosek Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r. poz. 259 ze zm.), sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z wnioskiem takim można wystąpić także na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wywołanego wniesieniem skargi kasacyjnej (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07).
W ocenie NSA zaskarżona uchwała opisanych skutków nie wywołuje, stąd wniosek o wstrzymanie wykonania tego aktu należało uznać za niezasadny.
Skarżąca żądanie wstrzymania wykonania zaskarżonej uchwały opiera na obu przesłankach wskazanych w art. 61 § 3 p.p.s.a., mianowicie niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumentację skarżącej można sprowadzić do następujących twierdzeń. Skarżąca jest właścicielem nieruchomości, na której zamierza wybudować kompostownię odpadów innych niż niebezpieczne oraz budynek socjalny. W związku z tym uzyskała decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia i wystąpiła do Wójta Gminy [...] o ustalenie warunków zabudowy dla planowanej zabudowy. Decyzja o warunkach zabudowy nie została dotychczas wydana, zaś na podstawie zaskarżonej uchwały przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jedynie dla nieruchomości stanowiącej własność skarżącej i z projektu tego planu wynika, że nieruchomość ta ma zostać przeznaczona na las oraz ma obowiązywać na niej zakaz zabudowy.
Powołując się na wyrok NSA z 8 listopada 2006 r., sygn. akt II OSK 1264/05, skarżąca twierdzi, że po uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie niedopuszczalne wzruszenie zaskarżonej uchwały. W związku z tym twierdzi, że uchwalenie na podstawie zaskarżonej uchwały miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego doprowadzi do nieodwracalnych, względnie trudnych do odwrócenia skutków. Z kolei znaczna szkoda ma wynikać z tego, że po uchwaleniu w oparciu o zaskarżoną uchwałę miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skarżąca nie będzie mogła na swojej nieruchomości zrealizować zaplanowanej inwestycji, w związku z przygotowaniem której poniosła już znaczne wydatki.
Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały przede wszystkim należy uwzględnić specyfikę sprawy, mianowicie to, że skutkiem zaskarżonej uchwały będzie uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który przesądzi o dopuszczalnym sposobie zagospodarowania nieruchomości skarżącej. Uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego będzie podlegać zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2023 r. poz. 40 ze zm.) i skarżąca, jako właściciel nieruchomości objętej tym planem, będzie legitymowana do wniesienia takiej skargi. To rozstrzygnięcie w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zdecyduje o możliwości realizacji inwestycji zaplanowanej przez skarżącą.
Nie można więc przyjmować, że to zaskarżona uchwała ostatecznie przesądza o możliwości realizacji tej inwestycji i tym samym, że z jej wykonania wynikają niebezpieczeństwa uzasadniające wstrzymanie jej wykonania. Faktem jest, że zaskarżona uchwała utrudnia zrealizowanie inwestycji skarżącej, gdyż utrudnia uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy. Niemniej, jeszcze raz należy podkreślić, nie przesądza o dopuszczalności tej inwestycji.
Jest też oczywiste, że skarżąca poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały zmierza do tego, aby jej nieruchomość nie była objęta planem miejscowym i w związku z tym dopuszczalne było zrealizowanie na niej planowanej inwestycji na podstawie decyzji o warunkach zabudowy. Skarżąca zatem poprzez wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej uchwały zmierza do uzyskania korzystnej dla siebie decyzji o warunkach zabudowy, pomijając, że uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przewidującego sprzeczne z taką decyzją o warunkach zabudowy przeznaczenie jej nieruchomości spowoduje, stosownie do art. 65 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 ze zm.), wygaśnięcie decyzji o warunkach zabudowy, chyba że w tym czasie skarżąca uzyska ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę. Ta okoliczność też wskazuje na to, że to nie wykonanie zaskarżonej uchwały powoduje niebezpieczeństwa, którymi skarżąca uzasadnia wniosek o wstrzymanie.
Ziszczenie się tych niebezpieczeństw ostatecznie zależy od tego czy i jakiej treści miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie obowiązywał na nieruchomości skarżącej. Istotne jest przy tym, że naprawienie szkód spowodowanych uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego powodującego, że korzystanie z nieruchomości lub jej części w dotychczasowy sposób lub zgodnie z dotychczasowym przeznaczeniem stało się niemożliwe lub istotnie ograniczone, uregulowane jest w art. 37 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Ta ostatnio wskazana regulacja też potwierdza, że brak potrzeby stosowania ochrony tymczasowej w celu ochrony skarżącego przed skutkami wykonania zaskarżonej uchwały, czyli uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z tych względów NSA uznał, że brak jest podstaw do udzielenia skarżącej ochrony tymczasowej w związku z zaskarżeniem uchwały o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Mając to na uwadze NSA, na podstawie art. 61 § 3 i 5 w zw. z art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.