Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 4 września 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę A. B. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] kwietnia 2008 r. w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie wznowienia robót budowlanych.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że pismem z dnia 8 czerwca 2008 r. pełnomocnik A. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, za pośrednictwem Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, skargę na decyzję tegoż organu z dnia [...] kwietnia 2008 r., utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Gliwice z dnia [...] stycznia 2008 r., odmawiającej po wznowieniu postępowania uchylenia decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r., w sprawie stwierdzenia wykonania obowiązku w przedmiocie robót budowlanych.
Sąd pierwszej instancji podkreślił, że w niniejszej sprawie skarga podlegała wpisowi stałemu w wysokości 200,00 złotych zgodnie z § 2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej: rozporządzenie RM). W związku z tym pełnomocnik skarżącej, będący adwokatem, powinien był w tej wysokości, do czasu upływu terminu do wniesienia skargi, uiścić opłatę sądową bez wezwania do jej uiszczenia. Ponieważ odpis zaskarżonej decyzji wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi strony skarżącej w dniu 12 maja 2008 r., to termin do wniesienia skargi i uiszczenia wpisu sądowego, upływał w dniu 11 czerwca 2008 r. Jednakże w przewidzianym ustawowo terminie wymaganej wpłaty nie uiszczono, co na podstawie art. 220 § 3 w zw. z art. 221 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) spowodowało odrzucenie skargi.
W skardze kasacyjnej na powyższe postanowienie skarżąca A. B. zarzuciła powyższemu rozstrzygnięciu w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie następujących przepisów postępowania:
- 1) art. 36 ust. 3 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwa wykładnię, skutkującą zastosowaniem w odniesieniu do skargi sporządzonej przez adwokata w oparciu o pełnomocnictwo upoważniające jedynie do tej czynności i wniesionej przez stronę, rygorów właściwych dla działania pełnomocnika umocowanego pełnomocnictwem ogólnym lub pełnomocnictwem do prowadzenia konkretnej sprawy,
- 2) art. 221 p.p.s.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie w stosunku do skargi wniesionej w sprawie w sytuacji, gdy strona udzieliła pełnomocnictwa wyłącznie do sporządzenia skargi kasacyjnej,
- 3) art. 220 § 1 zd. 2 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie w sprawie i zaniechanie wezwania strony do uiszczenia wpisu,
- 4) § 5 ust. 1 rozporządzenia RM, poprzez jego niezastosowanie.
Zdaniem skarżącej powyższe uchybienia, skutkujące błędnym zastosowaniem, w stosunku do skargi sporządzonej przez adwokata i wniesionej przez stronę, trybu postępowania przewidzianego dla pism wnoszonych przez zawodowych pełnomocników, wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonego orzeczenia.
W związku z powyższym strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.
W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że z treści skargi wyraźnie wynikało, że została ona sporządzona przez adwokata, działającego w oparciu o pełnomocnictwo upoważniające jedynie do jej sporządzenia. Ponadto autor kasacji wskazał, iż w wykonaniu wezwania przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach z dnia 4 sierpnia 2008 r. do usunięcia braku formalnego skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej, sporządzono nowy dokument i poszerzono zakresu umocowania pełnomocnika do prowadzenia spraw w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
Dodatkowo skarżąca podniosła, wskazując na postanowienie WSA z dnia 3 sierpnia 2006 r., że pomimo wejścia w życie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r., SK 11/05 orzekającego o niekonstytucyjności § 5 ust. 2 rozporządzenia RM, potwierdzano wykładnię obowiązując sprzed daty wejścia w życie wyroku TK, nakazującą wezwanie adwokata lub radcę prawnego wnoszącego skargę do WSA do uiszczenia także wpisu stałego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
Zarzut naruszenia zaskarżonym postanowieniem art. 36 pkt 3 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a. należy uznać za bezzasadny. Pełnomocnictwo jest jednostronną czynnością prawną, polegającą na złożeniu odpowiedniego oświadczenia woli przez mocodawcę i może nastąpić w dowolnej formie nawet w sposób dorozumiany (por. System prawa cywilnego. Część ogólna, Wyd. Ossolineum 1974, s. 622 i 623). Zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. należy je dołączyć do akt sprawy przy pierwszej czynności procesowej. Tak złożone pełnomocnictwo ma charakter deklaratoryjny i stanowi potwierdzenie złożonego wcześniej oświadczenia woli, poprzez jego potwierdzenie w zmaterializowanej, pisemnej formie. W niniejszej sprawie w wykonaniu wezwania przewodniczącego Wydziału II WSA w Gliwicach na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik przedłożył pełnomocnictwo upoważniające go do "prowadzenia sprawy ze skargi A. B. na decyzję ŚWINB w Katowicach [...] we wszystkich instancjach z prawem dalszej substytucji".
W związku z powyższym, doszło w tym momencie do zmaterializowania złożonego wcześniej oświadczenia woli, wypełniając obowiązek z art. 37 § 1 p.p.s.a. Nie można tym samym skutecznie podnosić zarzutu, że doszło do sporządzenia nowego dokumentu, poszerzającego zakres umocowania, skoro złożone pełnomocnictwo było pierwszym w sprawie. Nie ma przy tym znaczenia fakt, że petitum skargi oraz uzgodnienia skarżącego z pełnomocnikiem co do zakresu jego umocowania były odmienne. Pełnomocnik bowiem, aby skutecznie legitymować się swoim umocowaniem i jego zakresem przed sądem, musi je złożyć w formie pisemnej z podpisem mocodawcy lub uwierzytelnionym odpisem pełnomocnictwa.
Za chybiony uznać trzeba też zarzut naruszenia § 5 ust. 1 rozporządzenia RM poprzez jego niezastosowanie.
Wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 7 marca 2006 r. sygn. akt SK 11/05 orzeczono o niezgodności § 5 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) z art. 221 p.p.s.a. i art. 2 Konstytucji RP oraz o zgodności art. 219 i art. 221 p.p.s.a. z przepisami art. 45 i art. 77 Konstytucji RP. Zważywszy na treść przepisu art. 221 p.p.s.a. stwierdzić trzeba, że przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia doznaje ograniczenia w jego zastosowaniu o tyle, iż przy wnoszeniu opłaty do sądu przez działającego za stronę pełnomocnika będącego radcą prawnym albo adwokatem nie ma możliwości wskazania sygnatury akt sprawy ze skargi, którą opłaca. Fakt ten nie uzasadnia jednak bierności po stronie pełnomocnika i nie upoważnia go do oczekiwania na wezwanie sądu do uiszczenia opłaty.
Uiszczenia bowiem wpisu stałego od skargi wnoszonej przez adwokata lub radcę prawnego należy dokonać w terminie, wskazanym do wniesienia skargi i to bez wezwania sądu. Brak sygnatury akt sądowych stanowi niewątpliwie pewne nieudogodnienie. Okoliczność ta nie powoduje jednak tego, że uiszczenie opłaty stałej przez pełnomocnika stanowi czynność tą ani niewykonalną, ani też na tyle utrudnioną, aby zamykała drogę stronie do sądu. Pełnomocnik bowiem wraz z wniesieniem skargi do organu winien uiścić np.: na konto sądu należny wpis stały wskazując przy tym tytuł wpłaty, rodzaj pisma, od którego wpis jest uiszczany, a kopię tegoż kwitu dołączyć do wniesionej skargi. Wskazany wyżej przepis § 5 ust. 1 rozporządzenia przewiduje bowiem oznaczenie pisma nie tylko poprzez przytoczenie sygnatury akt sprawy sądowej, ale również w inny sposób pozwalający na zindywidualizowanie sprawy, od której opłatę wniesiono.
Przepis art. 221 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlega opłacie stałej. Z regulacji ustawowej wynika zatem, że jeśli skarga podlega opłacie stałej, a takiej podlegała skarga w przedmiotowej sprawie, to istnieje obowiązek pełnomocnika do uiszczenia należnej opłaty bez wezwania (por. postanowienia NSA z dnia 18 listopada 2008 r., I OSK 1346/08, z dnia 7 sierpnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1059 /08 niepubl.).
Tak więc w okolicznościach przedmiotowej sprawy za bezzasadny uznać trzeba zarzut naruszenia art. 220 § 1 zd. 2 p.p.s.a. przez jego niezastosowanie, jak i zarzut naruszenia art. 221 p.p.s.a.
Z uwagi na to, że skarga kasacyjna pozbawiona jest uzasadnionych podstaw Naczelny Sąd Administracyjny oddalił ją na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 182 § 1 p.p.s.a.