Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] maja 2001 r. wydanym po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez J. Ł. i R. Ł. od postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia [...] lutego 2001 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Postanowieniem tym, wydanym na podstawie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 71 ust.3, art. 80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), organ nałożył na właścicieli budynku położonego przy ul. [...] w G. obowiązek wstrzymania użytkowania samowolnie adaptowanych pomieszczeń w tym budynku na pokoje gościnne. W motywach tych orzeczeń organ stwierdził, że właściciele przedmiotowego budynku bez uzyskania odpowiednich pozwoleń przebudowali znajdujące się na parterze i piętrze pomieszczenia mieszkalne, wykonując nowe ścianki działowe i urządzając dziewięć pokoi z łazienkami w celu ich wynajmu.
Część wybudowanych łazienek nie posiada też prawidłowej wentylacji grawitacyjnej. Organy stwierdziły, że właściciele budynku rozpoczęli jego użytkowanie poprzez świadczenie usług hotelarskich. Nastąpiło to z naruszeniem przepisu art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 VII 1994 r., gdyż zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części przez podjęcie działalności zmieniającej warunki pracy, higieniczno-sanitarne bądź wielkość lub układ obciążeń wymaga pozwolenia właściwego organu, czego inwestorzy nie uzyskali.
Na wymienioną wyżej decyzję organu odwoławczego J. i R. Ł. wnieśli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący zarzucili naruszenie przepisu art. 71 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego przez błędne uznanie, iż przebudowa należącego do nich budynku mieszkalnego i wykorzystywanie go na wynajem pokoi stanowi przewidzianą tym przepisem zmianę sposobu użytkowania budynku mieszkalnego, mimo iż nie zmieniło się przeznaczenie tego budynku służącego w dalszym ciągu zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych.
Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku wnosił o oddalenie tej skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, właściwy do rozpoznania tej skargi po przeprowadzonej reformie sądownictwa administracyjnego, wyrokiem z dnia 24 XI 2004 r. skargę oddalił. Sąd podzielił w pełni ocenę dokonaną w treści zaskarżonej decyzji, iż przebudowa domu mieszkalnego przez urządzenie w nim dziewięciu pokoi na wynajem z łazienkami oraz rozpoczęcie wykorzystywania tych pomieszczeń zgodnie z celem przebudowy, stanowi zmianę dotychczasowego sposobu użytkowania budynku, bowiem skutkiem tego będzie zintensyfikowanie dotychczasowego sposobu użytkowania budynku mieszkalnego. Doprowadzi to bowiem do zwiększenia uciążliwości będącej wynikiem korzystania z tego budynku przez większą ilość osób w nim przebywających, do zmian warunków sanitarno-higienicznych, użytkowych i bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Większa ilość osób korzystających z tego domu, a także większa ilość samochodów dojeżdżających do niego stworzy też większe obciążenie hałasem dla sąsiadujących nieruchomości. Sąd uznał więc, iż istniały podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia.
Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. i R. Ł. wnieśli skargę kasacyjną. Zarzucili nią naruszenie prawa materialnego – art. 71 ust. 2 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane przez błędną wykładnię i nieprawidłowe zastosowanie tych przepisów. Skarżący zakwestionowali ustalenie, iż zmiana sposobu użytkowania ich budynku mieszkalnego przez urządzenie w nim pokoi gościnnych wymagała odpowiedniego pozwolenia i że spowoduje inne niż dotychczas wykorzystywanie tego budynku, którego przeznaczeniem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, a także że zintensyfikuje jego dotychczasowy sposób użytkowania. Skarga kasacyjna zarzuciła również naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 33 § 1, 100 i 101 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez bezpodstawne dopuszczenie do udziału w sprawie jako uczestnika postępowania na prawach strony A. D., osoby nie posiadającej w sprawie interesu prawnego.
Dopuszczenie to nastąpiło – zdaniem skarżących – w związku z naruszeniem art. 100 i 101 ppsa, gdyż wadliwie nie ujęto w protokole posiedzenia sądu wniosków skarżących o wykluczenie tej osoby jako uczestnika postępowania. We wniosku zawartym w skardze kasacyjnej skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania sądowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzut dotyczący naruszenia wymienionych w skardze kasacyjnej przepisów proceduralnych jest nieuzasadniony. Wprawdzie A. D. poinformował organy administracyjne o samowolnej zmianie przeznaczenia budynku mieszkalnego skarżących, lecz postępowanie administracyjne toczyło się nie z jego wniosku, ale zostało wszczęte i było prowadzone z urzędu. A. D., jako właściciel nieruchomości sąsiadującej z przedmiotowym budynkiem brał udział zarówno w postępowaniu administracyjnym jak i sądowym jako uczestnik postępowania na prawach strony (art. 153, poz. 1270 ze zm.), gdyż organy i WSA uznały, że wynik postępowania dotyczy jego interesu prawnego. Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty, iż skarżący wnosili o wyłączenie go z udziału w sprawie, lecz sąd nie uwzględnił tego wniosku – są całkowicie gołosłowne. Protokół rozprawy prowadzonej w dniu 24 XI 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku nie zawiera żadnego wniosku skarżących dotyczącego udziału A. D. w prowadzonym postępowaniu.
Protokół ten stanowi dowód czynności przeprowadzonych w tym dniu w czasie rozprawy sądowej. Jeżeli nie odzwierciedlał on dokładnie przebiegu tej rozprawy, to stronie służyły prawa złożenia wniosku o jego sprostowanie (art. 103 ppsa) lub zgłoszenia zastrzeżeń do przebiegu rozprawy w trybie art. 105 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skoro jednak nie skorzystała ona z tych uprawnień, to nie może obecnie kwestionować stwierdzonego protokołem przebiegu rozprawy i wskazywać na czynności, których ten protokół nie zawiera. Ubocznie należy tez zauważyć, że nawet pozytywne stwierdzenie nieprawidłowości w udziale A. D. w postępowaniu przed sądem, mogłoby stanowić uzasadnioną podstawę kasacyjną tylko wówczas, gdyby uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ppsa) – czego skarżący nie próbują nawet wykazać.
Nie są również uzasadnione zarzuty dotyczące naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego. Zgodnie z przepisem art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t. j. z 2000 r. Dz. U Nr 109, poz. 1157 ze zm.) zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga pozwolenia właściwego organu. Nie może budzić żadnych wątpliwości, że przebudowa domu mieszkalnego na pensjonat zawierający 9 pokoi na wynajem stanowi taką zmianę. Prowadzi ona bowiem do zmiany przeznaczenia budynku mieszkalnego służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych właścicieli i ich rodziny na budynek przeznaczony do użytku publicznego, służący okresowemu zamieszkiwaniu różnych osób na zasadzie odpłatności. Powoduje to też zintensyfikowanie sposobu użytkowania tego obiektu. Takie zmiany, zgodnie z art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 prawa budowlanego, mogą nastąpić dopiero po uzyskaniu odpowiednie pozwolenia.
Samowolna zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego pociąga za sobą skutki wskazane w art. 50 i 51 prawa budowlanego, a więc również wstrzymanie samowolnie zmienionego sposobu użytkowania obiektu budowlanego.
Skarga kasacyjna nie podnosi więc żadnych uzasadnionych zarzutów.
Dlatego podlega ona oddaleniu na podstawie art. 184 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).