Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 15 listopada 2007 r., sygn. akt IV SA/ Wa 1813/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. postanowienie Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r., zn. [...] i poprzedzające je postanowienie organu I instancji w przedmiocie uzgodnienia realizacji przedsięwzięcia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2007 r. Wojewoda Pomorski uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie przepławki dla ryb na rzece S. - obręb K., dz. [...] i [...], realizowanego przez [...] sp. z o.o. w S., określając szczegółowo warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, zobowiązując do zapewnienia sprawnego funkcjonowania przepławki podczas eksploatacji oraz zapewnienia możliwości monitorowania migracji ryb podczas eksploatacji urządzenia.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007 r. Minister Środowiska utrzymał w mocy postanowienie Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. Organ II instancji uznał, że występuje konieczność instalowania bariery elektrycznej, odstraszającej przy wejściu do kanału turbin oraz kierującej spływające ryby do przepławki.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka [...] podniosła, iż Prawo wodne zobowiązuje użytkownika budowli piętrzących jedynie do wykonania urządzeń umożliwiających wędrówkę ryb, a nie do stosowania urządzeń, które służą jedynie do odstraszania ryb, czyli tzw. barier elektrycznych. Tego rodzaju urządzenia elektryczno-elektroniczne do odstraszania ryb znajdują się jeszcze na etapie badań i testów i żadne nie posiada patentu. Ponadto montaż tego typu urządzeń oraz koszty wykonania samej przepławki mogą wynieść ponad 1,5 mln złotych. W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając postanowienia organów obu instancji stwierdził, że postępowanie uzgodnieniowe ma charakter ograniczony - nie może bowiem wkraczać w sferę, której przedmiotem ma być wydana następnie decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych. Zakresem postanowienia wydanego w ramach postępowania uzgodnieniowego mogą być wyłącznie warunki realizacji określonego przedsięwzięcia, bez wskazywania konkretnych urządzeń technicznych. W zaskarżonym postanowieniu Wojewody Pomorskiego z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz utrzymującym je w mocy postanowieniu Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. w sposób niedopuszczalny określono wymagania które wymagają uwzględnienia w projekcie budowlanym. W postanowieniu z dnia 3 kwietnia 2007 r. organ I instancji wskazał bowiem w pkt. 2, iż należy zastosować zabezpieczenia ograniczające możliwość dostawania się ryb na kraty oraz do komory turbin - poniżej wlotu wody do kanału przepławki (od strony górnej wody) należy zamontować barierę elektryczną przegradzającą koryto rzeki i kierującą do kanału spływające ryby oraz na wlocie do kanału turbin umieścić kratę o rozstępie maksymalnie 18 mm. Organ w zaskarżonym postanowieniu określił w sposób szczegółowy rodzaj zastosowanego urządzenia. Określenie w ten sposób metody umożliwiającej migrację ryb, stanowi naruszenie przez organ art. 48 ust. 2 pkt. 3 lit. b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W postępowaniu uzgodnieniowym prowadzonym w niniejszej sprawie powinny zostać określone warunki konieczne do osiągnięcia celu, jakim jest ochrona zasobów środowiska. Wymagania te nie mogą jednak nakazywać zastosowania rodzaju konkretnych urządzeń. Stosownie do treści przepisu art. 56 ust. 2 pkt. 3 w/w ustawy Prawo ochrony środowiska organem kompetentnym do określenia wymagań dotyczących ochrony środowiska, koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym jest właściwy organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Wskazanie konkretnych rozwiązań technicznych nie mieści się zatem w kompetencji organu przy wydawaniu postanowienia wydanego w postępowaniu uzgodnieniowym.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku Zarząd Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w S. wniósł o uchylenie w całości wyroku i oddalenie skargi a ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg. norm przepisanych, zarzucając naruszenie prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 pkt 3 lit. b Prawa ochrony środowiska poprzez stwierdzenie, że wymóg zamontowania bariery elektrycznej na przepławce dla ryb nie może być przedmiotem postępowania uzgodnieniowego, gdyż stanowi określenie w sposób szczegółowy rodzaju zastosowanego urządzenia. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że wskazanie konieczności zamontowania barier elektrycznych nie stanowi o określeniu w sposób szczegółowy rodzaju zastosowanego urządzenia. Zamontowanie tego rodzaju bariery jest ważnym warunkiem uzgodnienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, na taka konieczność wskazują także autorzy wszystkich opinii sporządzonych w sprawie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną [...] Sp. z o.o. wniosły o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Na wstępie należy wyjaśnić że Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w rozpoznawanej sprawie nie ma miejsca. W skardze kasacyjnej podniesiono zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 48 ust. 2 pkt 3 lit.b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu według t.jedn..z 2008 r., Nr 25, poz.150 ze zm.) "poprzez stwierdzenie, że wymóg zamontowania bariery elektrycznej na przepławce dla ryb nie może być przedmiotem postępowania uzgodnieniowego, gdyż stanowi określenie w sposób szczegółowy rodzaju zastosowanego urządzenia". W myśl powołanego przepisu przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ uzgadnia warunki realizacji przedsięwzięcia – w przypadku przedsięwzięć, które mogą znacząco oddziaływać na obszar Natura 2000 i nie są bezpośrednio związane z ochroną tego obszaru lub nie wynikają z tej ochrony, będących przedsięwzięciami, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 – z wojewodą.." Powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny nie naruszył. Z uzasadnienia skargi kasacyjnej zdaje się wynikać przekonanie, iż zaskarżony wyrok uniemożliwi migrację ryb, bo neguje konieczność założenia barier elektrycznych. Taki wniosek jest nieuprawniony. Mimo częściowo błędnego uzasadnienia - w świetle powołanego art. 48 ust.2 pkt 3 lit.b i art. 63 Prawa ochrony środowiska w brzmieniu przed nowelizacją z 3 października 2008 r.– zbyt kategorycznie i ogólnie stwierdzającego, że – w ówczesnym stanie prawnym - organ uzgadniający nie może wskazywać konkretnych rozwiązań technicznych, wyrok odpowiada prawu na gruncie tej konkretnej sprawy a prawidłowość zawartych w nim stwierdzeń potwierdza nowelizacja Prawa ochrony środowiska dokonana ustawą z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz.1227). Nowelizacja ta uchyliła art. 48 i art. 63 Prawa ochrony środowiska a tryb i zakres uzgodnień reguluje obecnie art. 77 powołanej ustawy. W przepisie art. 77 ust. 4 – 7 określone zostały elementy postanowienia uzgadniającego, które wątpliwości powstałe na gruncie rozpoznawanej sprawy ostatecznie wyjaśniają.
Zważywszy, że skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji. Jednocześnie na podstawie art. 207 § 2 Ppsa, z uwagi na okoliczności sprawy, Sąd postanowił odstąpić od zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego.