Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt VII SA/Wa 2511/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi na zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "GINB", którą utrzymano w mocy decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 9 czerwca 2021 r., Nr 418/OPON/2021, o stwierdzeniu nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 12 grudnia 2017 r., Nr 1118/2017, w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę.
Skargę kasacyjną od ww. decyzji wniosła skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa.
W piśmie procesowym z dnia 22 listopada 2022 r. skarżąca Wspólnota Mieszkaniowa wniosła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Powołując się na przesłanki z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wskazano, że wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować niebezpieczeństwem wyrządzenia skarżącej Wspólnocie znacznej szkody polegającej na konieczności poniesienia kosztów postępowania naprawczego. Koszty te obejmują m.in. sporządzenie dokumentacji architektonicznej, w tym projektu do złożenia wniosku o wydanie zamiennego pozwolenia na budowę oraz zrealizowania samej przebudowy budynków, która ze względu na skalę uchybień zarzucanych przez GINB, będzie stanowić znaczną, niepodlegającą zwrotowi, szkodę po stronie Wspólnoty. Sytuacja ta dodatkowo powoduje niebezpieczeństwo poniesienia straty na zdrowiu psychicznym członków Wspólnoty, w szczególności w wyniku odczuwania silnego stresu związanego z bliską perspektywą wykonania zaskarżonej decyzji i świadomością braku przyczynienia się do tej sytuacji.
Istotne znaczenie ma również fakt, że następstwa ww. decyzji będą wiązały się z długotrwałą niedogodnością po stronie Wspólnoty i jej członków związaną z koniecznością przeprowadzenia robót budowlanych, opuszczenia i zlikwidowania górnej części mieszkań znajdujących się na ostatniej kondygnacji. Ponadto, wykonanie zaskarżonej decyzji będzie skutkować trudnymi do odwrócenia skutkami poprzez następcze stwierdzenie nieważności decyzji zależnej tj. pozwolenia na użytkowanie, wszczęcie postępowania naprawczego, a w konsekwencji konieczność częściowej rozbiórki i przebudowy budynków, co spowoduje istotną i trwałą zmianę rzeczywistości. Budynek powstały na podstawie unieważnionej decyzji o pozwoleniu na budowę zostałby co najmniej rozebrany w zakresie dachów i jednej kondygnacji, wskutek czego zmniejszy się metraż niektórych mieszkań, zaś powrót do stanu poprzedniego będzie mógł nastąpić jedynie przy bardzo dużym nakładzie sił i środków, a w rzeczywistości będzie praktycznie niemożliwy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Wniosek nie podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności wskazania wymaga, że w postępowaniu kasacyjnym, wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę, dopuszczalne jest wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 tej ustawy (por. uchwała NSA z 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07). W związku z treścią art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r. poz. 658) w okolicznościach tej sprawy ww. uchwała pozostaje aktualna, ponieważ nie zaistniały w tej sprawie skutki prawne, o jakich mowa w art. 61 § 6 p.p.s.a. (dotychczas nie doszło do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji).
Zgodnie z treścią art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana.
W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji został zaś oparty na argumentacji, która dotyczy przyszłych skutków związanych z wdrożeniem postępowania naprawczego i wydanych ewentualnie w tym postępowaniu stosownych rozstrzygnięć dotyczących nałożenia obowiązków i nakazów celem doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z prawem. Należy wskazać, że zaskarżona decyzja nie wywołuje bezpośrednio tego rodzaju skutków (w postaci nałożenia obowiązku przedstawienia projektu budowlanego, czy też nakazu rozbiórki części budynku). Sama możliwość wszczęcia postępowania naprawczego w wyniku stwierdzenia nieważności decyzji o zmianie decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi zatem skutecznej podstawy do stwierdzenia, że w wyniku wykonania zaskarżonej decyzji zaistnieją skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W konsekwencji powyższego, także podnoszona we wniosku argumentacja dotycząca wpływu skutków wykonania zaskarżonej decyzji na zdrowie psychiczne członków Wspólnoty Mieszkaniowej nie stanowi o ziszczeniu się przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a., skoro zaskarżona decyzja nie wywołuje bezpośrednio skutków, które mogą wyłącznie zaistnieć po wydaniu stosownych rozstrzygnięć w innym postępowaniu – naprawczym prowadzonym w trybie ustawy – Prawo budowlane.
To ewentualnie w takim postępowaniu zapadną odpowiednie rozstrzygnięcia, które być może wywołają skutki, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu nie można zasadniczo przesądzić o kierunku przyszłych rozstrzygnięć administracyjnych dotyczących przedmiotowej inwestycji, ponieważ tego rodzaju zagadnienie nie mieści się w granicach niniejszej sprawy, a tym bardziej na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.
Dlatego też sama potencjalna możliwość wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji i ewentualny wpływ takiej okoliczności na wszczęcie postępowania naprawczego nie przemawia za wstrzymaniem wykonania decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji dotyczącej pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu.