Uzasadnienie
J. B. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2005 r. oddalającego jej skargę wniesioną na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2005 r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na H. i J. C. obowiązek przedłożenia zamiennego projektu budowlanego obejmującego zrealizowane prace budowlane przy przebudowie dachu w budynku mieszkalnym przy ul. R. w S. Do wydania tych decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:
Decyzją Starosty S. z dnia [...] maja 2004 r. nr [...], zatwierdzony został projekt budowlany i udzielone zostało H. i J. C. pozwolenie na budowę obejmujące przebudowę dachu budynku mieszkalnego pobudowanego w zabudowie szeregowej, pod adresem: ul. R. w S. Przebudowa ta miała polegać na wykonaniu w dachu dwóch lukarn dachowych, zmianie pokrycia i ociepleniu tego dachu. Po wykonaniu tych prac, na skutek skarg właścicielki sąsiedniego budynku, posiadającego z przebudowywanym domem wspólną ścianę i wspólną płaszczyznę dachową, J. B., organ nadzoru budowlanego ustalił, że inwestor w czasie wykonywania prac budowlanych dokonał istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, w szczególności w zakresie usytuowania lukarn dachowych, ich wielkości a nadto podwyższył dach o 5 cm".
W związku z tym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S., decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2005 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, nałożył na H. i J. C. obowiązek przedłożenia w terminie do 31 maja 2005 r. projektu budowlanego zamiennego wykonanych robót budowlanych sporządzonego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, uwzględniającego zmiany w stosunku do zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ stwierdził, iż projekt architektoniczno-budowlany należy poddać sprawdzeniu zgodnie z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego oraz zobowiązał do przedłożenia ocen technicznych sporządzonych przez rzeczoznawców budowlanych w zakresie prawidłowości ich wykonania.
Od wymienionej decyzji odwołała się J. B. Zażądała przywrócenia przebudowanego dachu do stanu poprzedniego podnosząc, że ten dach i dach jej budynku mieszkalnego winny być usytuowane na takiej samej wysokości. W ocenie odwołującej się wykonane roboty budowlane osłabiły konstrukcję jej dachu i żądała rozbiórki tych robót.
Łódzki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi decyzją z dnia [...] kwietnia 2005 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, iż przebudowa dachu domu mieszkalnego przy ul. R. w S. została wykonana na podstawie ostatecznej decyzji zawierającej pozwolenie na budowę, mimo że zrealizowano ją z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Dla usunięcia zaistniałej nieprawidłowości należy zastosować przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego stanowiący, iż w razie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, właściwy organ nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego obejmującego zmiany wynikające z wykonanych dotychczas robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.
Brak było natomiast – zdaniem organu odwoławczego – podstaw do nakładania na inwestorów obowiązków żądanych w odwołaniu J. B. Decyzję organu odwoławczego J. B. zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zarzuciła, iż została ona wydana z naruszeniem prawa, na podstawie fałszywych dowodów i wnosiła o doprowadzenie dachu budynku inwestorów do stanu wcześniej istniejącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 grudnia 2005 r. skargę oddalił. Sąd stwierdził, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia prawa, w szczególności przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy a decyzja znajduje oparcie w obowiązujących przepisach prawa materialnego. Wobec faktu realizowania spornej inwestycji w oparciu o ostateczne pozwolenie na budowę w sprawie nie może mieć zastosowania przepis art. 48 Prawa budowlanego, odnoszący się do budynków budowanych lub wybudowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę. Wobec ustalenia, że inwestycja została zrealizowana z istotnymi odstępstwami od warunków tego pozwolenia organy trafnie zastosowały do zaistniałej sytuacji przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten daje podstawy do doprowadzenia wykonanych już robót do stanu zgodnego z prawem, lecz tylko w aspekcie przepisów prawa administracyjnego, nie zaś prawa cywilnego.
Zaistniałe w wyniku realizacji inwestycji szkody sąsiedzkie mogą być przedmiotem postępowań odszkodowawczych prowadzonych przed sądami powszechnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny za nieuzasadnione uznał też zarzuty dotyczące niezapewnienia skarżącej czynnego udziału w postępowaniu, gdyż czynnie korzystała ona z przysługujących jej uprawnień procesowych i nie miała żadnych ograniczeń w obronie swego stanowiska.
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi zaskarżyła J. B. reprezentowana przez pełnomocnika w osobie adwokata. W skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) przez nieuchylenie zaskarżonej decyzji, która narusza obowiązujące prawo. Skarga kasacyjna zarzuciła następnie naruszenie przepisów art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż wykonanie przez inwestorów nałożonych na nich obowiązków doprowadzi do stanu zgodnego z prawem, mimo iż przedstawiony projekt budowlany zamienny jest sprzeczny z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Skarżąca zarzuciła nadto naruszenie art. 144 k.c. w zw. z art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie w sytuacji, gdy właściciele zakłócili korzystanie z sąsiedniej nieruchomości ponad przeciętną miarę.
W motywach skargi kasacyjnej podano, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uwzględnił swoim wyrokiem przysługującej stronie ochrony jej interesów w obszarze oddziaływania obiektu. W wyniku bowiem zastąpienia karbowanej blachy na dachu budynku małż. C. blachą płaską, z dachu tego spływa woda na dach skarżącej. Jednocześnie została bowiem przecięta płaszczyzna wspólnego niegdyś dachu obu budynków na granicy nieruchomości. Działania te naruszają prawa skarżącej, jako właścicielki budynku, ponad przeciętną miarę. Dlatego skarżąca żądała uchylenia zaskarżonego wyroku i zasądzenia na jej rzecz od strony przeciwnej kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie przedstawiła żadnych uzasadnionych zarzutów.
Należy bowiem zauważyć, iż podniesiony w tej skardze fakt przecięcia istniejącej wcześniej wspólnej płaszczyzny dachowej budynków inwestorów i skarżącej jest nieuniknioną konsekwencją wykonania pozwolenia na przebudowę dachu H. i J. C., udzielonego decyzją Starosty S. z dnia [...] maja 2004 r. Decyzja ta jest ostateczna i nie była przedmiotem zaskarżenia ani prowadzonej obecnie kontroli sądowej.
Wobec stwierdzenia, że inwestorzy w sposób istotny odstąpili od warunków udzielonego im pozwolenia na budowę organy prawidłowo zastosowały w tej sytuacji procedurę wskazaną w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Przepis ten dawał podstawę do nałożenia – w zaistniałej sytuacji – terminowego obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z wykonanych już prac budowlanych. Należy przy tym zauważyć, iż złożenie tego dokumentu jest krokiem wstępnym do ewentualnego nałożenia dalszych obowiązków w postaci wykonania dalszych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia budynku do stanu zgodnego z prawem. W tej sytuacji niezrozumiały jest zarzut skargi kasacyjnej podnoszącej, iż projekt budowlany zamienny, który ma być dopiero złożony w wykonaniu zaskarżonej decyzji, jest sprzeczny z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Nie są uzasadnione również pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej. Podnoszona w niej konstytucyjna ochrona prawa własności przysługuje nie tylko skarżącej, lecz i inwestorom, którzy mogą w ramach obowiązującego prawa dokonywać przebudowy własnego domu mieszkalnego. Zarzut o nadmiernych immisjach przebudowywanego dachu na budynek sąsiedni jest o tyle niewiarygodny, iż inwestorzy pokryli swój budynek mieszkalny tzw. "dachówką szwedzką", to jest blachą falistą a dach ich nie jest pochylony w kierunku nieruchomości skarżącej. Gdyby jednak okazało się, że w następstwie przebudowy zostały jednak naruszone usprawiedliwione interesy skarżącej, to pozostaje jej droga żądania od inwestorów naprawienia jej szkody czy to przez zobowiązanie ich do określonych działań, czy też przez zapłatę stosownego odszkodowania. Do rozpoznawania takich żądań nie są jednak upoważnione organy administracyjne, lecz sądy powszechne.
Dlatego na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji.