Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę Koła Łowieckiego [...] w [...] na bezczynność Urzędu Marszałkowskiego Województwa Świętokrzyskiego w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki w graficznym wykresie granicy między obwodami łowieckimi.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z dnia 27 października 2014 r. wezwano występującego w imieniu strony skarżącej prezesa ww. Koła Łowieckiego – W. S. do uzupełnienia braku formalnego skargi przez złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. W wyznaczonym terminie nadesłano protokół komisji skrutacyjnej z wyboru prezesa zarządu koła oraz uchwałę o powołaniu zarządu. Sąd uznał, że nie uzupełniono w terminie braków formalnych skargi, co nakazywało, stosownie do art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., odrzucić skargę. Sąd I instancji wywodził, że skarga została podpisana niezgodnie z § 66 statutu Polskiego Związku Łowieckiego, którego członkiem jest skarżące koło łowieckie.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie złożyło Koło Łowieckie [...] z siedzibą w [...], wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach do dalszych właściwych czynności. Skarżący zarzucił rażące naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. przez błędne przyjęcie, że zaistniały podstawy do odrzucenia skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazał, że z treści wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi wynika, że chodziło o złożenie dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – uchwały w sprawie wyboru Prezesa Koła Łowieckiego [...] z siedzibą w [...], zgodnie z art. 29 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W ocenie skarżącego powyższe wezwanie zostało zrozumiane właśnie w taki sposób, że ma polegać na przedłożeniu uchwały w sprawie wyboru prezesa koła łowieckiego. Powyższe jednoznacznie i jasno wynika z wezwania, któremu skarżący zadośćuczynił. Skarżący podkreślił, że jako nieprofesjonalny podmiot winien zostać prawidłowo i zrozumiale wezwany o braki, tak aby w tym przedmiocie nie było żadnych wątpliwości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Reprezentacja jednostek organizacyjnych mających zdolność sądową w postępowaniu sądowoadministracyjnym uregulowana jest w przepisach art. 28 i 29 p.p.s.a. Zgodnie z art. 28 p.p.s.a. w sytuacji, gdy stroną postępowania jest podmiot nie będący osobą fizyczną, czynności procesowych dokonuje w jego imieniu organ albo osoby uprawnione do działania w jego imieniu. Zgodnie z art. 29 p.p.s.a. dokument wykazujący umocowanie do działania za poszczególne podmioty, powinien być złożony już przy pierwszej dokonywanej w sprawie czynności, a zatem przy wniesieniu skargi. Brak dokumentu stwierdzającego umocowanie do reprezentacji strony jest brakiem formalnym skargi, którego usunięcie następuje w trybie i na zasadach określonych w art. 49 § 1 p.p.s.a., pod rygorem odrzucenia skargi. Pogląd, że zaniechanie przedłożenia dokumentu, stwierdzającego umocowanie do reprezentowania jednostki organizacyjnej mającej zdolność sądową stanowi brak formalny jest ogólnie przyjęty w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sądów powszechnych oraz Sądu Najwyższego (por. wyroki NSA z dnia 20 kwietnia 2006 r., sygn. akt II FSK 581/05 i z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt GSK 1337/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 91, postanowienia NSA z dnia 17 października 2007 r., sygn. akt I FSK 902/07 i z dnia 12 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1152/07 oraz uchwała SN z dnia 30 marca 2006 r., sygn. akt III CZP 14/06). Niewykonanie w terminie nałożonego przez sąd obowiązku przedstawienia dokumentu powoduje odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Należy wskazać, że możliwość odrzucenia skargi na podstawie wyżej powołanego przepisu zaistnieje dopiero wtedy, gdy skarżący nie zastosuje się do wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wezwanie takie musi być sformułowane w sposób precyzyjny, jednoznaczny i zrozumiały dla strony, aby jego wykonanie nie nastręczało wątpliwości. Jak słusznie podniósł skarżący, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi – pismo z dnia 30 października 2014 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 27 października 2014 r., dotyczyło wezwania do złożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej – uchwały w sprawie wyboru Prezesa Koła Łowieckiego [...] z siedzibą w [...], zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Wezwanie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 3 listopada 2014 r. W odpowiedzi na wezwanie skarżący przy piśmie z dnia 7 listopada 2014 r. (data stempla pocztowego) złożył w oryginałach następujące dokumenty: Protokół Komisji Skrutacyjnej Walnego Zgromadzenia Koła Łowieckiego [...] z dnia [...] października 2010 r. w sprawie wyboru Prezesa Zarządu Koła, którym został W. S. oraz Uchwałę nr [...] Walnego Zgromadzenia Koła z tej samej daty, z którego wynika, że na podstawie wyżej wskazanego protokółu powołano Zarząd Koła w składzie:
Prezes – W. S., Łowczy – S. S., Sekretarz – S. W., Skarbnik – R. C. Zestawiając ze sobą treść wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi i wyżej wskazane dokumenty, należy stwierdzić, że skarżący wykonał wezwanie z dnia 30 października 2014 r. zgodnie z jego treścią, w konsekwencji nie można było zastosować rygoru przewidzianego w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Następnie należy wskazać, że skarżący jako koło łowieckie jest podstawowym ogniwem organizacyjnym w Polskim Związku Łowieckim (art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie - tekst jednolity: Dz. U. 2013 r., poz. 1226 ze zm. – dalej Prawo łowieckie), posiada osobowość prawną, którą nabyło z chwilą nabycia członkowstwa w Polskim Związku Łowieckim (art. 33 ust. 2 i 3 Prawa łowieckiego). Polski Związek Łowiecki działa na podstawie statutu uchwalonego Uchwałą XXI Krajowego Zjazdu Delegatów PZŁ z dnia 2 lipca 2005 r. Statut określa m.in. organy Polskiego Związku Łowieckiego oraz koła łowieckiego i ich kompetencje, a także zasady reprezentowania koła łowieckiego (art. 32 ust. 4 pkt 3 i 4 Prawa łowieckiego). Zgodnie z § 51 Statutu organami koła są walne zgromadzenie – jako najwyższa władza koła, zarząd koła – jako jego organ zarządzający; komisja rewizyjna – jako organ kontrolny walnego zgromadzenia. W myśl § 64 Statutu do kompetencji zarządu koła należą wszystkie sprawy koła, z wyjątkiem zastrzeżonych do wyłącznej kompetencji walnego zgromadzenia, a w szczególności: bieżące kierowanie sprawami związanymi z prowadzeniem gospodarki łowieckiej, działalności gospodarczej i organizacyjnej koła oraz wykonywanie uchwał walnego zgromadzenia. Według § 65 ust. 1 pkt 1 Statutu zarząd koła we własnym zakresie dokonuje szczegółowego podziału kompetencji między swych członków, z tym że: prezes zarządu koła kieruje bieżącą działalnością koła, reprezentuje koło na zewnątrz, kieruje pracą zarządu koła oraz zwołuje jego posiedzenia i im przewodniczy, a także dokonuje czynności w sprawach z zakresu prawa pracy, z kolei § 66 ust. 1 Statutu stanowi, że oświadczenia woli w imieniu koła składają dwaj członkowie zarządu koła lub jeden członek zarządu koła i osoba przez zarząd koła do tego upoważniona. W imieniu koła zarząd składa oświadczenia na piśmie, umieszczając swoje podpisy pod nazwą koła. Według ust. 2 powyższego paragrafu zarząd koła może udzielić jednemu z członków zarządu koła lub innej osobie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych określonego rodzaju lub czynności szczególnych, związanych z kierowaniem bieżącą działalnością koła. W świetle regulacji statutowych należy podzielić rozważania Sądu I instancji, że skarga powinna zostać wniesiona w imieniu skarżącego przez dwóch członków zarządu albo jednego członku zarządu koła i osobę przez zarząd do tego upoważnioną, ewentualnie przez osobę (np. prezesa zarządu koła) na podstawie pełnomocnictwa do dokonywania czynności prawnych określonego rodzaju lub czynności szczególnych. W konsekwencji, wobec faktu, że skarga została podpisana tylko przez jednego członka zarządu (prezesa zarządu) oraz nieprawidłowego sformułowania wezwania do uzupełnienia braku formalnego skargi, które zostało przez skarżącego w całości i w terminie wykonane, należało wezwać skarżącego do podpisania skargi zgodnie z zasadą wyrażoną w § 66 ust. 1 Statutu, przez drugiego członka zarządu albo inną osobę przez zarząd upoważnioną i złożenia upoważnienia dla tej osoby, ewentualnie do złożenia, zgodnie z § 66 ust. 2 Statutu, pełnomocnictwa udzielonego prezesowi zarządu koła obejmującego umocowanie do wniesienia skargi i reprezentowania koła przed sądami administracyjnymi w niniejszej sprawie, na podstawie uchwały zarządu koła wraz z tą uchwałą - w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Dopiero w przypadku niewykonania wezwania do uzupełnienia wskazanych wyżej braków zaistnieje podstawa do odrzucenia skargi w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, wobec zasadności przedstawionego w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.