Uzasadnienie
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 30 października 2015r. sygn. akt IV SA/Wa 1447/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oraz zakazu ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi z dnia [...] listopada 2014r., nr [...] oraz zasądził od Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców na rzecz skarżącego [...] kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] lutego 2015r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez obywatela Republiki Armenii [...], utrzymał w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi z dnia [...] listopada 2014r. orzekającą o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Decyzja zapadła na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4, art. 315 ust 1, art. 318 ust 1 i 2 pkt 2, art, 319 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 12 grudnia 2003r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2013r., poz. 1650 oraz z 2014r. poz. 463 ze zm.) oraz art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.).
Organ wskazał, że w dniu 10 lipca 2014r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Łodzi wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zobowiązania [...] do powrotu. W wyniku kontroli legalności pobytu cudzoziemców na terytorium RP, przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Łodzi w dniu 10 lipca 2014r. zatrzymano cudzoziemca w związku z faktem, iż przebywał na terytorium RP bez ważnej wizy i wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia. Tożsamość [...] ustalono na podstawie paszportu seria i nr AN [...] wydanego przez Władze Armenii, ważnego od 7 sierpnia 2013r. do 7 sierpnia 2023r. Pismem z dnia 10 lipca 2014 r. zostało wszczęte postępowania w sprawie zobowiązania [...] do powrotu, którym jednocześnie został on poinformowany o uprawnieniach przysługujących stronie, wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 k.p.a. W dniu 20 sierpnia 2014r. [...], zapoznał się z aktami sprawy oraz złożył pisemne oświadczenie, iż nie zgłasza żadnych uwag, wynikających z art. 10 § 1 oraz art. 73 § 1 kpa, podniósł jednak, że w Polsce mieszka jego narzeczona i dziecko.
Z uwagi na powyższy fakt Komendant Placówki Straży Granicznej w Łodzi zbadał, czy w stosunku do [...] nie zachodzą okoliczności mogące stanowić przesłanki do udzielenia skarżącemu zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji ustalił, iż [...] po raz pierwszy wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w trybie tzw. abolicji w dniu 11 grudnia 2003r. i uzyskał je z terminem ważności do dnia 8 lutego 2005r. na mocy decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia 23 stycznia 2004r.
Następnie od dnia 4 lutego 2005r. do dnia 15 czerwca 2012r. cudzoziemiec przebywał w Polsce na podstawie 4 zezwoleń na zamieszkanie na czas oznaczony, udzielonych mu przez Wojewodę Łódzkiego. Ostatni raz [...] wjechał do Polski w dniu 17 sierpnia 2013r. na podstawie polskiej wizy Schengen wydanej w dniu 13 sierpnia 2013r. w konsulacie w Erewaniu, z terminem ważności do dnia 10 listopada 2013r. W dniu 30 września 2013r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody Łódzkiego z kolejnym wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony. W sprawie tej została wydana decyzja negatywna w dniu 27 listopada 2013r. Rozstrzygnięcie to zostało doręczone w dniu 2 grudnia 2013r. Cudzoziemiec nie wniósł odwołania od powyższej decyzji, jednocześnie jednak nie wyjechał z Polski.
Organ wskazał, że z dokumentacji sprawy wynika, że [...] posiada małoletniego syna - [...], urodzonego w dniu 29 listopada 2008r., którego matką jest obywatelka polska - [...]. Początkowo cudzoziemiec pozostawał z nią w nieformalnym związku, jednak związek ten uległ rozpadowi. Obecnie nie prowadzi już wspólnego gospodarstwa domowego z [...], która wraz z ich dzieckiem mieszka u swoich rodziców w S..
W dniu 10 lipca 2014r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Łodzi przeprowadzili kontrolę legalności zatrudnienia cudzoziemców w firmie "[...]" Sp. z o.o. w S., należącej do ojca skarżącego [...]. W trakcie kontroli stwierdzono, że [...] zajmuje się sprzedażą bielizny damskiej, za co otrzymuje około 600 zł, pracując bez zezwolenia i umowy o pracę. [...] zaprzeczył powyższemu i oświadczył że utrzymuje się z wynajmu mieszkań posiadanych w Erewaniu, a celem jego przyjazdu do Polski była pomoc rodzicom prowadzącym w Polsce firmę zajmującą się handlem odzieżą.
Funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w Łodzi w toku prowadzonego postępowania administracyjnego przeprowadzili wywiady środowiskowe w miejscu zamieszkania [...], odebrali zeznania od [...], przesłuchali świadków, dołączona została również do materiału dowodowego opinia psychologiczna dotycząca małoletniego syna [...]. Na podstawie całokształtu zebranych dowodów organ I instancji ustalił, iż brak jest aktualnie bliskich relacji między skarżącym, a jego byłą partnerką [...], stosunki między nimi są oziębłe, a cudzoziemiec nie zajmuje się dzieckiem i nie łoży na jego utrzymanie.
W dniu 14 listopada 2014 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w Łodzi wydał decyzję orzekającą o zobowiązaniu [...] do powrotu w terminie 15 dni od dnia doręczenia decyzji i o zakazie jego ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji lub - w przypadku braku informacji o jej wykonaniu - od upływu terminu dobrowolnego powrotu w niej określonego oraz o zakazie wjazdu cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez okres 1 roku od dnia wykonania decyzji na wypadek, jeżeli nie opuści on terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa, na podstawie art. 302 ust. 1 pkt 1, 4 i 6 ustawy o cudzoziemcach. W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemiec przebywa w Polsce nielegalnie i podejmował pracę bez wymaganego zezwolenia, jak i nie posiada środków finansowych niezbędnych do pokrycia kosztów pobytu.
[...] wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wyżej wymienionej decyzji. W uzasadnieniu odwołania skarżący podniósł, że od 18 lat z małymi przerwami mieszka w Polsce, gdzie przyjechał wraz z rodzicami jako 10-letnie dziecko. Aktualnie w Polsce przebywa z uwagi na pomoc rodzicom w ich pracy zawodowej oraz posiada mieszkanie i środki na utrzymanie. Wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje utratę kontaktu z jego małoletnim synem.
Decyzją z dnia [...] lutego 2015r. Szef do Spraw Cudzoziemców wydał decyzję, utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji wskazując, że w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, jak również postanowienia art. 348 pkt 2 i art. 351 tej ustawy.
[...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców [...] zarzucając naruszenie:
- - art. 77 § 1 i art. 7 k.p.a. przez niedopełnienie obowiązku zgromadzenia pełnego materiału dowodowego pozwalającego na obiektywną ocenę, a tym samym przeprowadzenie prawidłowych ustaleń faktycznych. Materiał dowodowy został zgromadzony pobieżnie i powierzchownie, nie ustalono okoliczności, które mają istotne znacznie dla sprawy i wydania decyzji orzekającej o zobowiązaniu do powrotu [...];
- - art. 10 k.p.a. przez brak wyczerpującego i precyzyjnego wyjaśnienia, jakie fakty Szef Urzędu ds. Cudzoziemców uznał za udowodnione w niniejszej sprawie. Decyzja oparta jest jedynie na analizie poszczególnych przepisów oraz domniemaniach i domysłach. Brak jest wskazania w sposób rzetelny i wiarygodny w oparciu o zebrany materiał dowodowy - niespełnienia znamion zawartych w art. 303 ust. 1 art. 348 pkt 2 i 3 oraz art. 351 ustawy o cudzoziemcach (tekst. jedn. Dz. U. 2013 poz. 1650 z późn. zm.). Zarówno organ I jak i II instancji nie przedstawiły żadnych wiarygodnych i nie budzących wątpliwości dowodów, które pozwalałaby ustalić, czy zobowiązanie do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jak i zakaz powrotu do kraju nie będzie powodował negatywnych skutków w aspekcie uwzględnienia interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela;
- - art. 80 k.p.a. przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów. Zebrany materiał dowodowy abstrahuje od wielu istotnych i niewyjaśnionych wątków sprawy i nie pozwala na wydanie przekonywującej decyzji. Szef Urzędu ds. Cudzoziemców podzielił całkowicie dowolne ustalenia faktyczne, co do oceny zgromadzonych dowodów przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi w kwestii wpływu rozłąki na rozwój psychofizyczny dziecka [...].
Skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi z uwagi na to, iż wyegzekwowanie od skarżącego opuszczenia Polski przed rozpoznaniem jego sprawy przez Sąd nie tylko pozbawi go możliwości osobistego uczestnictwa w postępowaniu sądowym, ale także sprawia, że udzielona cudzoziemcowi ochrona sądowa może okazać się iluzoryczna; o uchylenie decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia i o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, zgodnie z art. 200 p.p.s.a.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu skargi stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, jak i utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi nie naruszają prawa. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi bowiem do wniosku, że przedmiotowa skarga jako bezzasadna, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy. Na aprobatę zasługuje przedstawiona w zaskarżonej oraz w utrzymanej nią w mocy decyzji ocena prawna okoliczności faktycznych, co implikuje uznanie, że nie zaszły przesłanki uzasadniające stwierdzenie, że zasadna jest skarga na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] lutego 2015r., utrzymującą w mocy decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w Łodzi z dnia [...] istopada 2014r. wydaną w przedmiocie zobowiązania skarżącego do powrotu.
W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że z ustalonego w trakcie postępowania administracyjnego stanu faktycznego sprawy wynika, że nie znajdują zastosowania postanowienia art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wykluczające wydanie lub wykonanie decyzji organu I instancji, jak również postanowienia art. 348 pkt 2, czy art. 351 tej ustawy, uzasadniające udzielenie cudzoziemcowi [...] zgody na pobyt ze względów humanitarnych, czy zgody na pobyt tolerowany. Skarżący nie wykazał, aby pozostawał z [...] i małoletnim synem w stałym związku o charakterze rodzinnym.
W ocenie Sądu, wykonanie zaskarżonej decyzji nie będzie naruszało praw dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Uwzględnienia skargi nie uzasadnia również fakt zamieszkiwania w Polsce członków najbliższej rodziny skarżącego, jak i jego 18-letni okres pobytu w Polsce. Nadto byt członków rodziny skarżącego nie pozostaje w żadnej zależności od skarżącego, który jest również osobą samodzielną, w kraju swojego pochodzenia posiada nieruchomości zapewniające mu stały dochód.
Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 302 ust 1 ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, m.in. gdy przebywa lub przebywał na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez ważnej wizy lub innego ważnego dokumentu uprawniającego go do wjazdu na to terytorium i pobytu na nim, jeżeli wiza lub inny dokument są lub były wymagane, wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy.
W ocenie Sądu, nielegalny pobyt [...] na terenie Polski oraz podejmowanie pracy bez stosownego zezwolenia jest wyrazem lekceważenia przez niego powszechnie uznawanego w stosunkach międzynarodowych prawa, ustanowionego dla ochrony granic państwowych i zapewnienia kontroli pobytu oraz działalności cudzoziemców. Takiego postępowania skarżącego w żaden sposób nie usprawiedliwiają argumenty powołane w skardze. Podstawowym obowiązkiem cudzoziemca, który chce przebywać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązek lojalności wobec polskich władz, wyrażający się w szczególności w przestrzeganiu obowiązujących w nim przepisów. Ponadto organy administracji publicznej nie są zobowiązane do respektowania wyboru przez cudzoziemca miejsca pobytu tym bardziej, jeżeli narusza on obowiązujące w Polsce przepisy prawne.
Sąd uznał, że przedstawiony wyżej stan faktyczny pozwala stwierdzić, iż w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 1 i 4 ustawy o cudzoziemcach, albowiem [...] nie posiada stosownego zezwolenia na pobyt w Polsce i wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia i umowy o pracę. Nadto, powołane przepisy mają charakter obligatoryjny i zobowiązują organ administracji publicznej do wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w przypadku uznania, iż cudzoziemiec dopuścił się nielegalnego pobytu i nie posiada środków na utrzymanie. Już samo stwierdzenie faktów odpowiadających hipotezie powyższych przepisów uzasadnia zastosowanie sankcji w postaci zobowiązania cudzoziemca do powrotu oraz orzeczenia zakazu ponownego wjazdu przez określony czas. Taka konstrukcja normy prawnej ma przede wszystkim na celu dyscyplinowanie cudzoziemców w przedmiocie przestrzegania przepisów ustanowionych dla zapewnienia kontroli wjazdu i pobytu cudzoziemców.
Wobec powyższego wynikająca z art. 7 k.p.a. zasada, iż sprawę należy załatwić zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony - doznaje istotnego ograniczenia. Zastosowanie w/w zasady nie może bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego. Pogląd taki opiera się na założeniu, że zasada powyższa ma zastosowanie tylko w odniesieniu do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego, podczas gdy w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia wprost rozstrzyga przepis prawa materialnego.
Sąd wskazał, że powyższy pogląd jest ugruntowany zarówno w doktrynie (G. Łaszczyca, C. Martysz i A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz; Zakamycze 2005 s. 130 - 131), jak również w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 25 lutego 2002r., sygn. akt II SA 3126/00 - Lex nr 81779, wyrok NSA z dnia 6 lipca 2006r., sygn. akt II OSK 297/06 niepubl.).
Sąd wskazał, że zgodnie z art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji, natomiast zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Z kolei art. 318 ust. 2 pkt 2 ustawy stanowi, że zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen orzeka się w przypadku wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu, w której określono termin dobrowolnego powrotu, na wypadek jeżeli cudzoziemiec w tym terminie nie opuści terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.
Zgodnie z art. 319 pkt 1 i 2 ustawy o cudzoziemcach zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się w następujących okresach: od 6 miesięcy do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 1-3, 6, 10, 12, 13, 15 lub 16; od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 lub 5.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wobec powyższego i treści przywołanych w uzasadnieniu wyroku przepisów, zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa i tym samym wydane decyzje nie naruszają prawa, a zatem skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art.151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2015r, wniósł Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego poprzez naruszenie art. 141 § 4 i art. 151 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na:
- - sformułowaniu w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 października 2015r. oceny prawnej oczywiście sprzecznej z sentencją orzeczenia poprzez uznanie skargi za niezasadną i wskazanie art. 151 p.p.s.a. jako podstawy prawnej wyroku, podczas gdy w sentencji rozstrzygnięcia orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji,
- - braku wskazań co do dalszego toku postępowania, pomimo uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji,
- - przedstawieniu stanowiska organu administracji niezgodnie ze stanem rzeczywistym.
Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podstaw kasacyjnych skargi za oczywiście usprawiedliwione i uchylenie zaskarżonego wyroku oraz rozpoznanie sprawy w trybie przewidzianym w art. 179a p.p.s.a., a w przypadku przekazania skargi Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu - o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oraz rozpoznanie sprawy bez przeprowadzenia rozprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor wskazał, że sentencja wyroku wydanego w dniu 30 października 2015r. jest jednoznaczna: Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, wobec czego obowiązkiem Sądu było wskazanie przesłanek uchylenia decyzji, wynikających z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Tymczasem w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd I instancji, odwołując się do art. 151 p.p.s.a. stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, a kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi do wniosku, że skarga jest bezzasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Z uzasadnienia wynika również, że podstawę wydanego wyroku stanowił przepis art. 151 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie nieuwzględnienia skargi w całości lub w części Sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części. W tym stanie rzeczy zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawa prawna i jej wyjaśnienie pozostają w oczywistej sprzeczności z sentencją orzeczenia.
Zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców doszło do wydania wyroku, którego uzasadnienie z uwagi na wskazaną sprzeczność w ogóle nie pozwala na ustalenie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Sprzeczność ta powinna prowadzić do uchylenia zaskarżonego orzeczenia i rozpoznania sprawy od nowa.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji nie zamieścił wskazań co do dalszego toku postępowania, co jest bezpośrednią konsekwencją opisanej sprzeczności pomiędzy sentencją orzeczenia uchylającego decyzje, a uzasadnieniem wskazującym na brak podstaw do uwzględnienia skargi.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte zostało również stanowisko Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców "odnośnie przyczyn uchylenia zaskarżonej decyzji wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i jest związany podstawami w niej zawartymi, z urzędu może brać pod uwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują. Z treści skargi kasacyjnej złożonej w sprawie niniejszej wynika, że jest ona oparta jedynie na podstawie wskazanej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. i dotyczy wyłącznie naruszenia przepisów postępowania, których uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej pełnomocnik skarżącego kasacyjnie wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. Żadna ze stron w terminie 14 dni od doręczenia skargi kasacyjnej nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.
W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z treścią art. 182 § 2 p.p.s.a. (w brzmieniu przed zmianą dokonaną przez art. 1 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. z 2015r. poz. 658) rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.
Rozpoznając skargę kasacyjną w sprawie niniejszej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za trafny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Należy podkreślić, że błędne uzasadnienie orzeczenia sądu administracyjnego może prowadzić do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy, obarczone zaś nim orzeczenie co do zasady nie odpowiada prawu. Wadliwość uzasadnienia wyroku stanowi usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej w sytuacji, gdy uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia, gdy nie ma możliwości rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia.
Zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skuteczny wówczas, gdy uzasadnienie wyroku zostało sporządzone w sposób uniemożliwiający kontrolę instancyjną, gdy nie pozwala w sposób pewny na ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny. Treść uzasadnienia powinna być tak skonstruowana, aby umożliwiała prześledzenie toku rozumowania sądu i poznanie racji, którymi kierował się przy rozstrzyganiu o zgodności lub braku zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Wada uzasadnienia musi mieć wpływ na sentencję orzeczenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego sytuacja taka ma miejsce w sprawie niniejszej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sentencji zaskarżonego wyroku z dnia 30 października 2015r. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji z dnia [...] listopada 2014r., podczas gdy z treści uzasadnieniu tego wyroku nie wynikają przesłanki przemawiające za uwzględnieniem skargi. Wręcz przeciwnie, Sąd stwierdza, że kontrola legalności zaskarżonej decyzji Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców prowadzi do wniosku, że przedmiotowa skarga jako bezzasadna nie zasługuje na uwzględnienie.
Sąd omawia przepisy ustawy o cudzoziemcach, które w jego cenie mają zastosowanie w sprawie, z których wywodzi, że zastosowana przez organy regulacja prawna jest prawidłowa, a to oznacza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Należy zatem podzielić zarzut skargi kasacyjnej, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzone jest w taki sposób, że uniemożliwia jego kontrolę instancyjną. Nie sposób bowiem pogodzić przeprowadzonego przez Sąd I instancji toku rozumowania przedstawionego w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku w zakresie zgodności z prawem decyzji z dnia [...] października 2015r., jak i wskazanej tam podstawy rozstrzygnięcia - art. 151 p.p.s.a. z sentencją tego wyroku, uchylającą tę decyzję oraz decyzję organu I instancji, czego podstawę mógł stanowić przepis art. 145 § pkt 1 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku pozostaje bowiem w sprzeczności z jego sentencją. Zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku podstawa prawna i jej wyjaśnienie pozostają w oczywistej sprzeczności z sentencją orzeczenia.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji, mimo uchylenia decyzji nie zamieścił wskazań co do dalszego toku postępowania, co jest bezpośrednią konsekwencją opisanej sprzeczności pomiędzy sentencją orzeczenia uchylającego decyzje, a uzasadnieniem wskazującym na brak podstaw do uwzględnienia skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny podzielając w pełni zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia art. 141 § 4 oraz art. 151 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy uchylił na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Ponownie rozpoznając sprawę Sąd I instancji rozpozna skargę [...], a swoje rozstrzygnięcie uzasadni zgodnie z treścią art. 141 § 4 k.p.a.