Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 9 stycznia 2008 r. oddalił skargę "[...]" Sp. z o.o. w J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia [...] lipca 2007 r. [...] w przedmiocie administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez zezwolenia.
Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Burmistrz Miasta Nowogardu decyzją z dnia [...] maja 2007 roku Nr [...] nałożył na "[...]" Sp. z o.o. administracyjną karę pieniężną za usunięcie bez zezwolenia z terenu działki nr [...] obręb [...] miasta Nowogard następujących drzew i krzewów:
Po pierwsze, 8 topoli czarnych (piramidalnej odmiany włoskiej) o obwodzie pnia 180, 124, 113, 127, 143, 205, 95-78-57-118 (forma 4 pniowa) i 220 cm;
- - jarząbu pospolitego o obwodzie pnia 25 cm;
- - 4 świerków kłujących o obwodzie pnia 12, 13, 15, i 15 cm;
- - świerka pospolitego o obwodzie pnia 16 cm;
- - krzewów gatunku liguster pospolity pokrywających powierzchnię 52 m2 czyli łącznie w wysokości 245.607,81 złotych;
Po drugie, 4 świerków pospolitych o obwodzie pnia 14, 14, 15 i 15 cm w wysokości 5.221,74 zł.
Jednocześnie, organ stwierdził, że cztery świerki pospolite o obw. pnia 14, 14, 15 i 15 cm zostały przesadzone w nowe miejsce w obrębie działki nr [...]. Świadczy to bowiem o podjętych przez posiadacza nieruchomości działaniach w celu zachowania tych drzew, czyli ich żywotności, stąd w świetle art. 88 ust 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, (Dz. U. Nr. 92, poz. 880 ze zm.) odroczono termin płatności kary w wysokości 5.221,74 zł na okres 3 lat. Natomiast, po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o odroczeniu kary i po stwierdzeniu zachowania żywotności świerków, wystąpi dopiero przesłanka do jej umorzenia się (art. 88 ust 4 ustawy o ochronie przyrody).
Ponadto, jeżeli wystąpi przesłanka braku żywotności świerków, karę uiszcza się w pełnej wysokości jeżeli drzewa nie zachowały żywotności z przyczyn niezależnych od posiadacza nieruchomości (art. 88 ust. 5 ustawy o ochronie przyrody).
Powyższa decyzja organu I instancji została wydana na materialnoprawnej podstawie przepisów art. 88 ust. 1 pkt 2, ust. 2 i 3, art. 85 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, § 1 i 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz. U. Nr 228 poz. 2306) oraz § 1 pkt 2 i § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów (Dz. U. Nr 219 poz. 2229) jak i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm. zwana dalej k.p.a.)
Jednocześnie organ I instancji orzekł o obowiązku uiszczenia powyższej kary na konto Gminnego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ustalająca wysokość kary stanie się ostateczna, oraz odroczył termin płatności kary w wysokości 5221,74 zł na okres trzech lat.
W uzasadnieniu powyższej decyzji organ I instancji podkreślił, że przedmiotowe drzewa i krzewy były usunięte w grudniu 2005 r. ponieważ kolidowały z inwestycją budowlaną realizowaną przez firmę działającą na zlecenie inwestora w taki sposób, że po pierwsze, 8 topoli, 1 jarząb, 4 świerki kłujące i 1 świerk pospolity o obw. pnia 16 cm zostały usunięte wraz z pniakami z terenu działki nr 236 i przewiezione w miejsce którego podczas postępowania wyjaśniającego nie udało się ustalić. Natomiast, pozostałe 4 świerki pospolite zostały przesadzone w nowe miejsca na terenie działki nr 236, a ich stan zdrowotny jest dobry, co potwierdziły oględziny przeprowadzone w dniu 27 czerwca 2005 r. i 16 kwietnia 2007 r. Z kolei, w miejscach, w których rosły drzewa i krzewy obecnie znajduje się wybudowany parking i pawilon handlowy.
Organ I instancji podkreślił również, że w świetle dyspozycji art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, usuwanie drzew i krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić, z zastrzeżeniem ust. 2, po uzyskaniu zezwolenia wydanego przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta tylko na wniosek posiadacza nieruchomości. Natomiast, kiedy posiadacz nieruchomości nie jest właścicielem, do wniosku dołącza się zgodę właściciela. Oznacza to, że tylko podmiot mający ostateczną decyzję zezwalającą na usuniecie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może dokonać usunięcia ich, zaś zezwolenie może być wydane tylko posiadaczowi nieruchomości. Dlatego też, o wydanie zgody na usunięcie przedmiotowych drzew i krzewów powinien wystąpić "[...]" Sp. z o.o.
Ponadto usunięcie tych drzew i krzewów nie mieści się w przypadkach nie wymagających uzyskania zezwolenia w świetle art. 83 ust. 6 pkt 1-9 ustawy o ochronie przyrody, na usunięcie drzew i krzewów, czyli Spółka zobowiązana była uzyskać zezwolenie. Dlatego też, jeżeli wycięcie 18 sztuk drzew i usunięcie krzewów dokonane zostało z naruszeniem art. 83 ust 1 ustawy o ochronie przyrody, to konieczne było wymierzenie podmiotowi zobowiązanemu do uzyskania zezwolenia na ich usunięcie, kary pieniężnej. Nastąpiło to na podstawie art. 88 ust 1 pkt. 2 oraz zgodnie z art. 89 ust. 1 i art. 85 ust. 1 i 5 ustawy o ochronie przyrody, jak i rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie opłat dla poszczególnych gatunków drzew.
Jednocześnie organ I instancji podkreślił, że ogólna wartość kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów wynosi 250.829,55 zł, gdyż ustalono ją na podstawie wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew (art. 89 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) ustalonej według stawek określonych w tejże ustawie i cyt. rozporządzeniu wykonawczym.
Od powyższej decyzji "[...]" Sp. z o.o. wniosła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania administracyjnego lub ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie tej sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W treści odwołania podniosła w szczególności zarzut naruszenia przez zaskarżoną decyzję art. 7, 8,9, 10, 19, 77 i 79 kpa z powodu niepodjęcia przez organ w toku postępowania, wszelkich kroków koniecznych do prawidłowego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy jak i do jej do załatwienia, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 kpa). Ponadto podniosła zarzut niezebrania i nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego (art. 77 kpa) oraz prowadzenia postępowania w sposób naruszający zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 8 kpa). Dotyczy to również niewskazania w decyzji terminu do którego odroczono termin płatności kary w kwocie 5.221,74 zł, jak i naruszenia przez organ I instancji obowiązku należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego.
Obejmuje to również obowiązek czuwania, żeby strony i inne osoby uczestniczące w postępowaniu nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa oraz nieudzielenia im niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (art. 9 kpa), a także nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadków. Jednocześnie strona skarżąca podniosła zarzut naruszenia art. 88 ust. 1 i 6, art. 89 w związku z art. 83 ust 6 pkt. 4 ustawy o ochronie przyrody, a także naruszenia art. 107 § 1 i 3 kpa.
Rozpatrując odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 88 ust. 1 pkt. 2 cyt. ustawy o ochronie przyrody.
W uzasadnieniu powyższej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji jeszcze decyzją z dnia [...] października 2005 r. orzekł o nałożeniu na "[...] " Spółkę z o.o. kary pieniężnej w wysokości 250.829,55 zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia 18 sztuk drzew i krzewów. Następnie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia 26 stycznia 2006 r. uchyliło decyzję Burmistrza Miasta Nowogardu i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, w celu konieczności ustalenia wieku drzew i krzewów za których usunięcie wymierzona została administracyjna kara pieniężna.
Jednocześnie uznało jednak, że odpowiedzialność za wycięcie drzew ponosi skarżąca Spółka. W wyniku rozpoznania skargi strony skarżącej na powyższą decyzję SKO, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 368/06 oddalił skargę Spółki. Dlatego też, stwierdził organ odwoławczy, co do zasady odpowiedzialność Spółki za usunięcie bez zezwolenia drzew i krzewów z terenu nieruchomości została już przesądzona. Ponadto, zgodnie z uzasadnieniem powyższego wyroku z dnia 7 czerwca 2006 r. zasadne jest stanowisko organów obu instancji, że decyzja z dnia [...] września 2003 r. zezwalająca poprzednikom prawnym Spółki na wycięcie drzew i krzewów nie uprawniała "[...]" Sp. z o.o. do wycięcia przedmiotowych drzew i krzewów. Dlatego też, wystąpiły przesłanki do wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie drzew i krzewów bez wymaganego zezwolenia na podstawie art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.
Wyrok Sądu w powyższej sprawie jest nie tylko dla organu, ale także dla strony skarżącej wiążący (art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.). Ponadto korzysta z powagi rzeczy osądzonej w odniesieniu do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia (art. 171 p.p.s.a.). Dlatego też, organ odwoławczy stwierdził, że powołuje się w całości na ustalenia faktyczne, jak i motywy swojej decyzji z dnia [...] stycznia 2006 r. W szczególności dotyczy to zarzutów z odwołania kwestionujących zasadność uznania, że Spółka nie była uprawniona do usunięcia drzew i krzewów objętych postępowaniem, jak i do ustalenia w odniesieniu do terminu wycinki drzew, osoby odpowiedzialnej za wycinkę, jak też wieku drzew, w zakresie ustalonym przez organ I instancji.
Jednocześnie, organ II instancji podkreślił, że także kolejna decyzja Burmistrza Miasta Nowogardu z dnia 1 grudnia 2006 r. wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie decyzją z dnia [...] stycznia 2007 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. Wytyczne w tej decyzji dla organu I instancji dotyczyły ustalenia wieku drzewa gatunku jarząb pospolity oraz wieku krzewów, ponieważ w świetle art. 83 ust. 6 pkt 4, ust 1 i 2 tego artykułu nie stosuje się w odniesieniu do drzew i krzewów, których wiek nie przekracza 5 lat.
Dlatego też, ponowna decyzja Burmistrza Miasta Nowogardu z dnia [...] maja 2007 r. zaskarżona w przedmiotowym postępowaniu. - w wyniku ponownego rozpoznania sprawy - zgodnie z zaleceniem organu odwoławczego, uwzględniła już dowód z opinii z kwietnia 2007 roku dendrologa dr n. przyrodniczych A. K.. Powyższa opinia dendrologa na podstawie dokumentów sprawy, a w szczególności protokołu oględzin terenu z dnia 8 września 2004 r., jak też protokołu oględzin terenu z dnia 16 kwietnia 2007 r. stwierdziła, że dane dotyczące wieku omawianych przedmiotowych drzew i krzewów, określone w protokole z dnia 8 września 2004 r. dla ośmiu sztuk drzew gatunku topola czarna - ustalone na 26-38 lat, zaś dla jednego drzewa gatunku jarząb pospolity ok. 26-30 lata; dla czterech drzew gatunku świerk kłujący 7 lat, zaś dla skupiska krzewów gatunku ligustr pospolity 10 lat są zgodne ze stanem faktycznym wpisanym w protokole.
Ponadto organ odwoławczy dodał, że chociaż opinia wskazuje na możliwość korekty ustalonego przez biegłego wieku drzew o rok lub dwa lata, jednak taka korekta w odniesieniu do przedmiotowych drzew jest nieistotna dla sprawy, gdyż nie wpłynie na obniżenie wieku drzew do granicy wyłączającej konieczność uzyskania zezwolenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów z odwołania organ II instancji podkreślił, że podstawę ustaleń faktycznych w sprawie stanowi protokół oględzin z dnia 27 czerwca 2005 r. w zakresie faktu dokonania wycinki drzew i krzewów, terminu wycinki, jak też osoby odpowiedzialnej. Protokół ten w związku z protokołem z dnia 16 kwietnia 2007 r. i protokołem z dnia 8 września 2004 r. oraz opinią biegłego, stanowią podstawę ustalenia wieku drzew, obwodów pni i naliczenia wysokości pieniężnej kary administracyjnej. Ponadto, zgodnie do § 2 ust 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów, administracyjną karę pieniężną nakłada się po stwierdzeniu wycięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin, które wymagają sporządzenia z nich protokołu (§ 2 ust. 2 i ust. 3 cyt. rozporządzenia Ministra Środowiska).
Natomiast, podkreślił organ II instancji, utrzymanie w mocy zastosowanych przez organ I instancji stawek opłat obowiązujących w 2005 r., podczas gdy ustalono w postępowaniu, że wycinka dokonana została w grudniu 2004 r. (organ I instancji w uzasadnieniu decyzji omyłkowo wskazał na grudzień 2005 r. jako termin usunięcia drzew), w świetle stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który przy ustaleniu kary za usunięcie drzew uznał dzień tego zdarzenia tj. dokonania wycinki za określający właściwe do zastosowania stawki opłat (wyrok WSA z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 50/06). Jednak, podkreślił organ II instancji, orzekanie w tym zakresie odmiennie niż organ I instancji, przy uwzględnieniu stawek opłat obowiązujących w 2004 r., skutkowałoby naruszeniem zakazu reformationis in peius, ponieważ stawki te były wyższe od obowiązujących w 2005 r., zatem naliczona kara miałaby wyższą wartość od orzeczonej przez organ I instancji.
Dlatego też, wobec uznania, że zastosowanie stawki z daty orzekania zamiast z daty zdarzenia w sposób rażący nie naruszają prawa, gdyż przepisy ustawy o ochronie przyrody regulacji takiej nie zawierają, lecz jest ona wynikiem dokonanej przez Sąd interpretacji prawa, organ odwoławczy nie znalazł podstaw do zastosowania art. 139 kpa, czyli utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
Na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniosła Spółka "[...]" żądając uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej wydanie decyzji organu I instancji. W treści skargi podniosła następujące zarzuty dotyczące postępowania odwoławczego z powodu niestwierdzenia naruszenia przez organ I instancji następujących przepisów:
Po pierwsze, art. 89 ust 1 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody;
Po drugie, art. 123 kpa z powodu niewydania przez organ I instancji postanowienia w przedmiocie zaliczenia protokołu oględzin z dnia 23 września 2004 r. jako dowodu w niniejszej sprawie oraz ustaleń w przeprowadzonym po raz trzeci postępowaniu na tymże protokole. Został on bowiem sporządzony przed wydaniem odrębnej decyzji z dnia [...] września 2004 r. w innej sprawie, po złożeniu wniosku o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew i krzewów przez poprzednich właścicieli działki, chociaż ta decyzja została wyeliminowana z obrotu prawnego decyzją SKO w Szczecinie z dnia [...] maja 2005 r. stwierdzającą jej nieważność;
Po trzecie, art. 75 i 78 ust. 1 kpa przez odstąpienie od przesłuchania świadka W. B.;
Po czwarte, art. 140 w zw. z art. 107 § 3 kpa przez to, że uzasadnienie decyzji jest zbyt lakoniczne, np. nie podaje żadnego dowodu na podstawie którego decyzja organu I instancji rozstrzyga o tym, że drzewa i krzewy zostały usunięte w grudniu 2005 r., a stwierdzenie - także nie wiadomo z czego wynikające, że kolidowały one (w tym czasie) z realizacją inwestycji, nie jest prawdziwe - zdaniem strony skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Szczecinie podtrzymało w całości swoje stanowisko i wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał skargę za nieuzasadnioną. Sąd pierwszej instancji orzekł, że w świetle art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody wójt, burmistrz albo prezydent miasta wymierza administracyjną karę pieniężną za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia. Zgodnie z art. 89 ust. 1 tejże ustawy, administracyjną karę pieniężną, o której mowa w art. 88 ust. 1, ustala się w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4 pkt 1, ust. 5 i 6 ustawy o ochronie przyrody.
Jednocześnie Sąd pierwszej instancji orzekł, że podniesiony w skardze zarzut naruszenia w zaskarżonej decyzji art. 89 ust. 1 w związku z art. 86 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie przyrody nie jest zasadny. Zdaniem strony skarżącej nieruchomość, z której drzewa zostały usunięte miała od bardzo dawna przeznaczenie budowlane, czyli zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 7 ustawy o ochronie przyrody za usunięcie takich drzew nie pobiera się opłat, czyli nie może być wymierzona administracyjna kara pieniężna w wysokości trzykrotności opłaty, której się nie pobiera. Jednak, orzekł Sąd Wojewódzki, zwolnienie od ponoszenia opłat za usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości o którym mowa w art. 86 ust. 1 pkt 7 nie oznacza, że na usunięcie takich drzew nie ma potrzeby uzyskania zezwolenia, czyli administracyjna kara pieniężna za usunięcie takich drzew bez zezwolenia może być wymierzona. Brak podstaw prawnych do ustalenia opłaty za usunięcie drzew nie może być bowiem utożsamiany z brakiem podstaw prawnych do naliczenia kary pieniężnej, przy braku zezwolenia.
Zgodnie z art. 83 ust. 1 cyt. ustawy, usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić wyłącznie po uzyskaniu zezwolenia właściwego organu, zaś wyjątki od tej zasady zostały taksatywnie wymienione w art. 83 ust. 6 ustawy o ochronie przyrody i nie występują w tej sprawie. Natomiast kiedy doszło do usunięcia drzew i krzewów użytkownikiem wieczystym działki nr 236 z obrębu nr 5 była "[...]" Spółka z o.o.
Ponadto, na usunięcie drzew i krzewów posiadacz nieruchomości nie posiadał zezwolenia Burmistrza Miasta Nowogardu. Jak orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w prawomocnym wyroku z dnia 7 czerwca 2006 r. sygn. akt II SA/Sz 368/06, istnienie w obrocie prawnym, w dacie wycinki drzew, decyzji zezwalającej poprzednim posiadaczom nieruchomości na usunięcie drzew i krzewów, nie upoważniało Spółki "[...]" do dokonania tej czynności.
Natomiast, także zarzut naruszenia art. 75, 78 kpa z powodu nieuwzględnienia wniosku dowodowego o przesłuchanie W. B., nie jest uzasadniony. W świetle art. 75 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast, orzekł Sąd pierwszej instancji, przeprowadzenie dowodu z przesłuchania tego świadka na okoliczność kiedy dokładnie drzewa i krzewy z terenu nieruchomości zostały usunięte jest nieistotny dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy gdyż zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych, karę nakłada się po stwierdzeniu usunięcia drzewa lub krzewu bez wymaganego zezwolenia, po przeprowadzeniu oględzin z których sporządza się protokół. Oględziny takie w tej sprawie były w dniu 27 czerwca 2005 r. Natomiast data usunięcia drzew i krzewów ma znaczenie zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych do wyliczenia kary w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie tego zdarzenia.
Ponadto orzekł Sąd, organ odwoławczy prawidłowo orzekł, że organ I instancji błędnie przyjął do wyliczenia kary administracyjnej stawki niższe, obowiązujące w 2005 r., zamiast stawek obowiązujących w dacie usunięcia drzew i krzewów, tj. stawek z 2004 r. Organ odwoławczy uwzględniając zakaz reformationis in peius nie zmienił ich, gdyż słusznie nie stwierdził rażącego naruszenia prawa, ponieważ przepisy ustawy o ochronie przyrody nie regulują wprost,które przepisy należy stosować tj. obowiązujące w dacie usunięcia drzew, czy w dacie ustalenia (wykrycia) tego faktu.
Ponadto sama strona skarżąca podaje, że 4 świerki przesadziła w 2004 r., co może świadczyć o tym, że w tym też terminie były usuwane przedmiotowe drzewa i krzewy, dodał Sąd Wojewódzki. Jednocześnie Sąd orzekł, że chybiony jest zarzut naruszenia art. 123 kpa, z powodu niewydania postanowienia o dopuszczeniu jako środka dowodowego protokołu oględzin nieruchomości z dnia 8 września 2004 r., sporządzonego w odrębnej sprawie. W świetle bowiem art. 77 § 4 kpa, fakty znane organowi z urzędu nie wymagają dowodu, należy je tylko zakomunikować stronie. Są to bowiem fakty znane organowi prowadzącemu postępowanie z powodu wykonywanych funkcji lub zajmowanego stanowiska. Fakty znane organowi z protokołu oględzin z dnia 8 września 2004 r. mogą być zatem uznane za fakty znane organowi z urzędu i nie wymagały zatem przeprowadzenia dowodu.
Także chybiony jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 w związku z art. 140 kpa, gdyż zaskarżona decyzja zawiera obszerne uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym organ odwoławczy wskazał fakty, które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł "[...]:" Sp z o.o. w J. reprezentowana przez fachowego pełnomocnika procesowego, który powyższy wyrok zaskarżył w całości na podstawie art. 173 § 1 i art. 177 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwana dalej p.p.s.a.). Ponadto pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd pierwszej instancji, w tym także zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie kosztów postępowania według norm przepisanych. Natomiast, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 ppkt c/ podniósł następujące zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze, art. 123 k.p.a., wskutek niewydania przez organ I stopnia postanowienia w przedmiocie zaliczenia protokołu oględzin z dnia 23 września 2004 r. jako dowodu w niniejszej sprawie. Ponadto, oparcie ustaleń w przeprowadzonym po raz trzeci postępowaniu na tymże protokole, które przeprowadzone zostały przed wydaniem zupełnie odrębnej decyzji z dnia 23 września 2004 r. Burmistrza Miasta Nowogardu, w innej sprawie i innych osób (A. Walesiaka i R.Blumela - poprzednich właścicieli działki). Z kolei, powyższa decyzja została decyzją SKO z dnia 18 maja 2005 r. usunięta z obrotu prawnego, przez stwierdzenie jej nieważności oraz - co z tym związane - nastąpiło naruszenie przepisu art. 77 § 4 k.p.a. przez błędne jego zastosowanie.
Po drugie, art. 75 i art. 78 ust. 1 k.p.a. przez odstąpienie od przesłuchania świadka w osobie W. B..
Po trzecie, art. 140 w związku z art. 107 § 3 k.p.a. przez to, że uzasadnienie decyzji jest zbyt lakoniczne, a w tym nie podaje żadnego dowodu na podstawie którego w decyzji Burmistrza twierdzi się, że drzewa i krzewy zostały usunięte w grudniu 2005 roku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
W świetle art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej zwanej p.p.s.a.) - skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Oceniając we wskazanych wyżej granicach zasadność wniesionej skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, trzeba stwierdzić, że zarzuty nie są zasadne. Wynika to z następujących przesłanek.
Po pierwsze, całkowicie chybione są zarzuty dotyczące naruszenia art. 123 k.p.a. jak i art. 75, art. 77 § 4 i art. 78 ust. 1 k.p.a. w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c/ p.p.s.a. Wynika to z następujących przesłanek. Jeszcze w prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2006 roku, sygn. II SA/Sz 368/06, który zgodnie z dyspozycją art. 170 p.p.s.a. jest wiążący dla Sądu jak i właściwych organów, także w tej sprawie, jak i który w świetle art. 171 p.p.s.a. ma powagę rzeczy osądzonej, Sąd pierwszej instancji sformułował jednoznaczne stanowisko w tym zakresie w uzasadnieniu swojego orzeczenia.
W powyższym wyroku Sąd pierwszej instancji orzekł bowiem, że w dacie wycięcia przedmiotowych drzew i krzewów zezwolenie wydane poprzednim właścicielom nieruchomości na usunięcie tych drzew i krzewów w żadnym przypadku nie upoważniało "[...]" Sp. z o.o. do ich wycięcia. Oznacza to, że także organy I jak i II instancji w postępowaniu dowodowym w tej sprawie znały już ustalenia stanu faktycznego wynikające z przedmiotowego prawomocnego wyroku WSA w Szczecinie z dnia 7 czerwca 2006 r. w tym także wynikające z protokołu oględzin z dnia 8 września 2004 r., ponieważ były to fakty znane organowi z urzędu. Z tych względów chybiony jest także zarzut naruszenia dyspozycji art. 123 k.p.a. w związku z art. 77 § 4 k.p.a. biorąc pod uwagę także nie tylko ustalenia faktyczne z protokółu oględzin z dnia 27 czerwca 2005 r., lecz i protokołu oględzin z dnia 16 kwietnia 2007 roku w zakresie ustalenia prawidłowego stanu faktycznego.
Stąd, chociaż organy prowadzące postępowanie odstąpiły od przesłuchania świadka W. B., to nie naruszyły dyspozycji art. 75 i art. 78 ust. 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Jak prawidłowo bowiem wywodzi Sąd pierwszej instancji, zgodnie z § 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych, powyższą karę nakłada się po stwierdzeniu wycięcia drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz po przeprowadzeniu oględzin z których sporządza się protokół. Oględziny w przedmiotowej sprawie były w dniu 27 czerwca 2005 r. zaś data usunięcia drzew i krzewów ma znaczenie, zgodnie z jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych, do wyliczenia kary w oparciu o przepisy obowiązujące w dacie ich wycięcia, co także zasadnie wywiódł w uzasadnieniu wyroku Sąd pierwszej instancji.
Po drugie, należy przypomnieć, że za każde wycięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia, wójt, burmistrz albo prezydent miasta na podstawie (art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody) wymierza administracyjną karę pieniężną. Usunięcie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oznacza więc obowiązek wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody.
Po trzecie, w dacie kiedy doszło do usunięcia drzew i krzewów, co nie budzi żadnych wątpliwości, użytkownikiem wieczystym działki nr [...] z obrębu nr [...] miasta N. była "[...]" Spółka z o.o. Na usunięcie drzew i krzewów powyższy posiadacz nieruchomości nie posiadał zezwolenia Burmistrza Miasta Nowogardu, co wynika już jednoznacznie z prawomocnego wyroku z dnia 7 czerwca 2006r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie. (sygn. akt II SA/Sz 368/06).
Zważywszy jednocześnie, że stan drzew (obumarcia) nie ma znaczenia przy wymierzaniu administracyjnej kary pieniężnej, to nie można podzielić zarzutów kasacyjnych o naruszeniu przez Sąd pierwszej instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Po czwarte, także wbrew zarzutowi ze skargi kasacyjnej, Sąd pierwszej instancji zasadnie orzekł, że decyzja organu odwoławczego nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 140 k.p.a., ponieważ zawiera właściwe uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym właściwy organ określił fakty, które uznał za udowodnione jak i dowody na których się oparł w postępowaniu dowodowym prowadzonym zgodnie z dyspozycja art. 77 § 1 i 80 k.p.a.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.