Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II SA/Wr 47/15, oddalił skargę H. K. i W. K. na decyzję Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki altany ogrodowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł W. K. W skardze kasacyjnej zawarto wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2014 r., na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., ze względu na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, polegających na fizycznej likwidacji obiektu. Podniesiono, że te okoliczności potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uwzględniając wniosek skarżących przez wydanie postanowienia z dnia 11 lutego 2015 r. o wstrzymaniu wykonania ww. decyzji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak stanowi art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej jako: p.p.s.a., wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy.
Podstawową przesłanką wstrzymania wykonania decyzji zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest zatem wykazanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04 (orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: www.orzeczenia.nsa.gov.pl) chodzi o taką szkodę (majątkową, a także niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu.
Należy podkreślić, że ciężar dowodu w zakresie wykazania wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, spoczywa na wnioskodawcy. Do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Powinno wskazywać na konkretne okoliczności powodujące, że wykonanie aktu lub czynności będącej przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej spowoduje w stosunku do wnioskodawcy wystąpienie jednej lub obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. – znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (por. postanowienie NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 376/13; CBOSA: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący kasacyjnie nie wykazał okoliczności, które stanowiłyby uprawdopodobnienie istnienia warunków do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.
W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że stanowisko Sądu pierwszej instancji wyrażone w postanowieniu z dnia 11 lutego 2015 r. nie wiąże Naczelnego Sądu Administracyjnego przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowieniem tym Sąd pierwszej instancji wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji uznając, że spełniona została przesłanka z art. 61 § 3 p.p.s.a., bowiem dokonanie rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki polegające na jego fizycznej likwidacji. Na mocy przepisu art. 61 § 6 p.p.s.a. (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania wyroku przez Sąd pierwszej instancji, tj. 12 maja 2015 r.) powyższe wstrzymanie wykonania aktu upadło z chwilą wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji.
Uznając, że w niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazać należy, że nie każdy nakaz rozbiórki wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że wykonanie decyzji nakazującej rozbiórkę ze swej istoty powoduje zmianę stanu rzeczy, co nie oznacza jednak, że w każdym przypadku rozbiórka rodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powoduje trudne do odwrócenia skutki. Inna jest bowiem sytuacja, gdy nakazowi rozbiórki podlega np. dom mieszkalny, a inna gdy, tak jak w niniejszej sprawie, nakazem objęta jest rozbiórka altany ogrodowej, która generuje niewątpliwie o wiele mniejsze koszty i stanowi proces logistycznie i technicznie mniej skomplikowany.
Jak wynika z akt sprawy altana ogrodowa objęta nakazem rozbiórki składa się z elementów, które w wyniku poprawnie przeprowadzonego demontażu nie powinny ulec uszkodzeniu, co zaś umożliwić może ponowne ich wykorzystanie. Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł przy tym pominąć, że w treści skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie sam przyznał, że "obiekt opiera się na konstrukcji drewnianej, nie jest trwały, będzie mógł zostać z łatwością rozebrany w momencie zakończenia robót budowlanych, dla których obecnie pełni rolę zaplecza budowy". Wobec takiego stwierdzenia argumentacja wniosku wskazująca na niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków pozostaje niewiarygodna.
Reasumując powyższe, w niniejszej sprawie sam charakter orzeczonego nakazu rozbiórki nie może uzasadniać udzielenia skarżącemu kasacyjnie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. Przedstawiona w uzasadnieniu wniosku argumentacja jest niewystarczająca do uznania, że wykonanie obowiązku rozbiórki altany ogrodowej wywoła skutki określone w tym przepisie.
Z powyższych względów, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.