Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 12 grudnia 2006 r. sygn. akt II SA/Po 190/06 po rozpoznaniu skargi J. i T. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] uchylającą w części określającej podstawę prawną rozstrzygnięcia decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. z dnia [...] o nakazie rozbiórki budynku gospodarczego konstrukcji drewnianej zaś w pozostałym zakresie utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję - oddalił skargę.
W uzasadnieniu wyroku podano, że organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. /Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm./ po stwierdzeniu, iż obiekt znajduje się przy granicy działki i pobudowano go w [...] r. a więc stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, zwanego dalej "Prawem budowlanym z 1974 r." sprawa podlega regulacji zawartej w ustawie z 24 października 1974 r. Lokalizacja obiektu jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z daty budowy, narusza zaś ustalenia aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego /uchwała nr [...] Rady Miejskiej w O. z dnia [...]/, gdyż znajduje się poza nieprzekraczalnymi liniami zabudowy wyznaczającymi możliwy obszar zabudowy.
Po rozpoznaniu odwołania inwestorów [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] uchylił zaskarżoną decyzję w zakresie powołanej podstawy prawnej i w to miejsce przywołał art. 37 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 Prawa budowlanego z 1994 r.
Decyzję swoją organ odwoławczy uzasadnił tym, iż w sprawie doszło do naruszenia (13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, gdyż obiekt z materiałów łatwopalnych usytuowano w granicy działki. Skargę od tej decyzji wnieśli J. i T. P. podnosząc, że nie rozważono możliwości legalizacji obiektu po podwyższeniu odporności ogniowej, jak też błędnie oceniono kwestię budowy obiektu w granicy w związku z podziałem działek.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga nie jest zasadna.
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że prawidłowo w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w pierwszej instancji ustalono, iż budowa obiektu w okresie [...]-[...] r. nie naruszała ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ze względu jednak na to, że obiekt z materiałów łatwopalnych narusza (13 pkt 1 zdanie 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki gdyż usytuowano go bezpośrednio przy granicy, zaistniała przesłanka do orzeczenia rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Nie miało w sprawie znaczenia, że ścianę graniczącą z działką sąsiednią obito blachą, gdyż nadal jest ona wykonana z materiału łatwopalnego, powodując realność zagrożenia pożarowego dla ludzi i mienia, zwłaszcza, iż działka sąsiednia jest zabudowana budynkami mieszkalnymi, na które pożar bez trudu może się przenieść. Nałożenie obowiązków na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w celu doprowadzenia obiektu do stanu właściwego jest dopuszczalne, gdy nie zachodzą okoliczności określone w art.
37. W niniejszej sprawie w ocenie Sądu, organ słusznie przyjął, że zachodzi przesłanka z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, skoro budynek ma drewnianą konstrukcję i drewniane ściany. Zastąpienie ich ścianami z materiału niepalnego prowadziłoby faktycznie do rozbiórki obiektu. Skarżący nie mają też racji w kwestii usytuowania obiektu względem granicy, bowiem z akt sprawy wynika, że podział nieruchomości wprowadzający nowe granice dotyczył innej części działki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli J. i T. P. reprezentowani przez działającego z urzędu adwokata A. D., zarzucając obrazę przepisów prawa materialnego - "art. 37 ust. 2" i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. oraz art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie a także naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 6 i 7 kpa, mające istotny wpływ na wynik sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnosi się, że Sąd wydając zaskarżony wyrok nie odniósł się w żaden sposób do argumentacji skarżących przedstawionej w piśmie z dnia 11 grudnia 2006 r. a w szczególności do zarzutu obrazy art. 6 i 7 kpa, naruszając art. 141 (4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./.
Według wnoszących skargę kasacyjną w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. umożliwiający legalizację obiektu budowlanego, który jednak nie został uwzględniony, bowiem organ nie wziął pod uwagę technicznych możliwości doprowadzenia do spełnienie standardów bezpieczeństwa obiektu. Nie wzięto też pod uwagę, że właściciele sąsiedniej nieruchomości wyrażają zgodę na umiejscowienie obiektu w granicy.
Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pełnomocnik skarżących podniósł, że w skardze kasacyjnej omyłkowo wskazuje się przepis art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r., podczas gdy powinien być podany przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Podstawę skargi kasacyjnej stanowi zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. a więc odpowiadający podstawie z art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej "ppsa" oraz zarzut naruszenia art. 141 (4 ppsa /podniesiony w uzasadnieniu skargi kasacyjnej/, mający wpływ na rozstrzygnięcie /art. 174 pkt 2 ppsa/.
Tak skonstruowana skarga kasacyjna umożliwia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu jej rozpoznanie i dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia zaskarżonym wyrokiem tak w kwestii materialnoprawnej /zastosowania art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r./, jak i procesowej /prawidłowości uzasadnienia zaskarżonego wyroku/.
Odnosząc się do podstawy prawnej wydania zaskarżonej decyzji, to należy przede wszystkim zauważyć, że organ odwoławczy decyzję tę wydał jako rozstrzygnięcie reformacyjne w części zastosowanego przepisu prawa materialnego. Organ pierwszej instancji powołał bowiem jako podstawę orzekania art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zaś organ drugiej instancji uchylił w tym zakresie zaskarżoną decyzję i jako materialnoprawną podstawę w istocie swojego rozstrzygnięcia podał art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Okoliczność ta ma w niniejszej sprawie szczególne znaczenie. Artykuł 37 ust. 1 Prawa budowlanego zawiera bowiem dwie, samodzielne materialnoprawne podstawy wydania nakazu rozbiórki. Wprawdzie każda z nich odnosi się do samowoli budowlanej, jednakże w art. 37 ust. 1 pkt 1 stanowi się, że nakazem rozbiórki obejmuje się samowolę znajdującą się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, natomiast art. 37 ust. 1 pkt 2 przewiduje, że nakaz rozbiórki należy wydać w odniesieniu do obiektu, który powoduje, bądź w razie wybudowania spowodowałby, niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Takie rozstrzygnięcie, jakie zostało wydane przez organ drugiej instancji, a więc polegające na zmianie podstawy materialnoprawnej orzekania powoduje, że każdy z organów /I i II instancji/, faktycznie orzekały na innych podstawach określonych w przepisach prawa materialnego, odmienne są bowiem materialne przesłanki wydania nakazu rozbiórki w pkt 1 i w pkt 2 art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Stanowi to naruszenie konstytucyjnej zasady rozpatrywania sprawy administracyjnej w dwuinstancyjnym postępowaniu. Pomimo podania w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku tych właśnie faktów, Sąd nie dokonał właściwej ich oceny z naruszeniem art. 141 (4 ppsa co ma istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Okoliczność ta powoduje, że skargę kasacyjną należało uwzględnić.
Już jedynie dodatkowo wypada zauważyć, że niewłaściwie w sprawie przyjęto, że usytuowanie obiektu w granicy nawet z materiałów palnych w każdym przypadku powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych, a zwłaszcza gdy potwierdza się, że ściana przedmiotowego, drewnianego budynku gospodarczego, od strony granicy została obita blachą. Pełna ocena w takim zakresie, czy faktycznie nastąpiło niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. powinna opierać się na szczegółowym badaniu zagospodarowania otoczenia przedmiotowego obiektu, w szczególności w zakresie odległości od sąsiednich budynków, zwłaszcza, że twierdzi się, iż takie istnieją. Nie można też wykluczyć potrzeby uzyskania opinii rzeczoznawcy do spraw pożarowych.
Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 188 ppsa.
Wniosek dotyczący wynagrodzenia pełnomocnika wyznaczonego z urzędu rozpozna Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 250 ppsa.