Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 25 listopada 2009 r., na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), odrzucił skargę S. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., nr [...]w przedmiocie uznania za nieuzasadnione zażalenia na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego.
W uzasadnieniu Sąd podał, że zaskarżone postanowienie zostało wydane w trybie art. 37 kpa i nie mieści się w zakresie kognicji sądu administracyjnego. Nie podlega ono zaskarżeniu, nie kończy postępowania, ani też nie rozstrzyga sprawy co do jej istoty. Ponadto nie zostało wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym. Nie mieści się więc w katalogu aktów administracyjnych podlegających kontroli sądów administracyjnych, o którym mowa w art. 3 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. L. i zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie:
- 1. art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, gdyż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. jest postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty w rozumieniu tego przepisu,
- 2. art. 45 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez pominięcie w zaskarżonym postanowieniu pisemnego wniosku skarżącego z dnia 9 listopada 2009 r. bez podania przyczyn,
- 3. art. 37 § 1 i § 2 kpa, art. 104 § 1 i § 2 kpa, art. 105 § 1 i § 2 kpa, gdyż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...]przekroczyło zakres swoich uprawnień wynikających z tych przepisów w uznaniu zażalenia skarżącego na bezczynność Marszałka Wojewody Łódzkiego za nieuzasadnione. Przepisy te dotyczą decyzji, a nie postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty. Przepis art. 37 § 1 i 2 kpa nie może wyłączać przepisów o postępowaniu odwoławczym, co nastąpiło w tej sprawie.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zmianę decyzji Wojewody Łódzkiego z dnia [...]lutego 2004 r., znak [...] w przedmiocie zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej na zabudowę zagrodową oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej S.L. podniósł, że w jego sprawie chodziło o wydanie decyzji przez Marszałka Województwa Łódzkiego, o jakiej mowa w art. 104 i 105 kpa, od której przysługiwałoby mu prawo odwołania się do organu wyższego stopnia. Przepis art. 37 § 1 i 2 kpa nie może zastępować tych przepisów i pozbawiać strony przysługujących jej praw w postępowaniu administracyjnym. W ocenie skarżącego postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]rozstrzyga sprawę co do istoty.
Skarżący wskazał także, iż w przypadku, gdy strona oczekuje wydania decyzji, to powinna taką decyzję otrzymać, jej legalność mogłaby wówczas zostać zbadana przez organ wyższego rzędu lub sąd administracyjny. Natomiast pisma Marszałka Województwa Łódzkiego, jak też postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]nie spełniają tych wymogów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzygania sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§2)
Natomiast w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyznaczono zakres przedmiotowy postępowania sądowoadministracyjnego, który zamieszczony został w postanowieniach art. 3 i 4 cytowanej wyżej ustawy.
Z dyspozycji art. 3 § 2 ustawy procesowej wynika, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje (pkt 1), postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (pkt 2), postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (pkt 3), inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4).
W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. wydane w trybie art. 37 kpa, w przedmiocie zażalenia na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego.
Wskazać zatem należy, że przepis art. 37 kpa ma na celu likwidację bezczynności organu administracyjnego w trybie administracyjnym. W orzecznictwie administracyjnym ugruntowany jest pogląd, iż stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 kpa ma charakter wpadkowy (incydentalny) i powinno mieć formę postanowienia. Postanowienie to jest zaliczane do grupy postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego dotyczące poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania lecz nie rozstrzygające o istocie sprawy. Nie jest to również postanowienie kończące postępowanie, nie przysługuje też na nie prawo wniesienia zażalenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt I OSK 306/05, LEX nr 196463, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 469/09, niepubl.). W tej sytuacji należy zgodzić się z poglądem Sądu I instancji, iż postanowienie wydane w trybie art. 37 kpa nie podlega kognicji sądów administracyjnych.
W związku z powyższym, zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 3 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak też art. 37 § 1 i 2 kpa, art. 104 § 1 i 2 oraz art. 105 § 1 i 2 kpa należy uznać za chybiony.
Jednocześnie, podkreślenia wymaga, iż wbrew twierdzeniom skarżącego postanowienie takie nie zamyka skarżącemu drogi do kontroli działań organu podejmowanych w sprawie, gdyż po wniesieniu zażalenia na bezczynność organu do organu wyższego stopnia, niezależnie od pozytywnego lub negatywnego stanowiska zajętego przez ten organ strona może wnieść do sądu skargę na bezczynność organu i w sądowym postępowaniu ze skargi na bezczynność może ewentualnie podważać także stanowisko organu wyrażone w trybie art. 37 § 1 k.p.a.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 45 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie wniosku skarżącego z dnia 9 listopada 2009 r. wskazać należy, iż istotnie, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd I instancji nie odniósł się do w/w wniosku. Z analizy akt sprawy wynika, iż skarżący wnosił w nim o dołączenie do akt i rozpoznanie jego skargi z dnia [...] czerwca 2009 r. na bezczynność Marszałka Województwa Łódzkiego. Biorąc jednak pod uwagę, iż skarga ta została odrzucona prawomocnym postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt II SAB/Łd 56/09, należy uznać, iż brak odniesienia się przez Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia do w/w wniosku nie stanowił naruszenia postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym zarzut ten należy uznać za nieuzasadniony. Naruszenie przepisów postępowania może bowiem stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej jedynie w przypadku, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.