Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Kr 745/15 oddalił skargę W. K. i R. K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2015 r., nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Starosty Wielickiego z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] o zezwoleniu na realizacje inwestycji drogowej pn.: Budowa ulicy łączącej ul. P. z ul. K. w K. wraz z infrastrukturą techniczną obejmującą swoim zakresem budowę ulicy łączącej ul. P. z ul. K. kategorii drogi gminnej od km 0+09.46 do km 2+69.68, rozbudowę ul. K. (kategoria drogi powiatowej) od km 0+45.25 do km 1+42.50 o pas wyłączenia do projektowanej ulicy łączącej ul. P. z ul. K., przebudowę sieci gazowej, wodociągowej, kanalizacji ogólnospławnej, elektroenergetycznej, kabli trakcyjnych, kabli sygnalizacyjnych oraz budowę i przebudowę sieci oświetlenia ulicznego i sieci teletechnicznej.
Od powyższego orzeczenia w piśmie z dnia [...] grudnia 2015 r. W. K. wniósł skargę kasacyjną, w której zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Uzasadniając złożony wniosek stwierdził, że wykonanie zaskarżonej decyzji wyrządzi mu znaczną szkodę majątkową i spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki prawne, gdyż art. 17 ust. 3 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych uprawnia zarządcę drogi do rozpoczęcia robót budowlanych. Wskazał, iż realizacja inwestycji może spowodować wyrządzenie znacznej szkody osobistej i majątkowej użytkownikom nowopowstającej drogi oraz skrzyżowania, a nadto zagrozi bezpieczeństwu uczestników ruchu potwierdzeniem czego mają być znajdujące się w aktach sprawy prywatne eksperckie opinie audytora bezpieczeństwa ruchu drogowego mgr inż. M. H. Niebezpieczeństwa wystąpienia znacznej szkody skarżący upatruje w odebraniu mu jego prawa własności nieruchomości.
Mocą zaskarżonej decyzji zobowiązany jest on do wydania nieruchomości, a zarządca drogi uprawniony jest do objęcia jej w posiadanie. Już kilkakrotnie był wzywany przez zarządcę drogi do wydania nieruchomości. Wyegzekwowanie obowiązku wynikającego z decyzji spowoduje znaczną szkodę bowiem sprawa dotyczy nieruchomości, które mają znaczną wartość. Podkreślił, że prawo własności jest prawem konstytucyjnie chronionym.
Skarżący wskazał także na wady projektowe usytuowania przedmiotowej drogi, które w jego ocenie doprowadzą do zwiększenia zagrożenia dla ruchu drogowego. W konsekwencji może to doprowadzić do wyrządzenia szkód osobistych uczestnikom ruchu, którzy będą narażeni na wypadki. Jego zdaniem Państwo powinno budować drogi bezpieczne w użytkowaniu.
Zaznaczył, że występuje także przesłanka wstrzymania wykonania tj. niebezpieczeństwo wyrządzenia trudnych do odwrócenia skutków. Skarżący upatruje tego niebezpieczeństwa w odjęciu mu prawa własności nieruchomości, czego wyrazem będzie możliwość dokonania na podstawie zaskarżonej decyzji wpisów Gminy Miejskiej K. w księdze wieczystej i w rejestrze gruntów. Odwrócenie tego wpisu będzie niezmiernie trudne. Zastrzegł, że w wyniku zaskarżonej decyzji powstanie droga, która nie zostanie rozebrana w wypadku wydania przez NSA pozytywnego dla skarżącego rozstrzygnięcia. Jeżeli nieruchomość zostanie wydana przed orzeczeniem NSA, to wyrok ten będzie w efekcie bezprzedmiotowy. Podkreślił, że ukończenie przedmiotowej inwestycji stanowić będzie niewątpliwie daleko idący i nieodwracalny skutek.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
W myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "P.p.s.a.") sąd może wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżanego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r. sygn. akt I GPS 1/07).
Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. O takim potencjalnym niebezpieczeństwie jest mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. i z tą sytuacją należy wiązać możliwość wyrządzenia szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Należy wskazać, że ciężar dowodu w zakresie wykazania powyższych okoliczności, stanowiących podstawę do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na wnioskodawcy i sprowadza się do przedstawienia konkretnych zdarzeń, które mogłyby uprawdopodobnić, że wykonanie kontrolowanego aktu faktycznie spowoduje znaczną szkodę lub powstanie trudnych do odwrócenia skutków.
W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji zostały wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 687, dalej jako specustawa). Ustawa ta ma szczególny charakter, gdyż jej celem jest stworzenie prawnych instrumentów zapewniających sprawny przebieg inwestycji drogowych. Specyfika uregulowań ustawowych wyraża się głównie w uproszczeniu postępowania administracyjnego w sprawach związanych z nabyciem nieruchomości oraz dysponowania nimi przez inwestora na cele budowy drogi. Wydanie decyzji na podstawie rzeczonej ustawy nie wyłącza co do zasady możliwości wstrzymania wykonania tejże decyzji. Jednakże regulacje zawarte w ustawie istotnie ograniczają możliwość udzielenia ochrony tymczasowej poprzez bardziej restrykcyjną ocenę sytuacji strony w takim przypadku (por. postanowienia NSA: z dnia 18 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 1356/14, z dnia 31 stycznia 2013 r. w sprawie o sygn. akt II OZ 42/13, dostępne w CBOSA pod adresem orzeczenia. nsa.gov.pl).
W omawianym akcie prawnym interesowi społecznemu i gospodarczemu przyznano bowiem prymat nad słusznym interesem strony z uwagi na konieczność zapewnienia szybkiej i skutecznej budowy dróg publicznych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek W. K. nie został poparty żadnymi szczególnymi okolicznościami, które mogłyby uzasadnić wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej. Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, który powołuje się na znaczną szkodę i trudne do odwrócenia skutki polegające na wywłaszczeniu go z prawa własności nieruchomości działek objętych przedmiotową inwestycją drogową, obowiązku wydania zarządcy drogi tychże nieruchomości czy możliwości dokonania wpisu zmian własnościowych wynikających z decyzji w księdze wieczystej, wyjaśnić należy, że są to zwykłe następstwa wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, które mogą się wiązać m.in. z wywłaszczeniem, za odszkodowaniem, części nieruchomości - co wynika wprost z przepisów wskazanej ustawy. Dlatego też nieuprawnione jest upatrywanie negatywnych skutków lub niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody w samej instytucji wywłaszczenia, tym bardziej, że stronie przysługuje odszkodowanie, stanowiące rekompensatę za wywłaszczoną nieruchomość i chroniące interesy jej dotychczasowego właściciela.
Jak wynika z akt sprawy skarżący jest właścicielem działek nr [...] (która na mocy zaskarżonej decyzji podzielona została na działki nr [...] i [...]) oraz działki nr [...] (która podzielona została na działki nr [...] i [...]). Z ewidencji gruntów wynika, że obie te działki są niezabudowane. Brak zatem obawy, że na skutek wywłaszczenia wywołanego zaskarżoną decyzją konieczne stanie się opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania przez skarżącego bądź jego rodzinę. Zauważyć należy, że pozbawienie prawa własności w związku z realizacją inwestycji drogowej zabezpieczone jest przyznaniem stosownego odszkodowania, co wynika wprost z art. 12 ust. 4a, ust. 4b, ust. 4f, ust. 5 oraz art. 18 specustawy.
Oczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji wiązać się będzie z określonymi niedogodnościami (wyzbycie majątku) ale są to skutki dopuszczone przez ustawodawcę jako konieczne dla realizacji inwestycji drogowych dla dobra publicznego. Konstytucyjna ochrona prawa własności nie jest bezwarunkowa i w szczególnych przypadkach przewidzianych ustawami może podlegać ograniczeniu, jak w niniejszej sprawie.
Jeszcze raz należy podkreślić, że okoliczności powołane przez skarżącego we wniosku o wstrzymanie są zwykłymi następstwami wykonania decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej, które mogą się wiązać także m.in. z wywłaszczeniem za odszkodowaniem, części nieruchomości. Sytuacji tych nie można zatem uznać za okoliczności o szczególnym charakterze, a takie tylko kwalifikowane jako znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki stanowią podstawę do wstrzymania wykonania decyzji.
Na marginesie wyjaśnić należy, że podnoszona przez skarżącego kwestia ewentualnych zagrożeń w ruchu drogowym wskutek realizacji inwestycji wiąże się z merytoryczną oceną zaskarżonej decyzji i tym samym wykracza poza zakres rozpatrywania w postępowaniu wywołanym wnioskiem o wstrzymanie.
Z przedstawionych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, uwzględniając wymogi zawarte w art. 61 § 3 w związku z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.