Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, wyrokiem z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 101/11, oddalił skargę Oknoplast Spółka z o.o. w Ochmanowie na bezczynność Wojewody Małopolskiego.
Jak wynika z uzasadnienia wyroku w dniu 15 lipca 2011 roku Oknoplast Spółka z o.o. w Ochmanowie, wniosła skargę na bezczynność Wojewody Małopolskiego w sprawie wszczętej z wniosku Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 19 maja 2000 roku, znak: AU 77351/70/M/00 zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej Spółce pozwolenia na budowę nośnika reklamowego na działce nr 1453/6 w Wieliczce przy ul. Niepołomskiej, domagając się stwierdzenia, że bezczynność Wojewody Małopolskiego i przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie Wojewody Małopolskiego do dokonania czynność dowodowych wnioskowanych przez Spółkę i zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu strona skarżąca przedstawiła okoliczności faktyczne postępowania.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu również przedstawił okoliczności przedmiotowego postępowania podkreślając, że w dniu 19 maja 2011 roku Wojewoda Małopolski wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, znak: WI.I.EK.7119-11-75-09, którą stwierdzono nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 19 maja 2000 roku, znak: AU 77351/70/M/00.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę wskazał, że jak wynika z akt niniejszego postępowania, co przyznała również strona skarżąca, w dniu 19 maja 2011 roku, a zatem prawie 2 miesiące przed wniesieniem skargi, Wojewoda Małopolski wydał decyzję w przedmiotowej sprawie, znak: WI.I.EK.7119-11-75-09, którą stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Wieliczka z dnia 19 maja 2000 roku, znak: AU 77351/70/M/00. Tym samym, jeszcze przed wniesieniem skargi, organ wydał akt o jaki wnioskowała strona skarżąca, a zatem organ w dniu wniesienia skargi nie pozostawał już w bezczynności. Zasadne wniesienie skargi na bezczynność jest natomiast możliwe jedynie przed wydaniem przez organ aktu administracyjnego. W myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przypadku ustania bezczynności w toku postępowania sądowego, należy je umorzyć na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002r.
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie "p.p.s.a." Skarga na bezczynność wniesiona już po zakończeniu postępowania administracyjnego, choć formalnie dopuszczalna, nie jest natomiast uzasadniona albowiem w chwili jej wnoszenia organ nie pozostaje w bezczynności. Nie mamy też wtedy do czynienia z przewlekłością postępowania.
Jak przy tym wynika z treści art. 149 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
W sytuacji gdy w sprawie administracyjnej, w której powinien być wydany akt administracyjny, akt ten jest już wydany, Sąd nie może zobowiązać organu do wydania w określonym terminie aktu, a zatem nie może uwzględnić skargi na bezczynność. Szczególnie, że powyżej przytoczony przepis, nie daje możliwości rozstrzygnięcia analogicznego, jak przepis art. 54 § 3 zd. drugie p.p.s.a. w aktualnym brzmieniu.
Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że brak jest także podstawy prawnej aby w postępowaniu ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązywał organ do przeprowadzenia konkretnych dowodów, tak jak o to wnioskuje strona skarżąca.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Oknoplast Sp. z o.o. w Ochmanowie zaskarżając tenże wyrok w całości i zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- 1. art. 149 p.p.s.a. w zw. z art. 6 k.p.a. i art. 7 k.p.a., w zw. z art. 35 § 1 i 3 k.p.a. i art. 36 § 1 k.p.a. – poprzez niestwierdzenie przewlekłości w prowadzonym przez Wojewodę Małopolskiego postępowaniu oraz poprzez niestwierdzenie, iż niezałatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego w terminie przewidzianym w przepisach o postępowaniu administracyjnym oraz niedokonanie przez organ zawiadomienia o niezałatwieniu sprawy w terminie przewidzianym w przepisach o postępowaniu administracyjnym – w szczególności bez wskazania przyczyn, dla których nastąpiło przedłużenie terminu do załatwienia sprawy – miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa;
- 2. art. 141 § 4 p.p.s.a. wynikłego z faktu, iż uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich wymaganych elementów, a to przede wszystkim opisu stanu sprawy, który przedstawiałby stan faktyczny zaistniały w sprawie oraz zarzutów podniesionych przez skarżącą oraz prawidłowego wyjaśnienia podstawy prawnej.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, a także o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wskazać należy, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd pierwszej instancji nie naruszył przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. Rozpoznając skargę na bezczynność Sąd pierwszej instancji ograniczył się do badania jej dopuszczalności. Tym samym także uzasadnienie wyroku ograniczało się do tych kwestii, gdyż sąd nie przeszedł do merytorycznego rozpoznania sprawy.
W sprawie nie jest kwestią sporną, iż w chwili złożenia skargi na bezczynność tj. w dniu 15 lipca 2011 r. organ nie pozostawał w bezczynności albowiem w dniu 19 maja 2011 r. wydał decyzję w przedmiotowej sprawie.
Zgodnie z treścią aktualnie obowiązującego przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.
Uznać należy, że obowiązek podjęcia określonych działań, wskazanych w wyżej wymienionym przepisie może zostać nałożony przez Sąd tylko wówczas, gdy w chwili wniesienia skargi organ pozostawał w bezczynności lub przewlekle prowadził postępowanie. Odmienna wykładnia przepisu art. 149 p.p.s.a. powodowałaby bowiem, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania mogłaby dotyczyć spraw w których wydano ostateczną, a nawet prawomocną decyzję w której orzekały sądy administracyjne.
Podkreślić należy, że przepis art. 149 § 1 p.p.s.a. został zmieniony z dniem 17 maja 2011 r. Stosownie do treści art. 14 pkt 2 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności majątkowej funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U. Nr 34, poz. 173) dodaje się zdanie drugie w brzmieniu "Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.";
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekającego w niniejszej sprawie gramatyczna wykładnia przepisu art. 149 § 1 wskazuje na to, że stwierdzenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa następuje tylko wówczas gdy Sąd uwzględni skargę. W pierwszym zdaniu przepisu mowa bowiem o rodzaju zobowiązań jakie Sąd nakłada na organ w sytuacji uwzględnienia skargi. Użycie w zdaniu drugim stwierdzenia "jednocześnie" wskazuje w sposób jednoznaczny, iż nie ma podstawy do orzekania o rażącym naruszeniu prawa przy braku uwzględnienia skargi i zobowiązania organu do podjęcia określonych działań.
Skoro w niniejszej sprawie Sąd rozpoznawał skargę na bezczynność i ją oddalił, to tym samym nie mógł zobowiązać organu do działania, a także orzekać o rażącym naruszeniu prawa w tym zakresie.
Za taką interpretacją przepisu świadczy użycie stwierdzenia, "Sąd uwzględniając skargę" w połączeniu z dodanym zdaniem " jednocześnie sąd stwierdza...".
Jednocześnie zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie zamiarem ustawodawcy nie mogło być zamierzenie, aby oddalając skargę na bezczynność z uwagi na wydanie aktu lub podjęcie czynności sąd był zobligowany do orzekania czy organ przewlekał postępowanie, a jednocześnie czy nastąpiło to z rażącym naruszeniem prawa. Taka wykładnia przepisu art. 149 § 1 p.p.s.a. byłaby sprzeczna z treścią literalną tego przepisu.
Reasumując rozważania w tej kwestii podnieść należy, że sąd pierwszej instancji orzekał w przedmiocie skargi na bezczynność postępowania. Także skarga kasacyjna w ten sposób określiła przedmiot postępowania. Tym samy nie mogły odnieść zamierzonego skutku zarzuty skargi kasacyjnej w istocie odnoszące się do kwestii przewlekłości postępowania. Złożenie natomiast skargi na bezczynność organu po podjęciu żądanej czynności powoduje, że skarga taka winna być oddalona, co niewadliwie uczynił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.
Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę kasacyjną oddalił.