Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1291/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] wydaną w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską w pkt 1 uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2009 r.; w pkt 2 stwierdził, ż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; w pkt 3 zasądził od Komendanta Głównego Policji na rzecz skarżącego J. J. kwotę 440 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Jak wynika z akt sprawy, Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi zawiadomieniem z dnia 14 grudnia 2007 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich w związku z powzięciem informacji o prowadzonym wobec skarżącego postępowaniu przygotowawczym o czyn z art. 178 a § 2 k.k.
Komendant Wojewódzki Policji w Łodzi decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz.U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) i art. 268a k.p.a. cofnął J. J. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej przyznane na mocy decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Sieradzu nr [...] z dnia [...] kwietnia 1994 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Sąd Rejonowy w W. wyrokiem z dnia [...] stycznia 2009 r. o sygn. akt [...] warunkowo umorzył na okres 1 roku próby, postępowanie karne w tej sprawie, orzekł wobec J. J. świadczenie pieniężne w kwocie 2000 zł na rzecz Fundacji "[...]" w W. oraz zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych i rowerów w strefie ruchu lądowego na okres 1 roku. Wyrok uprawomocnił się w dniu 28 stycznia 2009 r. J. J. był oskarżony o to, ze w dniu 29 listopada 2007 r. kierował rowerem po drodze publicznej znajdując się w stanie nietrzeźwości, tj. o czyn z art. 178a § 2 kk.
Organ I instancji zakwalifikował J. J. do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej wyżej ustawy o broni i amunicji i wydał decyzję na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
J. J. pismem z dnia 15 maja 2009 r. wniósł odwołanie od powyższej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi.
Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Główny Policji decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż okolicznością decydującą o cofnięciu pozwolenia na broń - w myśl art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jest - wystąpienie obawy, o której mowa w tym przepisie, zastrzegając, że końcowa część tego przepisu stanowi jedynie wytyczną interpretacyjną wskazującą w jakich, w szczególności, sytuacjach przedmiotowa obawa zachodzi. Katalog tych okoliczności, w tym przestępstw uzasadniających tę obawę, nie jest zamknięty i dlatego uznał, że organy właściwe w sprawach pozwolenia na broń mają prawo i obowiązek uwzględniania – w kontekście art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 – także innych rodzajów przestępstw, za które posiadacz pozwolenia został skazany lub pod zarzutem popełnienia, których stoi.
Dalej organ odwoławczy wskazał, że stoi na stanowisku, iż w tym pozaustawowym katalogu przesłanek winny znaleźć się też przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tj. o czyn z art. 178a § 2 k.k., z uwagi na stopień jego szkodliwości społecznej i potencjalne skutki w sferze stosunków społecznych. J. J. w trakcie popełnienia przestępstwa znajdował się w stanie nietrzeźwości, mając w trakcie pierwszego badania 0,85 promila alkoholu we krwi, w trakcie zaś drugiego 0,87 promila. J. J. decydując się na kierowanie rowerem w stanie nietrzeźwości, zdaniem organu, wykazał się nieodpowiedzialnością i brakiem wyobraźni co mogło skutkować uszczerbkiem na życiu i zdrowiu jak również narażeniem innych uczestników ruchu drogowego na takie konsekwencje.
Pismem z dnia 9 lipca 2009 r. J. J. wniósł skargę do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Komendanta Głównego Policji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Wa 1291/09, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w Łodzi z dnia [...] kwietnia 2009 r.
W uzasadnieniu wyroku wskazano, że przedmiotowej sprawie skarżący został skazany za przestępstwo z art. 178a § 2 k.k., zaliczane do kategorii przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji. Przestępstwo to nie zostało wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Dlatego też, organ nie może opierać się wyłącznie na fakcie skazania za takie przestępstwo, a ma obowiązek przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe umożliwiające dokonanie oceny istnienia bądź nieistnienia "uzasadnionej obawy", o której traktuje art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji. Co do uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, dotyczy ona przewidywanych zachowań posiadacza broni. Może je uzasadniać dotychczasowe postępowanie tej osoby (nadużywanie alkoholu, popełnianie czynów nagannych), czy ujemne cechy charakteru (nieopanowanie, porywczość, niezrównoważenie i inne).
Należy pamiętać, iż pozwolenie na broń wydawane jest przez Policję po wszechstronnym i starannym badaniu czy nie zachodzą przeciwwskazania, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Cofnięcie takiego pozwolenia powinna poprzedzać również wnikliwa procedura. Przemawia za tym również ochrona nabytego uprawnienia. Dlatego też, uznanie skarżącego przez Sąd winnym popełnionego czynu innego niż we wskazanym przepisie, można traktować jedynie jako jeden z dowodów koniecznych dla wydania wspomnianej oceny, ale nie jako dowód jedyny i wyłączny.
W ocenie Sądu organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję cofającą skarżącemu pozwolenie na broń, błędnie uznał, iż w niniejszej sprawie prawomocny wyrok sądu karnego za popełnienie przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, który nie tylko nie skazał skarżącego za popełnione przestępstwo ale warunkowo umorzył postępowanie na okres próby, uznając tym samym, zgodnie z art. 66 § 1 k.k., że postawa sprawcy niekaranego za przestępstwa umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa, wobec osoby posiadającej pozwolenie na broń, jest wystarczającą przesłanką do cofnięcia mu pozwolenia.
Zdaniem Sądu skazanie za czyn z art. 178 a § 1 k.k. nie daje uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy o broni i amunicji, natomiast lekceważenie przepisów dotyczących zakazu prowadzenia pojazdów w stanie nietrzeźwości świadczy o tym, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia. Ponadto twierdzenie organu, iż okoliczność, że skarżący prowadził dotychczas nienaganny tryb życia i cieszy się dobrą opinią, nie może mieć wpływu na zmianę rozstrzygnięcia i zniweczyć uzasadnionej obawy, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 powołanej ustawy jest bezzasadne.
W ocenie Sądu organy administracyjne w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji nie odniosły się do dotychczasowego nienagannego trybu życia skarżącego (wywiad środowiskowy) oraz pozytywnej opinii wydanej przez Zarząd Okręgowy Polskiego [...] w S., którego członkiem jest skarżący. Dlatego też organy Policji, opinię w kwestii ewentualnego istnienia obawy, użycia broni przez skarżącego w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub z porządkiem publicznym, winny uzasadnić w sposób odpowiadający rygorom przepisów ustawy o broni i amunicji i przepisów procesowych w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Pismem z dnia 17 lutego 2010 r. skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Komendant Główny Policji, zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
- 1. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji poprzez błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że wobec sprawcy przestępstwa z art. 178a § 2 k.k., nie zachodzi uzasadniona obawa, że może on użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, gdy tymczasem wymieniony czyn wskazuje na zaistnienie takiej obawy;
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, że organy Policji nie rozważyły wszystkich istotnych okoliczności zgodnie z wymogami art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i nie dokonały kompleksowej oceny postawy skarżącego jako osoby korzystającej z pozwolenia na broń.
W skardze kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu Sądowi oraz o zasądzenie kosztów postępowania według obowiązujących norm.
J. J. w odpowiedzi na skargę kasacyjną (pismo z dnia 8 marca 2010 r.) wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.
W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy. Nie się zgodzić z poglądem wyrażonym w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, że organy nie zbadały wszechstronnie sprawy pod względem faktycznym i prawnym, nie dopełniły obowiązku wyczerpującego zebrania, rozpatrzenia i oceny całego materiału dowodowego, czym naruszyły przepisy art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., gdyż temu przeczą uzasadnienia wydanych decyzji. Wszystkie fakty wynikające z wywiadu środowiskowego oraz opinii zarządu Okręgowego Polskiego [...] w S. były znane organom, jednak w świetle popełnionego przestępstwa uznano, że nie mogą mieć one wpływu na rozstrzygnięcie w sprawie pozwolenia na broń palną myśliwską.
Należy zgodzić się z tą oceną zważywszy, że skarżący został uznany za winnego za to, że kierował rowerem a więc był uczestnikiem ruchu na drodze publicznej, będąc w stanie nietrzeźwości (0,87 promila alkoholu), czym naraził siebie oraz innych uczestników ruchu na utratę zdrowia lub życia.
Prawdą jest, jak zauważa Sąd, że przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji popełnione w stanie nietrzeźwości, nie są wprost wymienione w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jednak w swych skutkach, jako przestępstwa umyślne, niczym nie różnią się od tam wymienionych przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu. Poza tym przestępstwa wymienione w powyższym przepisie, nie stanowią zamkniętego katalogu o czym może świadczyć użyty tam zwrot "w szczególności" (uchwała NSA z 18 listopada 2009 r., II OPS 4/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 5). Cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską, nie można więc w okolicznościach tej sprawy, utożsamiać w istocie z samodzielnie wprowadzaną przez organy do art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy nową przesłanką. Nie wiadomo dlaczego Sąd w swych rozważaniach nie podziela poglądu organów, że zachowanie skarżącego może być nieodpowiedzialne i niebezpieczne dla otoczenia", skoro jednocześnie nie neguje stwierdzenia organu, "... że osoba nietrzeźwa, prowadząca rower stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia".
Sąd orzekający w tym składzie nie podziela poglądu wyrażonego w wyroku NA z dnia 15 grudnia 2006 r., II OSK 88/06, który odwołuje się do wyroku NSA z dnia 9 października 2001 r., III SA 866/02, który zapadł kiedy przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, miał inne brzmienie, niż obecnie.
Zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji przez błędną wykładnię, jak wynika z powyższych rozważań, jest uzasadniony. Należy zgodzić się z poglądem, wynikającym z doświadczenia życiowego, badań naukowych, jak i z orzecznictwa sądowego i literatury fachowej, że człowiek po spożyciu alkoholu traci umiejętność racjonalnego myślenia i kierowania swoim działaniem z należytą wyobraźnią, mogąca przewidywać skutki i następstwa swego postępowania. Nie jest więc nadużywaniem prawa, czy też błędną wykładnią przepisu prawa, przyjęcie, że wobec osoby nietrzeźwej posiadającej pozwolenie na broń palną, mogą istnieć uzasadnione obawy, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Obaw tych nie mogą wykluczyć pozytywne opinie, czy też wywiad środowiskowy, gdyż z reguły dotyczą one okresu sprzed popełnienia przestępstwa i stanu osoby, kiedy nie była pod wpływem alkoholu.
Poza tym należy zauważyć, że przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w zasadzie stanowi podstawę do kwalifikacji, którym osobom nie powinno być wydane pozwolenie na broń. Należałoby więc postawić w zasadzie pytanie retoryczne, czy wydałoby pozwolenie na broń osobie, która przedstawiła pozytywne opinie, jednak została skazana wyrokiem karnym za prowadzenie pojazdu mechanicznego, czy też jazdę rowerem po drodze publicznej w stanie nietrzeźwości. Chyba nie. Tak samo należy, w podobnych okolicznościach, ocenić decyzję cofającą takiej osobie pozwolenie na broń, gdyż nie może być dwóch różnych miar przy udzielaniu pozwolenia na broń i jego cofnięciu. Wysokość wymierzanej kary w wyroku karnym, jego uzasadnienie, czy też warunkowe umorzenie postępowania karnego, nie mogą być argumentem przemawiającym o braku podstaw do cofnięcia pozwolenia na broń, skoro w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy mowa jest również o toczącym się postępowaniu karnym.
Podsumowując powyższe rozważania w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie, nie było podstaw do uchylenia zaskarżanej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji w oparciu o art. 145 § 1 ust. 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a.
Na marginesie należy zauważyć, że linia orzecznictwa przyjęta przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie, jest zbieżna ze zmianami wprowadzonymi art. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz.U. Nr 38, poz. 195), chociaż przepisy tej ustawy nie miały zastosowania w tej sprawie.
Ponieważ w sprawie zostały głównie naruszone przepisy prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 188 w związku z art. 151 oraz art. 203 pkt 2 p.p.s.a., jak w sentencji.