Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 września 2005 r. (III SA/GL 878/05),po rozpoznaniu sprawy ze skargi Rady Miejskiej w Dąbrowie Górniczej na zarządzenie zastępcze Wojewody Śląskiego z dnia 31 marca 2004 r. nr PN-N-0915/Z/04 w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego – oddalił skargę.
Wcześniej wyrokiem z dnia 29 czerwca 2004 r.(III SA/GL 627/04)tenże Sąd w sprawie ze skargi Rady miejskiej na zarządzenie zastępcze Wojewody Śląskiego z dnia 31 marca 2004 r.nr PN-N-0’915/Z/2/04)
Zaskarżonym zarządzeniem zastępczym Wojewoda, na podstawie art. 98a ust.2 ustawy z dnia 8 marca 1990- r. o samorządzie gminnym(Dz.U. z 2001 r.,Nr 142,poz.1591 ze zm.), stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego R. H., w związku z naruszeniem zakazu określonego w art. 24f pow.ustawy.Radny R.H. wynajmował do dnia 3 lutego 2004 r.od Gminy Dąbrowa Górnicza dwa lokale użytkowe przy ul.P. Po tej dacie właścicielem lokali został wymieniony radny ale właścicielem gruntu jest nadal Gmina, a radny posiada jedynie prawo użytkowania wieczystego tego gruntu.Te zmiany własnościowe nastąpiły po upływie terminu wskazanego w art. 9 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie niektórych innych ustaw(Dz.U. Nr 124,poz.1806).W lokalach tych radny prowadzi działalność gospodarczą – Firmę Handlową "H.". Zdaniem Wojewody, radny prowadzą tę działalność z wykorzystaniem mienia gminy złamał zakaz określony w art. 24f u.s.g.
Ze względu na niepodjęcie przez radę Miejską w Dąbrowie Górniczej, mimo wezwania Wojewody, stosownej uchwały, po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zaistnieniu przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu – Wojewoda stwierdził wygaśnięcie mandatu R.H.
W skardze do Sądu Rada Miejska w Dąbrowie Górniczej domagała się uchylenia zarządzenia zastępczego, z jednej strony zgadzając się ze stanowiskiem Wojewody a drugiej, ze stanowiskiem Rzecznika Praw Obywatelskich który wystąpił do TK o zbadanie, czy przepis art. 24f ust.1a u.s.g. jest zgodny z art. 31 Konstytucji RP. Zdaniem Rady, skoro podjęła ona uchwałę niestwierdzającą wygaśnięcia mandatu radnego to tym samym Wojewoda nie miał prawnych podstaw do wydania zarządzenia zastępczego.akie uprawnienie powstaje w sytuacji gdy rada nie podejmie uchwały w sprawie wygaśnięcia mandatu a taka sytuacja w sprawie nie miała miejsca.Wojewoda nie stwierdził nieważności tej uchwały a tylko 2-krotnie wezwał Radę do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego R.H.
Wojewoda Śląski wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając wcześniejszym wyrokiem zarządzenie zastępcze przyjął, że Wojewoda nie miał podstaw do jego wydania z uwagi na treść art. 98 a ust.1 ustawy o samorządzie gminnym, który nie przewiduje uprawnienia wojewody do wydania zarządzenia zastępczego w przypadku określonym w art.9 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym.
Wyrok ten został zaskarżony przez Wojewodę Śląskiego skargą kasacyjną, uwzględnioną przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 maja 2005 r.OSK 1609/04.
Ponownie rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał ją za nieuzasadnioną. Powołując się związanie wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku, stwierdził, że art. 9 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz o zmianie innych ustaw(Dz.U. Nr 124,poz. 1806) stanowi jedynie określenie terminu, w którym radny może podjąć decyzję czy rezygnuje z mandatu czy też z prowadzenia określonej w art. 24fust.1 i 1a u.s.g. działalności gospodarczej. Jeżeli tego nie uczyni ma zastosowanie art. 190 Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw.Ust.6 tego artykułu w związku z art. 9 ust.2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. musi być odczytywany w taki sposób, że jeżeli radny w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia ślubowania(lub w terminie 3 miesięcy od dnia wejścia w życie wspomnianej nowelizacji u.s.g. nie zrezygnuje z prowadzenia działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego,albo nie zrzeknie się mandatu, rada stwierdzi wygaśnięcie tego mandatu. Jeśli tego nie zrobi, to wojewoda jest obowiązany wydać zarządzenie zastępcze.
Stan faktyczny sprawy nie nasuwa wątpliwości, iż radny R. H. prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy.
Z uwagi na niepodjęcie stosownej uchwały przez radę, Wojewoda był zobowiązany wydać zarządzenie zastępcze.W uzasadnieniu dostatecznie wyjaśniono stan faktyczny sprawy a błędne powołanie art. 24f ust.1 zamiast 24f ust.1a nie miało wpływu na wynik sprawy.
Gmina Miejska w Dąbrowie Górniczej zaskarżyła wyrok z dnia 6 września 2005 r., wnosząc o jego uchylenie w całości i rozstrzygnięcie co do istoty sprawy lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Skargę kasacyjną oparto na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 9 ust.1 i 2 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych ustaw i w związku z tym niewłaściwego zastosowania art. 98a ustawy o samorządzie gminnym.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wyjaśniono, że zarzuty skargi kasacyjnej są skierowane zarówno przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika Gminy,tryb wygaśnięcia mandatu określony w art. 190 Ordynacji nie odnosi się do radnych aktualnej kadencji a tym samym Wojewoda nie miał podstaw prawnych do wydania zarządzenia zastępczego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie ma mogła zostać uwzględniona. Wykładnia jaką zastosował w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na gruncie przepisu art.9 ust.1 ustawy z dnia 23 listopada 2002 r. o zmianie ustawy o samorządzie gminnym oraz zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 124,poz.1806)była wykładnią którą przyjął Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wcześniejszy wyrok z dnia 29 czerwca 2004 r. i która jest utrwalona w orzecznictwie tego Sądu. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny był związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl przepisu art.190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz.U. Nr 153,poz. 1270 ze zm.), stanowiącego że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przyjęcie odmiennej wykładni, wskazywanej w uzasadnieniu skargi kasacyjnej a uznanej przez Naczelny Sąd Administracyjny za błędną, stanowiłoby naruszenie powołanego przepisu i zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowego. Stanowi o tym wprost zdanie drugie art.190 P.p.s.a, w myśl którego nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.Zarzut skargi kasacyjnej skierowany, jak wynika z uzasadnienia zarówno przeciwko wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego(którego wyroki są przecież niezaskarżalne) nie mógł w oczywisty sposób odnieść skutku.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.