Prosto w prawo Skróty klawiszowe⌘KCtrl KPrzejdź do przepisu, ustawy albo sygnatury/Pole pytania albo wyszukiwania na stronie← →Poprzedni i następny artykuł albo strona listyCKopiuj przypis; z zaznaczonym tekstem cytat z przypisemLKopiuj linkFUkryj albo pokaż spis treści ustawyEscZamknij panel, menu albo okno?Lista skrótów Dla profesjonalistyPro
Spis treści, przepisy i wyszukiwarka

Powołane przepisy 1

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 21 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 630/19

prawomocnyRozstrzygnięcie: za stronąTekst u wydawcy: CBOSA

Metryka

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
Sędzia NSA Roman Hauser przewodniczący
Sędzia NSA Jerzy Siegień
Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski sprawozdawca
Rozpoznanie
w dniu 21 kwietnia 2020r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 984/18
Sprawa
w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...] w przedmiocie nakazu przeprowadzenia zabiegów agrotechnicznych

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 984/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2018 r., znak: [...]oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także orzekł o zasądzeniu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie solidarnie na rzecz skarżących [...]kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżony wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym.

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...]Wójt Gminy Pleśna, na podstawie art. 15 ust. 5 w związku z art. 4 pkt 16 ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1161 ze zm.; zwanej dalej "u.o.g.r.l.") nakazał [...]- właścicielom działki nr [...] obręb [...] o powierzchni 1,5800 ha usunięcie chwastów poprzez przeprowadzenie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych w terminie 7 dni od otrzymania decyzji.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 24 lipca 2017 r. przeprowadzono lustrację działki nr [...]i ustalono, że działka ta porośnięta jest licznymi gatunkami chwastów, w tym nawłoci, ostrożnia polnego, gwiazdnicy polnej i innych oraz, że jest siedliskiem gryzoni i ślimaków. W dniu 28 listopada 2017 r. przeprowadzono wizję lokalną w której uczestniczył przedstawiciel Państwowej Inspekcji Ochrony Roślin i Nasiennictwa w Tarnowie. Kolejne oględziny miały miejsce w dniu 10 kwietnia 2018 r.

Doprowadzenie do zachwaszczenia gruntów (nieutrzymywanie ich w dobrej kulturze rolnej) należy zdaniem organu sklasyfikować jako wadliwą działalność rolniczą o której mowa w art. 4 pkt. 16 u.o.g.r.l. Zaprzestanie stosowania przez rolnika jakichkolwiek zabiegów uprawowych przyczynia się do zapoczątkowania procesów degradacji gruntów. Wadliwie prowadzona działalność rolnicza jest niewątpliwie działalnością powodującą degradacje gruntów z winy właściciela i w takim przypadku zastosowanie znajduje przepis art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. Dokonane w dniu 10 kwietnia 2018 r. oględziny i wykonana dokumentacja fotograficzna potwierdzają fakt zachwaszczenia, co stanowi dowód dalszej degradacji gruntu rolnego.

W odwołaniu [...] zarzucili organowi, że ten nie rozpatrzył wniosku stron o wyłącznie pracownika organu od udziału w postępowaniu. Ponadto wskazali, że akta sprawy prowadzone są wadliwie, albowiem wbrew dyspozycji art. 66a k.p.a. nie zawierają metryki sprawy. Nie zgodzili się również z zakwalifikowaniem takich roślin jak: gwiazdnica pospolita, ostrożeń polny i nawłoć jako chwastów domagając się wskazania stosownej podstawy prawnej dla takich ustaleń.

Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie decyzją z [...] listopada 2018 r., nr [...]uchyliło decyzję organu I instancji w części ustalającej termin wykonania nałożonego obowiązku i ustaliło termin wykonania obowiązku - do 31 sierpnia 2018 r., a w pozostałym zakresie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że z art. 15 ust. 1 i 5 u.o.g.r.l. wynika, że warunkiem wydania decyzji o nałożeniu obowiązku wykonania zabiegów agrotechnicznych jest wina właściciela oraz wystąpienie "innych form degradacji gruntów". Przepis art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. jako przykład "innych form" wskazuje na degradację spowodowaną nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami (obecnie przepisów ustawy z 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin). Tak więc porażenie, zarastanie lub zaatakowanie gruntu rolnego przez organizmy szkodliwe, o których mowa w ustawie o ochronie roślin, stanowi degradację gruntu w rozumieniu art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. Degradacja gruntów rolnych może być spowodowana także innymi - nie wymienionymi - przyczynami, a nie wyłącznie nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin. Zgodnie z treścią art. 4 pkt 16 u.o.g.r.l., za grunt zdegradowany należy uznać grunt, którego rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogarszania się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, "a także wadliwej działalności rolniczej".

Natomiast przez grunty zdewastowane rozumie się grunty, które utraciły całkowicie wartość użytkową w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej (art. 4 pkt 17 u.o.g.r.l.). Tak więc zachwaszczenie może być uznane za degradację gruntu, jeśli w wyniku zaniechania usuwania chwastów wartość użytkowa gruntów rolnych zmalała. Właśnie taki przypadek zachodzi w rozpoznawanej sprawie, gdyż wskutek zaniechania usuwania porastających działki numer [...]traw i chwastów wartość użytkowa tego gruntu, jako gruntu rolnego, zmalała. Przedmiotowa działka jest zarośnięta i zaniedbana.

Nie można stwierdzić, że prowadzona jest tam zorganizowana gospodarka rolnicza polegająca na uprawie roślin. W efekcie wskutek zachwaszczenia działki skarżących i braku stosowania zabiegów agrotechnicznych nastąpiło pogorszenie wartości użytkowych gruntu rolnego. Do degradacji gruntów przez ich zachwaszczenie doszło z winy skarżących. Dokumentacja zdjęciowa lustracji działki jaka miała miejsce w dniu 24 lipca 2017 r., a więc w okresie pełnego rozwoju roślin jasno wskazuje, że działka jest niewykoszona, zachwaszczona i zaniedbana.

Zdaniem Kolegium brak było podstaw do wyłączenia pracownika organu bowiem na żadnym etapie postępowania nie zostało uprawdopodobnione, aby któryś z pracowników organu działał w sposób budzący wątpliwość co do jego bezstronności.

W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie: art. 7 k.p.a. poprzez nieodniesienie się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, art. 7a k.p.a. poprzez nierozstrzygnięcie wątpliwości prawnych na korzyść strony oraz art. 22 Konstytucji RP.

Skarżący stwierdzili, że akta sprawy są niekompletne bowiem nie zawierały metryki sprawy, co uniemożliwia ustalenie kto dokładnie uczestniczył w podejmowaniu czynności w postępowaniu, ustalenie jakie czynności i kiedy zostały podjęte i na jakiej podstawie wszczęto uciążliwe postępowanie.

Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie sygn. akt II SA/Rz 1722/15 skarżący stwierdzili, że art 15 ust. 5 u.o.g.r.l. nie jest przepisem obligującym do przeciwdziałania zachwaszczeniu użytku rolnego, albowiem wyraźnie odsyła do regulacji odrębnych, a więc nie jest samodzielną podstawą prawną do wydania nakazu usunięcia chwastów. Ponadto w odpowiedzi na interpelację poselską z 11 lutego 2005 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wskazał, że "przepisy ustawy z 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin oraz ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie pozwalają na wyegzekwowanie przez samorządy zwalczania chwastów przez właścicieli prywatnych gruntów". Według art. 6 ust. 1 ustawy obowiązkowi zwalczania podlegają organizmy szkodliwe szczególnie groźne, dotychczas niewystępujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub których występowanie nie jest szeroko rozpowszechnione, zwane "organizmami kwarantannowymi".

Zgodnie z art. 8 ustawy, w przypadku stwierdzenia ich występowania, wojewódzki inspektor ochrony roślin i nasiennictwa może określić - w drodze decyzji administracyjnej - postępowanie mające na celu zniszczenie organizmu szkodliwego i uniemożliwienie jego rozprzestrzenienia. Wykaz organizmów szkodliwych został określony w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie zapobiegania wprowadzaniu i rozprzestrzenianiu się organizmów kwarantannowych. Wójt Gminy Pleśna stwierdził, że na działce występują: gwiazdnica pospolita, ostrożeń polny i nawłoć. Nie są to gatunki ujęte w wykazie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Nawłoć i gwiazdnica pospolita to zioła które są dostępne w sprzedaży w Polsce i mają swoją wartość komercyjną. Natomiast ostrożeń polny jest stosowany w medycynie ludowej.

Skarżący zaznaczyli, że 10 lipca 2018 r. zgłosili wniosek o wpis "Rolniczego Handlu Detalicznego" do rejestru Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w Tarnowie. Produkcja ruszy po 24 lipca 2018 r. Zaskarżona decyzja pozbawi skarżących dziko rosnących, ekologicznych surowców do produkcji, która opiera się częściowo na różnych gatunkach dziko rosnących ziół i tym samym ogranicza wolność skarżących w sferze działalności gospodarczej w niedopuszczalny sposób.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 9 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 984/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie z dnia [...] czerwca 2018 r., oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, a także orzekł o zasądzeniu od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Tarnowie solidarnie na rzecz skarżących [...]kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd stwierdził, że zgodnie z przepisami ustawy z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych ochrona gruntów rolnych polega m.in. na zapobieganiu procesom degradacji i dewastacji gruntów rolnych oraz szkodom w produkcji rolniczej, powstającym wskutek działalności nierolniczej i ruchów masowych ziemi. Jak wynika z art. 4 pkt. 16 u.o.g.r.l. przez grunty zdegradowane rozumie się grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej.

Dla zastosowania regulacji z przepisu art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. konieczne jest wykazanie przez organ administracji publicznej zaistnienia dwóch przesłanek: wystąpienia innych form degradacji gruntów niż te, o których mowa w art. 15 ust. 1, a więc innych niż erozja bądź ruchy masowe ziemi, w tym również degradacji spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin, a także wina właściciela. Z art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. wynika, że zachwaszczenie może stanowić jedną "z innych form degradacji gruntów, o których mowa w ust. 1" pod warunkiem jednakże, że obowiązek zwalczania chwastów wynika z przepisów odrębnych w stosunku do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Dlatego też dla zastosowania nakazu z art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. konieczne jest wskazanie w decyzji jakie konkretne zachowania właściciela użytku stanowią o nieprzestrzeganiu przez niego norm powszechnie obowiązujących, dotyczących ochrony roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami.

Tylko w takiej sytuacji będzie bowiem możliwe stwierdzenie czy doszło do degradacji gruntu, a jeśli tak, to czy uzasadnione będzie zastosowanie normy z art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. Bez normatywnego wzorca określającego obowiązki właścicieli gruntów w tym zakresie nie będzie można określić czy na gruncie doszło do degradacji. Przepisem obligującym do przeciwdziałania zachwaszczeniu użytku rolnego nie jest jednak przepis art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l., gdyż on sam wyraźnie odsyła do regulacji odrębnych, a więc nie jest samodzielną podstawą prawną do wydania przedmiotowego nakazu usunięcia chwastów.

Jak wskazał Sąd I instancji nieruchomość oznaczona jako działka nr 835/1 o pow. 1, 5800 ha, będąca użytkiem rolnym, stanowiąca własność skarżących nie jest przez nich rolniczo wykorzystywana, nie są na niej wykonywane zabiegi agrotechniczne, jest natomiast porośnięta trawą i chwastami. Na taki stan wskazują zdjęcia załączone do administracyjnych akt sprawy sporządzone w czasie lustracji w dniu 24 lipca 2017 r. oraz dowód z oględzin działki przeprowadzonych w dniu 10 kwietnia 2018 i 4 kwietnia 2018 r. Niemniej jednak organy nie wskazały żadnych przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami, których naruszenia dopuścili się skarżący, a naruszenie których skutkowałoby doprowadzeniem przedmiotowej działki do "innych form degradacji", czyli do stanu obniżenia ich wartości użytkowej. To zaś uzasadnia wydanie nakazu usunięcia chwastów poprzez przeprowadzenie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych.

W ocenie Sądu I instancji niewystarczające dla nałożenia na skarżących nakazu likwidacji chwastów było powołanie się na art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. Konieczność wskazania konkretnych przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami wynika wprost z treści art. 15 ust 5 u.o.g.r.l. Sąd zaznaczył przy tym, że nawet biorąca udział w oględzinach przedmiotowej nieruchomości w dniu 28 listopada 2017 r. [...]- Kierownik Oddziału Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa, a więc osoba dysponująca wiedzą fachową, miała istotne wątpliwości co ewentualnego stanu degradacji gruntu na przedmiotowej działce.

W związku z powyższym Sąd I instancji za zasadne uznał podniesione w skarze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 i art. 7 a k.p.a, a także art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. w stopniu, który miał wpływ na wynik sprawy.

W skardze kasacyjnej Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Tarnowie zarzuciło zaskarżonemu wyrokowi naruszenie:

  1. – przepisów prawa materialnego tj, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku art. art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. poprzez błędną wykładnie i przyjęcie, że art.15 ust. 5 u.o.g.r.l. nie może stanowić samodzielnej podstawy do nakazania właścicielowi gruntu wykonanie odpowiednich zabiegów;
  2. – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego jest niezgodna z prawem, podczas gdy przy podejmowaniu decyzji nie został naruszony żaden przepis prawa procesowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Zdaniem Kolegium z art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. wynika, że warunkiem wydania decyzji nakazującej właścicielowi gruntów wykonanie odpowiednich zabiegów jest wina właściciela oraz wystąpienie "innych form degradacji gruntów" (tj. innych form niż wymienione w ust. 1 erozja i ruchy masowe ziemi), "w tym również degradacji spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami". Z art. 15 ust. 5 wynika zatem, że degradacja gruntów rolnych może być spowodowana także innymi - nie wymienionymi - przyczynami, a nie wyłącznie "nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami" (obecnie ustawa z 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin - Dz. U. z 2017 r. poz. 2138).

Mając na uwadze treść art. 4 pkt 16 u.o.g.r.l. zachwaszczenie działki rolnej może samodzielnie być uznane za degradację gruntu (bez odnoszenia się do przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami), jeśli w wyniku zaniechania usuwania chwastów wartość użytkowa tegoż gruntu rolnego zmalała. Właśnie z takim przypadkiem mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, gdyż wskutek zaniechania usuwania porastających działkę numer [...] w [...] chwastów, wartość użytkowa tego gruntu, jako gruntu rolnego, zmalała. Zebrana w toku postępowania dokumentacja zdjęciowa obrazuje teren działki [...]w [...]. Działka ta jest zarośnięta chwastami i zaniedbana. Z pewnością nie jest możliwe prowadzenie na tej działce zorganizowanej gospodarki rolnej. Na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego trudno wyobrazić sobie, aby na działce była obecnie prowadzona prawidłowa gospodarka rolna.

Nie wymaga też wiedzy fachowej okoliczność, że zaniechanie jakichkolwiek zabiegów agrotechnicznych na gruncie rolnym, chociażby poprzez usuwanie porastających ją od lat chwastów, powoduje degradację gruntu rolnego w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.o.g.r.l.

Wbrew twierdzeniom Sądu I instancji organy administracji nie naruszyły również art. 7 k.p.a., albowiem w sprawie rozpatrzony został cały materiał dowodowy w sposób pozwalający na ustalenie stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. W efekcie wszystkie istotne dla sprawy okoliczności zostały wyjaśnione w takim stopniu, w jakim wymagało tego jej rozstrzygnięcie. Nie doszło również do naruszenia art. 7a § 1 k.p.a. bowiem w sprawie nie wystąpiły wątpliwości co do treści normy prawnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 182 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. Mając na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok.

Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty koncentrują się wokół błędnej wykładni art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l., która skutkowała uchyleniem rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Przepis ten przewiduje, że w razie wystąpienia z winy właściciela innych form degradacji gruntów, o których mowa w ust. 1, w tym również spowodowanej nieprzestrzeganiem przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami, wójt, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. W razie niewykonania decyzji wójt zleca wykonanie zastępcze tych zabiegów na koszt właściciela gruntów, wykorzystując do czasu zwrotu kosztów wykonania zastępczego środki budżetu województwa, o których mowa w art. 22b ust.

1. Zgodnie natomiast z art. 15 ust. 1 u.o.g.r.l. właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne jest obowiązany do przeciwdziałania degradacji gleb, w tym szczególnie erozji i ruchom masowym ziemi.

Zatem w przypadku stwierdzenia doprowadzenia do degradacji gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne omawiana regulacja pozwala właściwemu organowi na wydanie decyzji nakazującej właścicielowi tych gruntów wykonanie w określonym terminie odpowiednich zabiegów. Ustawodawca nie typizuje jednoznacznie form degradacji gruntów, w przypadku których możliwe jest wydanie o której mowa w art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l., przykładowo wskazuje jedynie na nieprzestrzeganie przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami (obecnie ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o ochronie roślin). Co zatem istotne katalog form degradacji gruntów rolnych oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne nie zamyka się tylko i wyłącznie do nieprzestrzegania przepisów o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami. W procesie wykładni art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. należy mieć na uwadze, że w art. 4 pkt 16 u.o.g.r.l. zdefiniowane zostało pojęcie gruntów zdegradowanych.

Pod pojęciem tym rozumie się grunty, których rolnicza lub leśna wartość użytkowa zmalała, w szczególności w wyniku pogorszenia się warunków przyrodniczych albo wskutek zmian środowiska oraz działalności przemysłowej, a także wadliwej działalności rolniczej. Dlatego też skarżąca kasacyjnie trafnie zarzuca Sądowi I instancji, iż ten w wyniku błędnej wykładni art. 15 ust. 5.u.o.g.r.l. przyjął, że do wydania decyzji nakazującej wykonanie odpowiednich zabiegów niezbędne było wskazanie jakie przepisy o ochronie roślin uprawnych przed chorobami, szkodnikami i chwastami został naruszone.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą skargę kasacyjną art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. może stanowić samodzielną podstawę prawną wydania tego typu decyzji pod warunkiem wykazania, że właściciel gruntów stanowiących użytki rolne oraz gruntów zrekultywowanych na cele rolne z własnej winy doprowadził do ich degradacji, a więc doprowadził do pomniejszenia rolniczej wartości użytkowej tych gruntów. Doprowadzenie do zachwaszczenia gruntów może być klasyfikowane jako wadliwa działalność rolnicza, bowiem zaprzestanie przez rolnika stosowania jakichkolwiek zabiegów mających wyeliminować występujące na działce chwasty może w konkretnych przypadkach przyczyniać się do degradacji gruntów rolnych w rozumieniu art. 4 pkt 16 u.o.g.r.l. Niemniej jednak konkretne okoliczności przemawiające za uznaniem, że w sprawie doszło do degradacji gruntów rolnych muszą zostać wykazane w uzasadnieniu decyzji nakazującej wykonanie odpowiednich zabiegów na gruncie, czego jak trafnie zauważył Sąd I instancji organy nie wykazały w wydanych rozstrzygnięciach.

Sąd I instancji przy tym zasadnie zwrócił uwagę, że biorąca udział w oględzinach nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...] – Kierownik Oddziału Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Roślin i Nasiennictwa, która dysponuje fachową wiedzą w tym zakresie, wyrażała wątpliwości co do ewentualnego stanu degradacji przedmiotowego gruntu. Dlatego też pomimo błędnej wykładni art. 15 ust. 5 u.o.g.r.l. zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a skarga kasacyjna nie mogła zostać uwzględniona.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.