Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt V SA/Wa 2192/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. Sp. z o.o. w N., na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] stycznia 2004 r., w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości.
W uzasadnieniu wyroku Sąd Wojewódzki powołał się na bezsporne w sprawie okoliczności faktyczne związane z ubieganiem się, przez P. Sp. z o.o. w N., o wydanie zezwolenia na nabycie działek nr [...] i [...] o łącznej powierzchni 2.20.67 ha, stanowiącej własność Rolniczej Spółdzielni Produkcyjnej w N. W ocenie Sądu Wojewódzkiego zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie w/w nieruchomości, nie narusza prawa. Podstawą materialno prawną rozstrzygnięcia Ministra Obrony Narodowej był art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, który to przepis nie określa merytorycznych kryteriów wydania zezwolenia (wniesienia sprzeciwu), pozostawiając to uznaniu organu. Kontrola legalności (zgodności z prawem) rozstrzygnięć uznaniowych, sprawowana przez sądy administracyjne, polega w szczególności na sprawdzeniu czy podjęte rozstrzygnięcie poprzedzone zostało prawidłowym postępowaniem oraz czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego.
W warunkach sprawy takiego zarzutu nie można postawić zaskarżonemu postanowieniu. Zdaniem Sądu Wojewódzkiego nie jest również uzasadniony, podniesiony przez wnoszącą skargę Spółkę, zarzut naruszenia prawa materialnego tj. przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż Minister Obrony Narodowej nie jest związany treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie ma bowiem znaczenia okoliczność, że w dacie wydania zaskarżonego postanowienia obowiązywał plan miejscowy. Wszystkie te względy, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, przemawiają za oddaleniem skargi.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku z dnia 4 lutego 2005 r., wniosła P. Sp. z o.o. w N.;, reprezentowana przez radcę prawnego V. G. G. W skardze kasacyjnej podniesiony został zarzut naruszenia prawa materialnego: "tj. przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w przedmiocie ustalenia, że plan zagospodarowania przestrzennego gminy Ś. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia wniosku strony skarżącej oraz przepisu art. 5 kodeksu cywilnego". Według twierdzeń skargi kasacyjnej Minister Obrony Narodowej był związany treścią planu miejscowego zaś argument, że zabudowanie nowych działek spowoduje zagrożenie operacji lotniczych nie jest przekonywujące, gdyż aktualny właściciel może nieruchomość zabudować. Poza tym uprzednio, i to dwukrotnie, gdyż w 2001 i 2002 roku, Minister Obrony Narodowej wyraził zgodę na nabycie działek sąsiednich o pow. ponad 7 ha. Dlatego też odmowa udzielenia zgody na nabycie nieruchomości jest sprzeczna z dyspozycją art. 5 kodeksu cywilnego. Na tej podstawie w skardze kasacyjnej zgłoszony został wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego rozpoznania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.
Przede wszystkim należy przypomnieć, że zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na dwóch podstawach: 1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, 2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 176 powołanej ustawy skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom pisma procesowego oraz m.in. wskazywać podstawy kasacyjne. Oznacza to, że wnoszący skargę kasacyjną obowiązany jest wskazać przepisy prawa, które ewentualnie zostały naruszone przez Sąd Wojewódzki. Innymi słowy w skardze kasacyjnej trzeba wskazać konkretny przepis prawa materialnego lub procesowego, który został naruszony oraz uzasadnić na czym to naruszenie polega. W niniejszej sprawie skarga kasacyjnej (przynajmniej w części) nie spełnia tych wymogów, skoro zarzut naruszenia prawa materialnego ma polegać na naruszeniu "przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym".
Przy tak sformułowanym zarzucie w ogóle nie wiadomo, który przepis tej ustawy, według twierdzeń skargi kasacyjnej, miałby zostać naruszony przez Sąd Wojewódzki. Nie jest przy tym rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego odczytywanie intencji wnoszącego skargę kasacyjną względnie poszukiwanie tych norm, które mogły zostać naruszone. Już tylko z tego względu nie jest uzasadniony i nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszeniu przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Już tylko na marginesie tego zarzutu podnieść należy, że w warunkach sprawy trudno w ogóle mówić o naruszeniu prawa z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego, skoro przepisy te nie stanowiły podstawy rozstrzygnięcia zaskarżonego postanowienia a także sądu.
Ponadto podzielić należy stanowisko Sądu Wojewódzkiego, iż Minister Obrony Narodowej nie jest związany treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym znaczeniu, że niezależnie od jego treści, podejmuje rozstrzygnięcie powierzone jego kognicji.
Poza tym wnoszący skargę kasacyjną nie dostrzega istoty zagadnienia a mianowicie, że podstawą materialno prawną rozstrzygnięcia Ministra Obrony Narodowej był art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 24 marca 1920 r. o nabywaniu nieruchomości przez cudzoziemców, które to rozstrzygnięcie podejmowane jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. W takiej sytuacji przepisy z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego mają zupełnie drugorzędne znaczenie.
Ponadto, jak to trafnie podniósł Sąd Wojewódzki, kontrola legalności rozstrzygnięć uznaniowych, sprawowana przez sądy administracyjne, polega w szczególności na sprawdzeniu czy podjęte rozstrzygnięcie poprzedzone zostało prawidłowym postępowaniem oraz czy nie zostały przekroczone granice uznania administracyjnego. Z kolei ocena Sądu Wojewódzkiego, że zaskarżonemu postanowieniu nie można postawić zarzutu naruszenia przepisów procesowych oraz przekroczenia granic uznania administracyjnego, znajduje oparcie w materiale dowodowymi i oceny tej nie podważają wywody skargi kasacyjnej. W szczególności oceny tej nie podważają ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na które powołano się w skardze kasacyjnej, jak również bezsporny fakt, że dwukrotnie (w 2001 i 2002 roku), Minister Obrony Narodowej wyraził zgodę na nabycie działek sąsiednich o pow. ponad 7 ha. Wreszcie wywody skargi kasacyjnej, iż gdyby dotychczasowy właściciel (tj. RSP w N.) zamierzał zabudować przedmiotową nieruchomość, to z pewnością uzyskałby stosowne pozwolenie - oparte są na założeniach hipotetycznych i same przez się nie oznaczają przekroczenia granic uznania administracyjnego.
Co więcej przyjęte przez wnoszącego skargę kasacyjną założenia hipotetyczne doprowadziły do dalszych wniosków zawartych w skardze kasacyjnej jakoby: "Trudno więc uznać za przekonywujące, że operacje lotnicze mogą być zakłócone poprzez zabudowę cudzoziemca, a budowa RSP nie stanowi już zagrożenia". To jednak stanowi już polemikę z ustaleniami Sądu Wojewódzkiego, opartą na przyszłych i niepewnych zdarzeniach i w żadnym razie nie uzasadnia podniesionych zarzutów naruszenia prawa materialnego.
W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku a zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem, skarga kasacyjna podlega oddaleniu, na podstawie art. 184 cyt. już ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wobec czego orzeczono jak w sentencji.