Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 31 grudnia 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną przez D. B. decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia [...] czerwca 2007 r., zn. [...] i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] maja 2007 r., zn. [...].
W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. Wojewoda Lubelski po rozpatrzeniu odwołania D. B. od decyzji Prezydenta Miasta Lublina z dnia [...] maja 2007 r. orzekającej o wymeldowaniu D. B. z lokalu mieszkalnego położonego w Lublinie przy ul. [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Z ustaleń organu I instancji wynikało bowiem w sposób nie budzący wątpliwości, iż D. B. pod adresem zameldowania nie zamieszkuje. W postępowaniu administracyjnym został m.in. przeprowadzony dowód z oględzin lokalu przy ul. [...], które wykazały, że w lokalu tym brak oznak zamieszkiwania kogokolwiek, nie posiada on niezbędnego sprzętu do prowadzenia gospodarstwa domowego oraz mediów. Naoczni świadkowie zeznali, że w dniu 13 grudnia 2006 r. D. B. wyprowadziła się, zabrano wtedy wszystkie rzeczy tj. meble, sprzęt AGD i przedmioty użytkowe i rozładowano je pod blokiem przy ul. [...] w Lublinie, w którym mieszkanie posiada córka odwołującej. Zdaniem organów nie ulegało zatem wątpliwości, iż D. B. opuściła miejsce zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania.
W skardze do sądu administracyjnego D. B. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, ze nie zamieszkuje w lokalu przy ul. [...] w L., oparcie decyzji na jednostronnej ocenie materiału dowodowego w postaci fałszywych zeznań świadków, z pominięciem dowodów korzystnych dla skarżącej, bez należytego uzasadnienia tego w motywach decyzji oraz rozstrzygniecie wątpliwości na niekorzyść skarżącej.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Lubelski wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylając decyzje organów obu instancji stwierdził, że w ocenie Sądu w dalszym ciągu nie jest jasne, czy sporny lokal przestał być ośrodkiem koncentracji istotnych spraw życiowych skarżącej, czy też pozostaje nim nadal. Organy obu instancji fakt opuszczenia lokalu przez skarżącą wiążą z datą 13 grudnia 2006 r., kiedy to samochód dostawczy zabrał sprzęt gospodarstwa domowego, meble i rzeczy osobiste z domu przy ul. [...]. Tymczasem z akt administracyjnych wynika, że to świadek A. B.-B. (córka D. B.) z domu rodzinnego zabrała swoje meble, sprzęt gospodarstwa domowego i rzeczy osobiste. Zdaniem Sądu przy przesłuchaniu poszczególnych świadków nie ustalono okoliczności, na podstawie których można by ocenić ich wiarygodność. Przy odbieraniu zeznań nie wyjaśniono także, czy opuszczenie lokalu przez D. B. ma znamiona trwałości i było dobrowolne, ani czy D. B. faktycznie opuściła lokal.
Również organy obu instancji nie wskazały, na podstawie jakich dowodów ustaliły, że lokal pozbawiony jest mediów, wody, energii elektrycznej, gazu. Zeznania świadków w tej kwestii są sprzeczne. Istniejące rozbieżności nie uzasadniały zajęcia przez organ jednoznacznego stanowiska. Jakkolwiek doświadczenie życiowe wykazuje, że nie jest możliwe zamieszkiwanie w lokalu pozbawionym na stałe elektryczności, ogrzewania, wody, a przynajmniej wykluczone jest zamieszkiwanie w okresie zimowym, to nie można wykluczyć, że mimo owych trudności skarżąca owe czynności wykonuje, niezależnie od pory roku czy dnia. W tym kierunku jednak nie dokonano jednoznacznych ustaleń, a także nie wykazano, gdzie na co dzień D. B. nocuje, gdzie w większości czasu przebywa, gdzie pierze, gotuje, spożywa posiłki, przyjmuje gości, wypoczywa. Zdaniem Sądu z dużą ostrożnością należy traktować dokonane przez Policję kontrole meldunkowe.
W notatce z przeprowadzonej kontroli w dniu 29 stycznia 2007 r. brakuje informacji, od których sąsiadów uzyskano informacje na temat zamieszkiwania skarżącej w przedmiotowym lokalu, nie wskazano pory dnia, w jakiej była przeprowadzona kontrola, a ma to istotne znaczenie dla oceny faktu zamieszkiwania. Takie same mankamenty posiada notatka z 18 kwietnia 2007 r. Sprawa niniejsza jest sprawą, w której strony o spornych interesach (właścicielka budynku i skarżąca) konsekwentnie zajmują diametralnie odmienne stanowiska odnośnie zaistniałych faktów (opuszczenia spornego lokalu). Skoro nie ma jasności co do tego, czy strona faktycznie opuściła miejsce swojego pobytu, pomocnym byłoby wykazanie, że pobyt ten realizowany jest w innym miejscu. Nie ustalono w oparciu o przekonywujące dowody, czy skarżąca istotnie na trwałe przebywa u swojej córki i czy charakter tego pobytu świadczy o tym, iż w miejsce to skarżąca przeniosła miejsce swojego pobytu. Z tych przyczyn Sąd uznał, że rozstrzygnięcie merytoryczne w niniejszej sprawie było przedwczesne.
W skardze kasacyjnej od tego wyroku wniesionej przez L. K. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności:
- 1. art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) polegającego na przedstawieniu stanu sprawy niezgodnie ze stanem rzeczywistym i bezzasadnym przyjęciu, jakoby czynności dowodowe przeprowadzone przed organami obu instancji nadal nie pozwalały na ustalenie stanu faktycznego w sposób nie budzący wątpliwości, tj. nie pozwalały na jednoznaczne stwierdzenie faktu niezamieszkiwania D. B. w budynku przy ul. [...] w L., a nadto jakoby dokonana przez organy ocena dowodów była jednostronna i dokonana z naruszeniem art. 7, 77 § 1, art. 80 i 107 § 3 kpa, przy pominięciu części materiału dowodowego w postaci zawierających sprzeczne relacje wyjaśnień skarżącej oraz zeznań zgłoszonych przez nią świadków, wskazujących na ich wysoce wątpliwą wartość dowodową, potwierdzających zasadność odrzucenia ich jako podstawy ustaleń przez organ wydający zaskarżoną decyzję – mające istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż uniknięcie przez Sąd I instancji w/w uchybienia prowadziłoby do oddalenia skargi,
- 2. art. 106 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na bezzasadnym oddaleniu wniosku uczestniczki postępowania o zażądanie z Wydział u Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Lublinie przedstawienia dowodu z dokumentu w postaci treści Aktu Notarialnego z dnia 3 października 2006 r., Rep. A [...], na okoliczność, iż skarżącej D. B. przysługuje samodzielny tytuł prawny do zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] stanowiącym własność jej córki – w postaci osobistej służebności mieszkania.
W związku z powyższymi zarzutami L. K. wniosła o uchylenie wyroku w części zaskarżonej i przekazanie sprawy w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw a tym samym nie mogła zostać uwzględniona. Naczelny Sąd Administracyjny w myśl art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania która w tym przypadku nie ma miejsca.
Powołany jako naruszony przepis art. 141 § 4 P.p.s.a. odnosi się do uzasadnienia wyroku i stanowi, że uzasadnienie powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Wszystkie te elementy uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, zawiera także wskazania dla organu administracji.
Nie można zasadnie twierdzić, że Sąd nie przedstawił stanu sprawy zgodnie ze stanem rzeczywistym, bo sąd administracyjny nie prowadzi we własnym zakresie postępowania wyjaśniającego ale ocenia ustalenia organów administracji i - uznając je za niewystarczające (a taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) – uchyla zaskarżoną decyzję. Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 106 §3 P.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku uczestniczki o zażądanie z Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Lublinie dokumentu w postaci aktu notarialnego z dnia 3 października 2006 r. W myśl powołanego przepisu Sąd może (a zatem zależy to od jego uznania) z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zakres wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był znacznie szerszy i wskazany dowód, o który na dodatek to Sąd miałby wystąpić, tych wątpliwości by nie rozstrzygnął. Sam fakt posiadania tytułu prawnego do innego lokalu nie może przesądzać o zamieszkiwaniu w tym czy innym lokalu.
Zważywszy zatem, że skarga kasacyjna nie miała uzasadnionych podstaw, na podstawie art. 184 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.