Prosto w prawo Dla profesjonalistyPro

Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 19 lipca 2013 r., sygn. akt II OSK 656/12

Metryka

Wydany
19 lipca 2013 r.
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Skład
sędzia NSA Włodzimierz Ryms przewodniczący
sędzia NSA Andrzej Gliniecki przewodniczący
sędzia del. WSA Jerzy Siegień przewodniczący
starszy asystent Anna Sidorowska – Ciesielska protokolant
Rozpoznanie
w dniu 19 lipca 2013 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej
Sprawa
sprawy ze skargi kasacyjnej [...] z siedzibą w G. w sprawie ze skargi [...] z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia drzew i krzewów na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią
Od orzeczenia
od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1445/11

Sentencja

  1. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. akt IV SA/Wa 1445/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] z siedzibą w G. na decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]w przedmiocie nakazania usunięcia drzew i krzewów na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią.

Jak wynika z akt sprawy, Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie zarządzeniem z dnia 21 października 2010 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie wydania decyzji nakazującej usunięcie drzew i krzewów znajdujących się na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki Wisły. Pismem z dnia 15 listopada 2010 r. Ogólnopolskie Towarzystwo [...]) wystąpiło do Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie z wnioskiem o dopuszczenie go do udziału w przedmiotowym postępowaniu.

Po rozpatrzeniu wniosku [...], Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie postanowieniem z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] odmówił dopuszczenia O[...] do udziału w postępowaniu na prawach strony. Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej, po rozpatrzeniu zażalenia O[...] postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r. i orzekł o dopuszczeniu O[...] do udziału w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym.

Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w Krakowie decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...], na podstawie art. 82 ust. 3 pkt 3 w związku z art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego nakazał Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej w Krakowie usunięcie krzewów i drzew znajdujących się na terenie bezpośredniego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki Wisły:

  1. 1) na terenie działki nr [...] – obręb nr [...]:
  2. a) 560 m2 krzewów (wierzby kruchej, wierzby wiciowej, trzmielina, tarnina, derenia białego, dębu szypułkowego),
  3. b) 1 szt. dębu szypułkowego,
  4. c) 3 szt. czeremchy zwyczajnej,
  5. 2) na terenie działki nr [...] – obręb nr [...] – miasto, powiat [...]:
  6. a) 5843,5 m2 krzewów (topoli białej, klonu jesionolistnego, topoli czarnej, wierzby kruchej, wierzby wiciowej, czeremchy zwyczajnej, śliwy tarniny, derenia białego, dębu szypułkowego, trzmieliny pospolitej, dzikiej róży, głogu jednoszyjkowego, bzu czarnego),
  7. b) 403 szt. wierzby kruchej,
  8. c) 375 szt. topoli białej,
  9. d) 1 szt. wiązu górskiego,
  10. e) 6 szt. dębu szypułkowego,
  11. f) 2 szt. jabłoni dzikiej,
  12. g) 6 szt. głogu jednoszyjkowego,
  13. h) 2 szt. wierzby siwej,
  14. i) 1 szt. klonu jesionolistnego.

Organ I instancji nakazał dokonania powyższej wycinki poza okresem lęgowym ptaków, tj. pomiędzy 16 października a końcem lutego.

Pismem z dnia 14 marca 2011 r. O[...] wniosło odwołanie od decyzji Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r.

Po rozpatrzeniu odwołania Prezes Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...], na podstawie 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 81 ust. 1 i ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego utrzymał w mocy decyzję Dyrektora RZGW w Krakowie z dnia [...] lutego 2011 r.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2011 r. stanowił art. 82 ust. 3 pkt 3 i art. 82 ust. 1 ustawy – Prawo wodne. Zgodnie z tymi przepisami, w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 marca 2011 r., dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej mógł, w drodze decyzji, nakazać usunięcie drzew lub krzewów na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, jeżeli nie utrudni to ochrony przed powodzią. Stosownie zaś do art. 85a Prawa wodnego decyzja Dyrektora RZGW w Krakowie została postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. uzgodniona z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska w Kielcach. Powyższe przepisy mają także zastosowanie w niniejszym postępowaniu, aczkolwiek z dniem 18 marca 2011 r. weszła w życie ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 32, poz. 159), która dokonała zasadniczych zmian w Prawie wodnym.

Zgodnie jednak z art. 20 ustawy nowelizującej "Do spraw wszczętych a niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe". Jak wynika z materiału dowodowego postępowanie Dyrektora RZGW w Krakowie zostało wszczęte na wniosek z dnia 27 września 2010 r. Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach. W powyższym wniosku wystąpiono o wydanie decyzji w sprawie nakazu usunięcia drzew i krzewów na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią w międzywalu rzeki Wisły w związku z planowaną realizacją przedsięwzięcia pn. Rozbudowa lewego wału rzeki Wisły Kępa Chwałowska. Do wniosku dołączono m.in. wykaz drzew i krzewów przewidzianych do usunięcia na działce nr [...] – obręb nr [...] i działce nr [...] – obręb nr [...] oraz mapy sytuacyjno-wysokościowe z naniesioną inwestycją oraz inwentaryzacją drzew i krzewów przewidzianych do usunięcia.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł, iż w toku postępowania ustalono, że drzewa i krzewy planowane do wycinki rosną przy stopie wału, stanowiąc przeszkodę do przeprowadzenia rozbudowy i modernizacji wału, stwarzając przy tym zagrożenie powodziowe i uniemożliwiając należytą ochronę przeciwpowodziową. W ramach zamierzonego przedsięwzięcia zostaną wykonane roboty mające na celu zmniejszenie filtracji przez korpus i podłoże wału w czasie przejścia fali powodziowej oraz wybudowanie drogi przywałowej dla zapewnienia komunikacji, a tym samym zapewnienia i podwyższenia skuteczności ochrony przeciwpowodziowej. W czasie postępowania szczegółowo analizowana była kwestia szerokości pasa terenu objętego wycinką drzew i krzewów. W tym zakresie ustalono, że do wykonania rozbudowy i modernizacji wału z wykorzystaniem przyjętej w projekcie przedsięwzięcia technologii niezbędne jest dokonanie wycinki drzew i krzewów z pasa terenu o szerokości 35 m od istniejącej stopy wału.

Na podkreślenie przy tym zasługuje, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Kielcach – jako organ kompetentny m.in. w sprawach obszarów Natura 2000 i innych form ochrony przyrody na zasadach i w zakresie określonym ustawą o ochronie przyrody, odnosząc się w swoim postanowieniu uzgadniającym do kwestii usunięcia drzew i krzewów na działce nr [...] w m. [...], znajdującej się w odległości ok. 900 m od obszaru Natura 2000 SOO Przełom Wisły w Małopolsce, stwierdził, że wykonanie prac nie będzie oddziaływać znacząco negatywnie na ten obszar, przedmioty jego ochrony, jego integralność i powiązania z innymi obszarami.

Prezes KZGW podkreślił, iż biorąc pod uwagę, że planowane działanie na działkach nr [...] w m. [...] i nr [...] w m. [...] zlokalizowane jest na terenie rezerwatu przyrody "Wisła pod Zawichostem" (w części znajdującej się w woj. świętokrzyskim) w sprawie wykazana została konieczność wykonania tych prac z uwzględnieniem art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, w związku z czym zakazy obowiązujące na terenie rezerwatu nie dotyczą przedmiotowego zamierzenia. Dla zminimalizowania oddziaływania planowanych robót na chronione gatunki ptaków w decyzji orzeczono o ich przeprowadzeniu poza okresem lęgowym ptaków. Organ II instancji stwierdził, że zasadne było skorzystanie z dyspozycji przepisu art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego i wydanie przedmiotowej decyzji.

Dodatkowo wskazano, że przedmiotowa decyzja nie zwalnia z obowiązków uzyskania wymaganych prawem zezwoleń na naruszenie środowiska życia gatunków chronionych, a powyższe nie stanowi wymogu formalnego, uniemożliwiającego wydanie decyzji w sprawie usunięcia drzew i krzewów – w trybie przepisów ustawy – Prawo wodne. W kwestii braku tytułu prawnego do terenu objętego wycinką drzew czy krzewów organ podał, że w ustawie –Prawo wodne nie ma przepisu, który obligował wnioskodawcę do przedłożenia takiego dokumentu.

Odnośnie weryfikacji wniosku Świętokrzyskiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w Kielcach w zakresie gatunku krzewów przewidzianych do wycinki stwierdzono, że brak w tym zakresie szczegółowego odniesienia się w uzasadnieniu decyzji jest wyłącznie uchybieniem, które nie może być utożsamiane z obejściem prawa i ominięciem wymogu przestrzegania prawa ochrony przyrody. W sprawie istotnym jest, że zarówno uzgodnienie RDOŚ jak i skarżona decyzja uwzględniają dokonane zmiany. Oznacza to, że wykonanie decyzji dotyczy włącznie tych gatunków drzew i krzewów, o których ona orzeka. Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego usunięcia szaty roślinnej w odległości znacząco większej niż tego wymaga wybudowanie pasa drogi technologicznej, organ odwoławczy po przeanalizowaniu materiału dowodowego uznał, że także ten zarzut nie zasługuje na uwzględnienie. Kwestia szerokości pasa terenu objętego wycinką drzew i krzewów określona przez wnioskodawcę była rozważana w czasie prowadzonego postępowania.

Z uwagi na brak innego racjonalnego, alternatywnego rozwiązania bezpieczeństwa przeciwpowodziowego dla przeprowadzenia rozbudowy i modernizacji wału przeciwpowodziowego niezbędna jest wycinka drzew i krzewów wzdłuż wału w odległości nieprzekraczającej 45 m od osi wału.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, na powyższą decyzję Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2011 r. złożyło O[...].

Wyrokiem z dnia 18 listopada 2011 r. sygn. IV SA/Wa 1445/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej p.p.s.a., oddalił skargę O[...].

W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, że organ zasadnie przyjął, iż organizacja społeczna uczestniczy w postępowaniu na prawach strony od chwili dopuszczenia jej do udziału – czyli od dnia wydania stosownego postanowienia. Skoro, więc Ogólnopolskie Towarzystwo [...] dopuszczone zostało do udziału w postępowaniu w sprawie przedmiotowej wycinki drzew i krzewów w dniu wydania przez Dyrektora RZGW decyzji, to za bezpodstawny uznać należy zarzut niemożności wzięcia udziału we wcześniejszej fazie postępowania.

Odnośnie zaś zarzutu dotyczącego niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i nienależytego uzasadnienia decyzji Sąd podniósł, iż przesłanki formalne, jakie powinna spełniać każda decyzja administracyjna określa przepis art. 107 k.p.a. Istotnym elementem prawidłowo wydanej decyzji jest jej uzasadnienie. Powinno ono w sposób wyczerpujący informować stronę o motywach, którymi kierował się organ rozstrzygając sprawę. W szczególności uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.). Zdaniem Sądu w badanej sprawie organ nie naruszył postanowień art. 107 k.p.a. Organy administracji publicznej związane są zasadą praworządności (art. 6 k.p.a.).

Winny zatem w toku postępowania stać na straży praworządności i podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy Sąd uznał, że działające w sprawie organy administracji dokonały właściwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, której wyrazem było uzasadnienie zaskarżonej decyzji.

Dodatkowo Sąd wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody na terenie parków narodowych i rezerwatów przyrody zabrania się podejmowania szeregu działań i prowadzenia inwestycji, które mogą być szkodliwe dla chronionych form przyrody. Na terenach tych zabrania się między innymi eliminacji roślin oraz niszczenia gniazd i miejsc rozrodu zwierząt. Z art. 15 ust. 2 pkt 3 ww. ustawy o ochronie przyrody stanowi, że zakazy, o których mowa w ust. 1, nie dotyczą m.in. prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym. Niezasadne jest zdaniem Sądu twierdzenie strony skarżącej, że odstępstwo od zakazów i ograniczeń obowiązujących na terenach objętych ochroną rezerwatową może zaistnieć tylko w przypadku jednoczesnego prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym. Powyższy wyjątek może dotyczyć dwóch odrębnych sytuacji, tj. może on mieć zastosowanie w toku prowadzenia akcji ratowniczej w sytuacji wystąpienia klęski żywiołowej lub też prowadzenia działań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa powszechnego w przyszłości.

Zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego może zatem mieć związek z budową lub utrzymywaniem w należytym stanie urządzeń takich jak wały przeciwpowodziowe, co ma miejsce w niniejszej sprawie. Zdaniem Sądu przepis ten wskazuje na konieczność uwzględniania przez organy administracji priorytetów w podejmowanych przez nie działaniach. Uchwalając przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody ustawodawca wskazał, że pomimo wielkiej wagi jaką należy przywiązywać do kwestii ochrony przyrody to jednak w pewnych sytuacjach takich jak prowadzenie akcji ratowniczej bądź podejmowanie działań mających na celu zapewnienie bezpieczeństwa powszechnego, konieczne jest wysunięcie na plan pierwszy ochrony ludzi i ich mienia.

Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie z dnia 18 listopada 2011 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło O[...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie:

  1. 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) w związku z art. 15 ust. 2 pkt 3 (poprzez jego niewłaściwe zastosowanie) oraz ust. 4 pkt 2 (poprzez jego niezastosowanie) ustawy o ochronie przyrody, polegające na nie uchyleniu zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy była ona obarczona istotnym uchybieniem wyrażającym się w nieprawidłowym zinterpretowaniu przepisu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w zakresie sformułowania "prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym", w szczególności w zakresie zinterpretowania spójnika "oraz" i nieprawidłowym uznaniu, że wskazany w tym przepisie wyjątek od zakazu może mieć zastosowanie w każdej z dwóch wymienionych tam sytuacji, które nie muszą zaistnieć łącznie, co w konsekwencji doprowadziło do zastosowania tego przepisu i nie zastosowania przepisu art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody i pozostawienia w obrocie prawnym decyzji opartej na nieprawidłowej podstawie prawnej i wydanej w nieodpowiednim trybie (tj. bez zgody na odstępstwo wyrażonej przez GDOS),
  2. 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. (poprzez jego niezastosowanie) w sytuacji gdy postępowanie przed organami I i II instancji obarczone było istotnym uchybieniem polegającym na naruszeniu zasady wykładni prawa zakazującej dokonywania rozszerzającej interpretacji wyjątków w zakresie sposobu zinterpretowania spójnika "oraz" w treści przepisu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody,
  3. 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z przepisem art. 10, art. 97 § 1 pkt 4 oraz art. 31 w związku z art. 28 k.p.a. wyrażającym się w nie uchyleniu zaskarżonej decyzji w sytuacji gdy była ona obarczona istotnym uchybieniem polegającym na tym, że organ II instancji nie zawiesił postępowania w sprawie ani nie uchylił decyzji organu I instancji z powodu nie zawieszenia postępowania w sprawie, które to zawieszenie było uzasadnione gdyż O[...] złożył wniosek o dopuszczenie go do udziału w sprawie a następnie zażalenie na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie (ostatecznie uwzględnione w dniu 11 lutego 2011 r., czyli w dniu wydania decyzji pierwszoinstancyjnej), i pomimo że oczywistym było, że ewentualne uwzględnienie zażalenia O[...] i dopuszczenie go do udziału w sprawie będzie stanowiło podstawę do wznowienia postępowania w sprawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., i co miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci uniemożliwienia mojemu Mocodawcy wzięcia czynnego udziału w sprawie,
  4. 4) art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. wyrażającym się w nie zawieszeniu postępowania w tej sprawie, pomimo że aktualnie nie zostało jeszcze zakończone postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia [...] lutego 2011 r., uzgadniającym projekt decyzji organu I instancji (decyzji Dyrektora RZGW w Krakowie, znak [...]),
  5. 5) art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż z uzasadnienia wyroku WSA w Warszawie nie wynika:
  6. – na jakiej podstawie Sąd oparł swoje przekonanie, że wyjątek przewidziany w przepisie art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody może dotyczyć dwóch odrębnych sytuacji (s. 8 uzasadnienia wyroku),
  7. – na jakiej podstawie Sąd oparł swoje przekonanie, że art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody daje właściwie jedyną możliwość wycięcia drzew a co za tym idzie prowadzenia prac dotyczących wałów przeciwpowodziowych położonych na terenie rezerwatu (i jest to działanie priorytetowe w stosunku do szeroko pojętej ochrony przyrody), podczas gdy przepis art. 15 ust. 4 pkt 2 tej samej ustawy również taką możliwość gwarantuje i to przy stosownych gwarancjach dla przyrody,
  8. – czy Sąd w ogóle rozważył możliwość zastosowania w tej sprawie art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody ani przyczyny dla których rozwiązanie takie nie znalazło uznania Sądu, a to pomimo iż na rozwiązanie takie wskazywano w skardze,
  9. – czy Sąd w ogóle wziął pod uwagę okoliczność, że wobec postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia [...] lutego 2011 r., uzgadniającego projekt decyzji organu I instancji (decyzji Dyrektora RZGW w Krakowie, znak [...]) toczy się postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nawet nie wspomniano o tej kwestii.

Skarżący kasacyjnie zarzucił również naruszenie prawa materialnego, tj. art. 15 ust. 2 pkt 3 i ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody – poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i uznanie, że przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w zakresie sformułowania "prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym", może mieć zastosowanie w każdej z dwóch wymienionych tam sytuacji, które nie muszą, zaistnieć łącznie.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, gdyż żaden z przepisów wskazanych w niej nie został naruszony.

Zaskarżona decyzja oraz decyzja utrzymana nią w mocy, została wydana na podstawie art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego, zgodnie z którym dyrektor regionalnego zarządu gospodarki wodnej może na obszarze bezpośredniego zagrożenia powodzią nakazać usunięcie drzew lub krzewów. Sadzenie drzew i krzewów na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią stosownie do art. 82 ust. 2 pkt 2 Prawa wodnego jest zabronione. Decyzja nakazująca usunięcie drzew lub krzewów zgodnie z art. 85a Prawa wodnego wymaga uzgodnienia z właściwym regionalnym dyrektorem ochrony środowiska. Przypomnienie powyższych regulacji wydawało się niezbędne z uwagi na charakter zarzutów skargi kasacyjnej, które w głównej mierze odnoszą się do przepisów art. 15 ustawy o ochronie przyrody.

Przedmiot decyzji – nakaz usunięcia drzew i krzewów z obszaru bezpośredniego zagrożenia powodzią, i właściwość organów w tym zakresie oraz z kim decyzja ma być uzgodniona, określają jak z powyższego wynika, przepisy Prawa wodnego, a nie przepisy ustawy o ochronie przyrody, które mają w tym przypadku znaczenie tylko z uwagi na przypadki w których zakazy obowiązujące w rezerwatach przyrody nie obowiązują.

Przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody w ocenie Sądu pierwszej instancji w tym przypadku został prawidłowo zastosowany i z tym poglądem należy się zgodzić, gdyż bez wątpienie ochrona przed powodzią jest działaniem związanym z bezpieczeństwem powszechnym.

Natomiast pogląd prezentowany przez Ogólnopolskie Towarzystwo [...] w skardze kasacyjnej, że zakazy o których mowa w ust. 1 art. 15 ustawy o ochronie przyrody nie dotyczą tylko sytuacji, kiedy jednocześnie prowadzona jest akcja ratownicza oraz działania związane z bezpieczeństwem powszechnym, jest błędny. Nie ma bowiem żadnych racjonalnych przesłanek aby tak rozumieć ten przepis, ponieważ prowadzenie akcji ratowniczej na danym terenie, nie musi być jednocześnie działaniem związanym z bezpieczeństwem powszechnym i odwrotnie.

Przepis art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zawiera dwie odrębne przesłanki (prowadzenie akcji ratowniczej i prowadzenie działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym), które mogą mieć miejsce oddzielnie, niezależnie od siebie, co nie wyklucza, że w pewnych sytuacja obie te przesłanki mogą występować łącznie, o czym nie może przesądzać użycie w tym zdaniu spójnika "oraz". Należy zauważyć, że prowadzenie akcji ratowniczej, jest związane z jakąś sytuacją nagłą, nieprzewidzianą, nadzwyczajną np. katastrofą lotniczą. Natomiast prowadzenie działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym ma zupełnie odmienny charakter i nie musi być w czasie związane z prowadzeniem na danym terenie jakiejś akcji ratowniczej. Prowadzenie działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym w rozumieniu art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, należy postrzegać jako realizacja obowiązku państwa, które zgodnie z art. 5 Konstytucji RP zapewnia bezpieczeństwo obywateli.

Gdyby przyjąć taki sposób rozumienia art. 15 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody, jak proponuje się w skardze kasacyjnej, to nie byłoby właściwej podstawy prawnej w ustawie o ochronie przyrody do prowadzenia tego typu działań, jak wycinka drzew lub krzewów na obszarach bezpośredniego zagrożenia powodzią, chociaż nakazanie usunięcia drzew lub krzewów przewidują przepisy Prawa wodnego.

Należy przypomnieć, że sadzenie drzew i krzewów na takich terenach jest zabronione, tak więc decyzja nakazująca usunięcie drzew i krzewów, jak w tym przypadku, jest działaniem mającym na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem.

W świetle powyższych rozważań błędny jest również pogląd, że w niniejszej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody zamiast art. 15 ust. 2 pkt 3. Trudno bowiem w przypadku nakazu usunięcia drzew i krzewów wydanego na podstawie art. 82 ust. 3 pkt 3 Prawa wodnego przyjąć, że jest to realizacja inwestycji liniowej celu publicznego do której ma zastosowanie art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. Nietrafny zatem jest zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w związku z niewłaściwym zastosowaniem art. 15 ust. 2 pkt 3 i niezastosowaniem art. 15 ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte na prawidłowo dokonanej wykładni powyższych przepisów.

W świetle przedstawianych akt sprawy nie ma uzasadnienia również zarzut zamieszczony w pkt 3 skargi kasacyjnej, gdyż nie było postawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. skoro w dniu wydania decyzji pierwszej instancji O[...] zostało dopuszczone do udziału w postępowaniu. Poza tym kwestia dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mogącym stanowić podstawę do zawieszenia postępowania administracyjnego. Z akt sprawy nie wynika też, aby niezawieszenie postępowania w sprawie, miało istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.

Nie było też podstaw do zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku z postępowaniem o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia [...] lutego 2011 r., gdyż od wyniku tego postępowania (wznowieniowego, nadzwyczajnego) nie zależy rozstrzygnięcie sprawy przed sądem, który kontroluje zaskarżony akt w stanie prawnym i stanie faktycznym z dnia wydania zaskarżonego aktu. Ewentualnym następstwem wznowienia postępowania i uchylenia postanowienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Kielcach z dnia [...] lutego 2011 r., byłoby wznowienie postępowania zakończonego decyzją Prezesa Krajowego Zarządu Gospodarki Wodnej z dnia [...] czerwca 2011 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

W związku z powyższym zarzut naruszenia art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. nie ma usprawiedliwionych podstaw, podobnie jak następny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wymogi tego przepisu, a kwestie związane z wykładnią art. 15 ust. 2 pkt 3, ust. 4 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody oraz brakiem podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego zostały omówione wcześniej.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Treść dosłownie; przetworzyliśmy: podział na sekcje, układ według wzoru orzeczenia (metryka, punkty sentencji, nagłówki ze zdań sądu), linki do przepisów, wyróżnienia i zakrycie numerów PESEL, dowodów, paszportów i rachunków, których anonimizacja u wydawcy nie objęła.