Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt II SA/Łd 879-880/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skarg C. W. i A. W. oraz "[...]" Spółki jawnej z siedzibą w P., uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia [...] września 2009 r. nr [...] i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty Pabianickiego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]. Decyzjami tymi odmówiono wyłączenia z produkcji rolnej gruntów w P. wskazując, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie gruntów pod uprawy rolne oraz użytki zielone i obniżenia terenowe, a wobec tego nie można wydać decyzji pozytywnej do czasu, gdy plan przeznaczenia nie zmieni.
Uchylając decyzję organów obu instancji, Wojewódzki Sąd wyjaśnił znaczenie art. 11 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych i stwierdził, że w świetle przepisów tej ustawy nie ma możliwości zezwolenia na wyłączenie z produkcji rolniczej gruntu rolnego, jeżeli miejscowy plan nie przewiduje takiej możliwości, albowiem o przeznaczeniu gruntów decyduje wyłącznie ten plan. Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organ powinien zbadać czy grunt będący przedmiotem wniosku jest pochodzenia organicznego czy mineralnego, albowiem znana jest tylko jego klasa, a to w świetle art. 11 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych jest niewystarczające.
Takich ustaleń organy nie poczyniły, co uniemożliwia kontrolę poprawności zaskarżonych decyzji – uznał Wojewódzki Sąd.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi wniosło skargę kasacyjną od tego wyroku, domagając się jego uchylenia i oddalenia skargi, bądź po uchyleniu przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpatrzenia i zarzucając:
ppkt 1. naruszenie prawa materialnego, to jest:
lit. a/ – art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, gdyż dokonano oceny dowolnej i niespójnej, która to nie przystaje do stanu sprawy i zebranego materiału dowodowego, pakt 2 naruszenie przepisów postępowania, to jest:
lit. a/ – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) i w związku z art. 7, art. 77, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem nie miało miejsca naruszenie norm postępowania, które to miałoby wpływ na wynik sprawy oraz brak wykazania, że ewentualne uchybienia miały wpływ na wynik sprawy, lit. b/ – art. 141 § 4 w związku z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niepełne przedstawienie stanu prawnego, przedstawienie oceny prawnej niespójnej i sprzecznej wewnętrznie, niespójne wskazania, co do dalszego postępowania.
- – lit. c/ art. 106 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niezastosowanie, bowiem nie było przeszkód do zobowiązania organu administracji do złożenia dokumentów, które wykazywałyby jakiego pochodzenia są grunty,
- – lit. d/ – art. 151 w zw. z art. 153 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, bowiem w świetle przedstawionej oceny prawnej decyzja ostateczna i decyzja ją poprzedzająca prawa nie naruszały i skargę należało oddalić.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, jakkolwiek zgodzić się należy zarówno z zarzutami Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, zarzutami w skardze kasacyjnej jak i z oświadczeniem pełnomocnika skarżących, złożonym na rozprawie, co do tego, że uzasadnienie wyroku nie jest całkowicie czytelne. Wobec tego w ponownym postępowaniu organy będą kierować się poniższą ocena Naczelnego Sądu.
Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 121, poz. 1266 ze zm.), dalej "ustawa", w ramach zasad ochrony gruntów wymienionych w jej tytule zawiera m.in. dwa instrumenty, ograniczenie przeznaczenia gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, regulowane rozdziałem 2 i wyłączanie gruntów rolnych z produkcji rolniczej lub leśnej, czego dotyczy rozdział 3. Obie te instytucje niezależnie od siebie zawierają zasady ochrony gruntów rolnych i leśnych.
Jeśli idzie o przeznaczenie gruntów na cele nierolnicze i nieleśne, to dokonuje się ono, co do zasady tylko w planie zagospodarowania przestrzennego z mocy art. 7 ust. 1 ustawy. Jednak dotyczy to gruntów, o których mowa w ust. 2 tego artykułu, tj. takich, których zmiana przeznaczenia w planie wymaga zgody właściwych organów. Do zmiany przeznaczenia innych gruntów nie jest zatem wymagana zmiana planu.
Z kolei wyłączenie gruntów z produkcji rolnej i leśnej może nastąpić również co do zasady, tylko po wydaniu decyzji zezwalającej na takie wyłączenie jak wynika z art. 11 ustawy. Jednak tylko co do zasady.
Ust. 1 art. 11 stanowi bowiem, że decyzja zezwalająca na wyłączenie dotyczy gruntów określonych klas i pochodzenia. Decyzję zezwalającą na wyłączenie wydaje się co do gruntów 1) klas I, II, III, IIIa i III b, pochodzenia mineralnego i organicznego, 2) klas IV, IVa, IVb, V i VI pochodzenia organicznego, 3) wymienionych w art. 2 pkt 2-10, 4) gruntów leśnych, przy czym ma ona charakter deklaratoryjny, gdy idzie o grunty klas IV, IVa, IVb, V i VI pochodzenia organicznego, gdyż wniosek o ich wyłączenie z produkcji jest wiążący, o czym przesądza ust. 1b art. 11.
Z regulacji tej wynika, że inne grunty do zmiany ich przeznaczenia nie wymagają wydania decyzji.
Rację miał zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdzając, że rozpoznanie wniosku A. W., C. W. i Spółki Jawnej "[...]" A. W., wymaga ustalenia pochodzenia gleb, o wyłączenie których podmioty te wystąpiły, znana jest bowiem tylko klasa gleb, wnioskodawcy podają IV, V, VI, czego organy nie kwestionują. Od tego ustalenia bowiem będzie zależało czy konieczna jest decyzja i czy będzie ona miała charakter deklaratoryjny, bo wniosek będzie wiążący, czy też decyzja o wyłączeniu nie będzie wymagana, gdyż są to grunty nieobjęte regulacją art. 11 ust. 1 ustawy. Grunty takich klas jakie obejmuje wniosek podlegają ochronie o jakiej mowa w art. 11 ust. 1 ustawy, tj. decyzji o wyłączenie z produkcji, gdyż nie są one objęte ochroną o zmianie ich przeznaczenia w planie zagospodarowania, jako niewymienione w art. 7 ust. 2 ustawy przy czym ochrona ta zależy też od pochodzenia gleb.
Organy uzależniały swoje rozstrzygnięcie od tego, że teren, na których położone są grunty będące przedmiotem wniosku o wyłączenie z produkcji, jest przeznaczony w planie zagospodarowania pod uprawy rolne, użytki zielone i obniżenia terenowe. Jednak wyłączenie z produkcji gruntów klas poniżej III nie wymaga zmiany ich przeznaczenia w planie zagospodarowania. Ich przeznaczenie pozostanie takie jak w planie, będą to grunty rolne, a tylko zostaną wyłączone z produkcji.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 184 i art. 207 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).