Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 grudnia 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2919/15, oddalił skargę Wójta Gminy O. na postanowienie Ministra Infrastruktury i Rozwoju z [...] sierpnia 2015 r., którym utrzymano w mocy postanowienie Wojewody [...] z [...] września 2014 r. o wymierzeniu skarżącemu, na podstawie art. 51 ust. 2 i ust. 2a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, kary pieniężnej w wysokości 14.000 zł z tytułu zwłoki w wydaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Organy administracji ustaliły, że wniosek o wydanie decyzji został złożony 6 lipca 2011 r., a decyzja wydana [...] października 2011 r. Postępowanie trwało więc 93 dni, zaś okres zwłoki wyniósł 28 dni. W ocenie organów administracji, nie wystąpiły żadne okresy, które nie podlegałyby wliczeniu do terminu załatwienia sprawy.
W skardze skarżący twierdził, że do terminu załatwienia sprawy nie powinno się wliczać terminów wyznaczonych stronom przez organ administracji na zapoznanie się z aktami sprawy i złożenie wyjaśnień wraz z okresami niezbędnymi dla doręczenia korespondencji.
Sąd pierwszej instancji oddalając skargę zaakceptował stanowisko organów administracji. Przyjął, że wyznaczenie stronom terminu na zapoznanie się z aktami sprawy oraz złożenie wyjaśnień to zwykłe czynności procesowe, które nie wymagają dodatkowych nadzwyczajnych działań i z tego względu czas potrzebny na ich dokonanie nie może być odliczany od terminu załatwienia sprawy
W skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 51 ust. 2 i 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, polegające na przyjęciu, że terminy wyznaczone przez organ administracji stronom postępowania w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania na złożenie wyjaśnień i później w toku postępowania na zapoznanie się z aktami sprawy, a także okres niezbędny do uznania korespondencji za doręczoną, nie są terminami przewidzianymi w przepisach prawa do dokonania określonych czynności.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania albo uchylenia tego wyroku i rozpoznania skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest pozbawiona usprawiedliwionych podstaw.
W skardze kasacyjnej przedstawiono stanowisko, według którego art. 51 ust. 2c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.) powinien stanowić podstawę do tego, aby nie wliczyć do terminu załatwienia sprawy, o którym mowa w art. 51 ust. 2 powołanej ustawy, terminów wyznaczonych stronom postępowania w związku z wynikającym z art. 10 k.p.a. obowiązkiem zapewnienia im czynnego udziału w każdym stadium postępowania na złożenie ewentualnych wyjaśnień i na zapoznanie się z aktami sprawy, a także, aby do tego terminu nie wliczać czasu niezbędnego na korespondencję związaną z tymi czynności.
W ocenie NSA, stanowisko to nie jest zasadne. Zgodnie z art. 51 ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, do terminu 65 dni, w którym powinna być wydana decyzja w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Stosownie do art. 10 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Wskazany przepis może być zatem podstawą obowiązku spoczywającego na organach administracji zawiadomienia stron postępowania administracyjnego o zakończeniu postępowania i wyznaczenia im stosownego terminu do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.
Jednakże w przepisie tym ustawodawca nie wskazał żadnego terminu na dokonanie tych czynności. Brak więc podstaw do przyjęcia, aby wyznaczony przez organ administracji termin związany z realizacją obowiązku wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. był terminem przewidzianym w przepisach prawa do dokonania określonych czynności, o którym mowa w art. 51 ust. 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Nie można też uznać, aby czas potrzebny na wykonanie czynności związanych z realizacją obowiązku organu administracji wynikającego z art. 10 § 1 k.p.a. stanowił opóźnienie spowodowane z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Trafnie podnosi się w orzecznictwie (m.in. wyrok NSA z 19 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 1842/15 i powołane tam inne orzeczenia tego Sądu), że czynności te powinny być podejmowane w każdym postępowaniu i nie można w związku z tym uznać ich za zdarzenie nadzwyczajne i niezależne od organu administracji. Z tych samych powodów nie sposób też uznać, że za opóźnienie spowodowane podjęciem takich czynności odpowiada strona postępowania. Jedynie jeżeli wnioskodawca zmieni w toku postępowania wniosek i z tego powodu organ administracji będzie zobowiązany powtórzyć czynności mające na celu zapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu lub ponownie umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań można uznać, że za opóźnienie spowodowane takimi okolicznościami odpowiedzialność ponosi wnioskodawca, a nie organ administracji.
Podobnie nie sposób uznać terminu wyznaczonego stronom postępowania na zajęcie stanowiska w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania za termin przewidziany przez przepis prawa albo za opóźnienie w załatwieniu sprawy niezależne od organu administracji lub zawinione przez strony postępowania. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania jest obowiązkiem organu mającym wprost swą podstawę w art. 61 § 4 k.p.a. Dobrą praktyką, znajdującą oparcie w art. 10 § 1 k.p.a., jest też wskazywanie w takim zawiadomieniu na możliwość wypowiedzenia się przez strony postępowania i w związku z tym wyznaczanie im stosownego terminu. Nie jest to jednakże termin przewidziany przepisami prawa.
Ponadto w związku z tym, że związany jest on ze zwykłymi obowiązkami organu administracji, wynikającymi z art. 10 § 1 i art. 61 § 4 k.p.a., nie można uznać go za zdarzenie nadzwyczajnie i niezależne od organu administracji lub zawinione przez strony.
Podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (jednolity tekst ustawy - Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 51 ust. 2 i 2c ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie są zatem zasadne.
Mając powyższe na uwadze NSA, na podstawie art. 184 p.p.s.a., skargę kasacyjną oddalił.