Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 25 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 878/07, wydanym na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę M. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązków.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, iż w dniu 23 października 2007 r. pełnomocnik M. L. wniósł skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]. Pismem z dnia 8 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym z pouczeniem, iż nieuzupełnienie powyższych braków skargi w zakreślonym terminie spowoduje jej odrzucenie. Z uwagi na to, iż pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi w terminie, pismem z dnia 28 stycznia 2008 r. wezwano skarżącego do podpisania skargi, bądź nadesłania podpisanego osobiście odpisu skargi w terminie 7 dni pod rygorem jej odrzucenia.
W odpowiedzi na wezwanie skarżący nadesłał dwa egzemplarze skargi z dnia 23 stycznia 2008 r. Sąd pierwszej instancji wskazał, iż pisma te nie odzwierciedlają treści skargi z dnia 23 października 2007 r., w związku z czym uznał, że skarga podlega odrzuceniu.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia zatytułowaną jako "zażalenie" wniósł M. L., reprezentowany przez adwokata A. G.. Postanowienie zaskarżono w całości, zarzucając naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego nienależyte zastosowanie i interpretację polegające na:
- a) doręczeniu odpisu postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi pełnomocnikowi, który zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. pełnomocnikiem nie jest,
- b) odrzucenia skargi pomimo nieprawidłowego doręczenia postanowienia w przedmiocie wezwania do usunięcia braków formalnych bez właściwego zarządzenia w przedmiocie doręczenia odpisu wezwania do uzupełnienia braków formalnych, tj. bez dokonania takich czynności.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że listem poleconym z dnia 8 listopada 2007 r. Sąd pierwszej instancji doręczył pełnomocnikowi skarżącego zarządzenie do uiszczenia wpisu, nie doręczając jednak zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Ponadto Sąd pierwszej instancji podaje nazwisko pełnomocnika – M. G., gdy w rzeczywistości pełnomocnikami reprezentującymi skarżącego są adwokat A. G. i adwokat M. P..
Podniesiono także, iż z zarządzenia na kopercie nie wynika, aby pełnomocnikowi skarżącego doręczono odpis zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a, skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
- 2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Dokonując tej kontroli Sąd nie jest uprawniony do badania ewentualnej wadliwości zaskarżonego orzeczenia wykraczającej poza ramy wyznaczone zarzutami skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej. A zatem zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.
Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym zdaniem skarżącego – uchybił Sąd, uzasadnienia ich naruszenia a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wskazania dodatkowo, że naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia, a to z poniższych względów.
Stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono braków formalnych skargi w terminie.
Zgodnie zaś z art. 37 § 1 p.p.s.a., pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Oznacza to, że w aktach sprawy winien znaleźć się pisemny dokument potwierdzający istnienie pełnomocnictwa uprawniającego do reprezentowania strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Braki w tym zakresie podlegają uzupełnieniu na wezwanie, w trybie art. 49 § 1 p.p.s.a.
Przepis art. 49 p.p.s.a. odnoszący się do braków pisma stanowi, że jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni, pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej (§ 1). Pismo poprawione lub uzupełnione w terminie wywołuje skutki od dnia jego wniesienia (§ 3). Zauważyć w tym miejscu należy, iż przepisy o zwrocie pisma nie dotyczą w szczególności skargi albowiem w tym przypadku następuje jej odrzucenie (art. 58 § 3 p.p.s.a.).
Podkreślić należy, iż każde pismo strony w tym i skarga do Sądu pierwszej instancji powinno zawierać niezależnie od elementów składowych tego pisma zawartych w art. 46 § 1 p.p.s.a. w szczególności podpis strony albo jej pełnomocnika ustawowego lub pełnomocnika (pkt 4). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa (art. 46 § 3).
W niniejszej sprawie w dniu 6 listopada 2007 r. Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wydał zarządzenia o wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym oraz uiszczenia wpisu w wysokości 100 zł z pouczeniem, iż nieuzupełnienie powyższych braków skargi w zakreślonym terminie spowoduje jej odrzucenie.
W dniu 19 listopada 2007 r. pełnomocnik skarżącego uiścił jedynie wpis od skargi.
Należy wskazać, iż Przewodniczący II Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy w zarządzeniach z dnia 6 listopada 2007 r. prawidłowo określił imię i nazwisko pełnomocnika skarżącego – adwokat A. G., lecz powyższe zarządzenie zostało wykonane nieprawidłowo, tj. pisma zostały zaadresowane do adwokata M. G.. Błędne określenie danych pełnomocnika (imienia i nazwiska) budzi uzasadnione wątpliwości co do prawidłowości wykonania i doręczenia pełnomocnikowi skarżącego wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
Nadto w skardze kasacyjnej podniesiono, iż Sąd pierwszej instancji doręczył pełnomocnikowi skarżącego jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu, nie doręczając zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych. Należy zwrócić uwagę, iż z adnotacji na kopercie (k.
29) faktycznie nie wynika, aby pełnomocnikowi skarżącego doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi. W takiej sytuacji – przy zaistnieniu stwierdzonych nieprawidłowości – uznać należy, iż istnieje uzasadniona wątpliwość, czy pełnomocnikowi skarżącego doręczono wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W tym stanie rzeczy, wobec wątpliwości co do doręczenia pełnomocnikowi skarżącego – adwokatowi A. G. wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi brak było podstaw do odrzucenia skargi.
Podkreślić należy, iż przed wydaniem zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji obciążał obowiązek wnikliwego wyjaśnienia okoliczności dotyczących doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi.
W tym miejscu zaznaczyć należy, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - przyjmując, że pełnomocnik skarżącego nie uzupełnił braków formalnych skargi – nie podał tak imienia i nazwiska pełnomocnika skarżącego, jak i daty doręczenia pełnomocnikowi zarządzenia do uzupełnienia tych braków.
Wprawdzie Sąd pierwszej instancji wezwał bezpośrednio skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez jej podpisanie bądź nadesłanie podpisanego osobiście odpisu skargi z pouczeniem o skutkach nieusunięcia braków formalnych pisma w terminie, lecz w przypadku błędnego określenia danych pełnomocnika w zarządzeniu z dnia 6 listopada 2007 r., a tym samym nieprawidłowego doręczenia tego wezwania, takie działanie Sądu nie może konwalidować zaistniałych nieprawidłowości.
Co prawda przepis art. 49 § 1 p.p.s.a. nakazuje wezwać stronę do uzupełnienia pisma, które nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wymagań formalnych, ale w wypadku pisma wnoszonego przez pełnomocnika wezwanie do złożenia pełnomocnictwa nie powinno być kierowane do strony. W przepisie art. 49 § 1p.p.s.a. jest mowa o piśmie strony. Natomiast obowiązek złożenia pełnomocnictwa wynika z art. 46 § 3 p.p.s.a, który odnosi się do sytuacji, gdy pismo wnosi pełnomocnik. Z łącznego brzmienia przepisów art. 49 § 1 i art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a. wynika zatem, że gdy wnoszącym skargę jest pełnomocnik, który nie złożył pełnomocnictwa, wezwanie do uzupełnienia braku formalnego, czyli złożenia pełnomocnictwa, należy skierować do wnoszącego pismo pełnomocnika.
Niezależnie od powyższego należy wskazać na niekonsekwencję ze strony Sądu pierwszej instancji, bowiem Sąd mimo, że uznał, iż braki formalne skargi nie zostały uzupełnione przez pełnomocnika skarżącego, odpis zaskarżonego postanowienia o odrzuceniu skargi doręczył pełnomocnikowi skarżącego.
Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. art. 185 § 1 w związku z art. 182 § 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.