Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 października 2017 r., sygn. akt II SA/Wa 506/17, oddalił skargę P. C.-C. na decyzję Komendanta Głównego Policji z [...] stycznia 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Komendanta [...] Policji z [...] listopada 2016 r. o odmowie wydania skarżącemu pozwolenia na broń.
Komendant [...] Policji decyzją z [...] listopada 2016 r., powołując się na art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na broń w celach naukowych, przyjmując, że skarżący ubiegał się o pozwolenie na posiadanie broni szczególnie niebezpiecznej w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, mianowicie w pełni funkcjonalnej repliki pistoletu maszynowego "Błyskawica".
Komendant Główny Policji decyzją z [...] stycznia 2017 r., wydaną na skutek odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W skardze skarżący przede wszystkim wywodził, że z art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i e ustawy o broni i amunicji oraz z art. 2 ust. 2 i art. 6 zdanie drugie dyrektywy Rady z dnia 18 czerwca 1991 r. w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni (91/477/EWG), w brzmieniu obowiązującym w chwili wydania zaskarżonej decyzji, wynika dopuszczalność wydania pozwolenia na posiadanie broni szczególnie niebezpiecznej w postaci pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm i karabinków samoczynnych o kalibrze od 5,45 mm do 7,62 mm w celach kolekcjonerskich, z czego wynika możliwość wydania pozwolenia na posiadanie takiej broni także w celu innym niż przewidziany w art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, w tym w celu naukowym.
Sąd pierwszej instancji uznał, że organy administracji nie naruszyły przepisów postępowania i prawa materialnego. Z uzasadnienia wyroku Sądu pierwszej instancji wynika, że Sąd ten przyjął, iż art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji były właściwą podstawą podjętych decyzji, gdyż broń, której dotyczył wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na posiadanie broni, to broń szczególnie niebezpieczna w postaci samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia na odległość. Sąd wskazał też, że skarżący nie należy do podmiotów, do których odnosi się art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Uznał również, że nie było sporne, iż objęta wnioskiem skarżącego o udzielenie zezwolenia na posiadanie broni replika pistoletu maszynowego "Błyskawica", to rodzaj pistoletu maszynowego o kalibrze od 6 mm do 12 mm, który mieści się w zakresie pojęcia samoczynnej broni palnej.
W ocenie Sądu pierwszej instancji definicja tego pojęcia zawarta została w § 1 pkt 8 rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 29 sierpnia 2011 r. w sprawie rodzajów broni palnej odpowiadających kategoriom broni palnej określonym w dyrektywie w sprawie kontroli nabywania i posiadania broni.
W skardze kasacyjnej, zaskarżając wyrok Sądu pierwszej instancji w całości, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania oraz prawa materialnego.
W podstawach kasacyjnych dotyczących prawa materialnego skarżący zarzucił po pierwsze, naruszenie art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 ustawy o broni i amunicji, po drugie, art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c i lit. e oraz art. 10 ust. 5 pkt 1 w zw. z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o broni w zw. z art. 31 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ze sposobu przytoczenia tych podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienia wynika, że skarżący twierdzi, iż odwołanie się w art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji do art. 29 ust. 2 tej ustawy powoduje nierówne traktowanie obywateli.
W związku z tym twierdził, że podmioty, do których odnosi się art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, nie dają większej gwarancji, że nie stanowią zagrożenia dla samych siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Wywodził także, że o ile art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji byłby stosowany zgodnie z zasadą równego taktowania, to byłby podstawą udzielenia mu zezwolenia na posiadanie repliki pistoletu maszynowego "Błyskawica". Podkreślał, że w art. 5 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji stanowi się, że udzielenie pozwolenia na broń do celów kolekcjonerskich i pamiątkowych uprawnia do posiadania wszystkich rodzajów broni, o których mowa w art. 5 ust. 4 pkt 1 – 6 tej ustawy.
Z kolei podstawa kasacyjna dotycząca przepisów postępowania sprowadza się, jak wynika ze skargi kasacyjnej, do zarzutu naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na tym, że Sąd pierwszej instancji nie uwzględnił, że organy administracji wadliwie określiły zakres wniosku skarżącego, nie oceniły dowodów oraz niezasadnie odmówiły uwzględnienia wniosku skarżącego. W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji powinien był, niezależnie od zarzutów skargi, uwzględnić naruszenie prawa przez organy administracji, dotyczące istotnych okoliczności. Takimi istotnymi okolicznościami były według skarżącego rodzaj broni, której dotyczył jego wniosek, oraz przyczyny i cel jej posiadania przez skarżącego. Zdaniem skarżącego zamiast uwzględnić te okoliczności Sąd pierwszej instancji uznał, że wystarczającym powodem oddalenia skargi był art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji.
W ocenie skarżącego Sąd pierwszej instancji także niewłaściwie ocenił "zmianę nomenklatury w decyzji organu drugiej instancji". Ponadto skarżący w ramach tej podstawy kasacyjnej twierdził, że art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji w sposób nieuzasadniony różnicuje obywateli, którzy spełniają wymagania określone w art. 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 tej ustawy. Podniósł też, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku jest sporządzone niezgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a.
We wnioskach skargi kasacyjnej zażądano uchylenia zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji albo uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto zażądano zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ administracji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
W piśmie z 27 marca 2019 r. organ administracji wniósł o przeprowadzenie dowodu z orzeczeń lekarskiego i psychologicznego, odpowiednio z 26 stycznia 2018 r. i 25 stycznia 2018 r., stwierdzających, że skarżący nie może dysponować bronią palną i następnie na rozprawie przed NSA ten wniosek dowodowy cofnął.
Skarżący na rozprawie przed NSA wniósł o odroczenie rozprawy ewentualnie o zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowań, które - jak twierdził - toczą się w związku z orzeczeniami wskazanymi w piśmie organu administracji z 27 marca 2019 r.
Rozpoznając skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna jest niezasadna, gdyż Sąd pierwszej instancji trafnie uznał, że decyzje organów administracji obu instancji nie naruszają prawa. Wystarczającą podstawą odmowy udzielenia skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni był powołany przez organy administracji art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 576 ze zm.). Skarżący nie kwestionował, że broń, której dotyczył jego wniosek o udzielenie mu zezwolenia na posiadanie broni, jest bronią szczególnie niebezpieczną w rozumieniu art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji. Nie było też kwestionowane, że nie dotyczy go art. 29 ust. 2 tej ustawy. W związku z tym w myśl art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji nie było dopuszczalne udzielenie mu zezwolenia na posiadanie broni.
NSA nie podziela zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 31 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Ograniczenie wolności człowieka przez wprowadzenie reglamentacji posiadania broni palnej jest uzasadnione wartościami wskazanymi w art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, takimi jak bezpieczeństwo i porządek publiczny oraz koniecznością ochrony praw innych osób, w tym fundamentalnego prawa do życia (art. 38 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej). W tym kontekście nie można twierdzić, że narusza zasadę równego traktowania regulacja prawna, która niektórym podmiotom pozwala na posiadanie broni palnej, przy założeniu, że kryterium wyróżnienia nie jest dyskryminujące dla innych, lecz uwzględnia co do zasady potrzebę ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego oraz praw innych osób.
W ocenie NSA Sąd pierwszej instancji trafnie wskazał, że w rozpoznawanej sprawie nie ma istotnego znaczenia art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Sąd drugiej instancji rozumie, że skarżący na ten przepis powołuje się dlatego, że uważa, iż w przypadku udzielania pozwolenia na posiadanie broni w celach kolekcjonerskich lub pamiątkowych stanowi on podstawę do udzielenia zezwolenia na posiadanie broni szczególnie niebezpiecznej w postaci pistoletu maszynowego o kalibrze od 6 mm do 12 mm, gdyż taki pistolet jest co prawda samoczynną bronią palną, zdolną do rażenia na odległość, a więc z uwagi na wymienienie w art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, co do zasady bronią szczególnie niebezpieczną, ale jednocześnie jest on wskazany w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c ustawy o broni i amunicji, zaś z art. 10 ust. 4 pkt 7 tej ustawy wynika, że pozwolenie na broń wydane do celów kolekcjonerskich lub pamiątkowych uprawnia do posiadania wszystkich rodzajów broni wymienionych w art. 10 ust. 1 punkty od 1 do 6, czyli także w punkcie 2 lit. c, a więc pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm.
Z tego skarżący wywodzi, że stosując zasadę równości także wtedy, gdy jest udzielane pozwolenie na broń uzasadnione innymi celami niż wskazane w art. 10 ust. 2 ustawy o broni i amunicji, należałoby zezwolić na posiadanie pistoletu maszynowego o kalibrze od 6 mm do 12 mm, mimo że taki pistolet jest bronią szczególnie niebezpieczną. Wskazana argumentacja zakłada, że art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji jest wyjątkiem od ogólnego zakazu udzielania zezwolenia na posiadanie broni szczególnie niebezpiecznej wyrażonego w art. 10 ust. 5 tej ustawy.
W ocenie NSA jest to błędne założenie, gdyż pomija, że ustawodawca określił wyjątek od stosowania ogólnego zakazu wyrażonego w art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji w tym przepisie, umieszczając tam zastrzeżenie odnoszące się jedynie do art. 29 ust. 2 ustawy o broni i amunicji. Nie jest więc uprawniona wykładnia prawa sprowadzająca się do kreowania innych wyjątków od ogólnego zakazu udzielania zezwolenia na posiadanie broni szczególnie niebezpiecznej. NSA przy tym zauważa, że sformułowanie art. 10 ust. 4 pkt 7 ustawy o broni i amunicji może wywoływać wątpliwości interpretacyjne sprowadzające się do tego, że skoro mowa w tych przepisach ogólnie o rodzajach broni, w tym wymienionego w art. 10 ust. 4 pkt 2 tej ustawy, to być może przepisy te na zasadzie wyjątku od ogólnego zakazu wynikającego z art. 10 ust. 5 ustawy o broni i amunicji zezwalają na posiadanie wymienionych w art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c ustawy o broni i amunicji pistoletów maszynowych o kalibrze od 6 mm do 12 mm.
Wątpliwości te muszą być jednak rozstrzygane na korzyść takich wartości jak porządek i bezpieczeństwo publiczne oraz prawa innych osób, a więc poprzez zawężanie możliwości udzielania zezwolenia na posiadanie broni.
Zarzucana przez skarżącego "zmiana nomenklatury" polegała, jak wynika ze skargi, na tym, że organ administracji pierwszej instancji używał określenia "broń palna samoczynna", zaś organ administracji drugiej instancji "broń maszynowa". W ocenie NSA okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia. Ważne jest, że z decyzji organów administracji obu instancji wynika, że odmówiono skarżącemu udzielenia zezwolenia na posiadanie pistoletu maszynowego, czyli samoczynnej broni palnej, zdolnej do rażenia celów na odległość, który zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji jest bronią szczególnie niebezpieczną. Istotne jest także to, że skarżący nie kwestionował tego, aby pistolet maszynowy "Błyskawica", którego funkcjonalną replikę zamierzał odtworzyć i posiadać, jest bronią szczególnie niebezpieczną w rozumieniu art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.
Skarżący w skardze kasacyjnej wprost przyznaje, że jego wniosek o zezwolenie na posiadanie broni dotyczył broni szczególnie niebezpiecznej. Ponadto wskazuje na to argumentacja skarżącego, który nie twierdzi, aby pistolet maszynowy "Błyskawica" nie był samoczynną bronią palną, zdolną do rażenia celów na odległość, lecz próbuje wykazać, że jego posiadanie w celach kolekcjonerskich i w związku z tym naukowych jest dopuszczalne, gdyż w tym przypadku nie ma zastosowania art. 10 ust. 5 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, ale art. 10 ust. 4 pkt 7 w zw. z art. 10 ust. 4 pkt 2 lit. c ustawy o broni. Zwrócić też należy uwagę na to, że sam skarżący w swoim wniosku o udzielenie mu pozwolenia na broń pisze, w odniesieniu do broni, której wniosek dotyczył, "pistolet maszynowy".
W związku z tym nietrafne są twierdzenia skarżącego dotyczące jakoby błędnego określenia zakresu jego podania o udzielenie zezwolenia na posiadanie broni i niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności. Istotne jest, że skarżący domagał się w tym podaniu udzielenia zezwolenia na posiadanie pistoletu maszynowego "Błyskawica", czyli pistoletu maszynowego o kalibrze 9 mm.
Odnosząc się do wniosku skarżącego o odroczenie rozprawy względnie zawieszenia postępowania stwierdzić należy, że NSA uznał, iż jest on niezasadny, gdyż był powiązany z wnioskiem dowodowym organu administracji zawartym w piśmie z 27 marca 2019 r. o przeprowadzenie dowodu z dokumentów, które zostały wydane po podjęciu zaskarżonej w sprawie decyzji. Skoro wskazane dokumenty zostały wydane po wydaniu zaskarżonej decyzji, a nadto nie miały związku z podstawą faktyczną i prawną zaskarżonej decyzji, to nie miały one istotnego znaczenia w rozpoznawanej przez NSA sprawie. W związku z tym żadne postępowanie powiązane z tymi dokumentami nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy przed NSA.
Uwzględniając powyższe NSA uznał, że skarga kasacyjna skarżącego nie jest zasadna i w związku z tym na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) podlega oddaleniu.
Wobec oddalenia skargi kasacyjnej od wyroku, którym oddalono skargę, NSA na podstawie art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. zasądził od skarżącego na rzecz organu administracji koszty postępowania kasacyjnego poniesione przez organ administracji.