Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 15 grudnia 2009 r., sygn. akt II SAB/Bk 43/09, odrzucił skargę J.B. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie wydania zaświadczenia w sprawie ustalenia warunków zabudowy.
W uzasadnieniu postanowienia Sąd podał, że J.B. pismem z dnia 19 października 2009 r. wniósł skargę na bezczynność Burmistrza S. zarzucając mu, że nie załatwił w terminie 7 dni podania o wydanie zaświadczenia o treści zgodnej z żądaniem z dnia 16 listopada 2007 r. Skarżący wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. uchyliło postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2009 r. odmawiające wydania zaświadczenia o treści zgodnej z żądaniem z dnia 16 listopada 2007 r. Powyższe postanowienie wraz z aktami sprawy zostało doręczone Burmistrzowi S. w dniu 24 września 2009 r. celem ponownego rozpoznania. Zdaniem skarżącego, skoro 7-dniowy termin na załatwienie podania minął 1 października 2009 r., to od dnia 2 października 2009 r. Burmistrz S. pozostaje bezczynny.
Ponadto, skarżący oświadczył, że przed wniesieniem skargi wyczerpał tryb zażaleniowy wynikający z art. 37 Kpa przez żądanie zakreślenia terminu do załatwienia sprawy zawarte w zażaleniu na postanowienie Burmistrza S.z dnia 10 lipca 2009 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarżący nie wyczerpał trybu zażaleniowego określonego w art. 37 Kpa, a tym samym nie dopełnił warunku dopuszczalności skargi wskazanego w art. 52 § 1 P.p.s.a. W ocenie Sądu bowiem, zażalenie na, które powołuje się skarżący było w istocie zażaleniem od decyzji Burmistrza S.z dnia [...] lipca 2009 r. wniesionym w trybie art. 141 § 1 Kpa, gdyż zostało ono wniesione jako środek zaskarżenia i spowodowało merytoryczne rozpoznanie sprawy przez organ wyższego stopnia, tj. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę odrzucił.
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J.B. i zaskarżając je w całości zarzucił naruszenie art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niezasadne uznanie, że skarżący nie wyczerpał środków zaskarżenia przez żądanie zakreślenia terminu do załatwienia sprawy w zażaleniu na postanowienie Burmistrza S. z dnia [...] lipca 2009 r. oraz przez stosowanie naruszonego przepisu w sposób niezgodny z zasadą sprawiedliwości społecznej – art. 2 Konstytucji RP.
Wskazując na powyższą podstawę skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zwrot kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, iż wymóg wyczerpania środków zaskarżenia wynikający z art. 52 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wyłącznie warunkiem formalnym wystąpienia ze skargą do sądu administracyjnego na bezczynność organu i nie może być traktowane jako samodzielne i odrębne postępowanie administracyjne.
W ocenie autora skargi kasacyjnej, skarżący przez zawarte w zażaleniu żądanie zakreślenia terminu do załatwienia sprawy przez Burmistrza S. przy ponownym rozpoznawaniu podania o wydanie zaświadczenia wyczerpał drogę prawną. Oczekiwanie, że skarżący musiał kolejny raz składać skargę na bezczynność, byłoby jego zdaniem udzielaniem Burmistrzowi S. pomocy w działaniu w złej wierze, gdyż organ ten mimo treści przywołanego żądania z zażalenia na postanowienie z dnia [...] lipca 2009 r. i mimo poprzednich bezczynności, nadal lekceważąco podchodził do kwestii terminowego załatwienia sprawy.
Ponadto, w skardze kasacyjnej zaznaczono, iż zastosowana przez Sąd pierwszej instancji interpretacja art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., kłóci się z zasadą sprawiedliwości społecznej, która uprawniała skarżącego do podjęcia takich działań, aby nie doszło do kolejnej bezczynności.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do postanowień art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - zwanej dalszej części tego uzasadnienie ustawą procesową) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 ustawy procesowej, tym samym sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.
Skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Natomiast z zgodnie z art. 52 § 2 tej ustawy przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać bowiem, uruchomione, jeżeli nie zostały wykorzystane środki weryfikacji kwestionowanych aktów i czynności, dostępne podmiotowi w postępowaniu administracyjnym (por. T.Woś (red.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005).
W przypadku skargi na bezczynność organu pierwszej instancji, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, jej wniesienie dopuszczalne jest dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia, do których należy zażalenie do organu wyższego stopnia na niezałatwienie sprawy w terminie (art. 37 K.p.a.). Z analizy akt sprawy wynika w sposób niebudzący wątpliwości, że skarżący zażalenia takiego nie złożył, a tym samym nie wyczerpał przysługujących mu środków zaskarżenia. Za środek zaskarżenia nie może bowiem zostać uznane powoływane w skardze kasacyjnej żądanie zakreślenia terminu do załatwienia sprawy przez Burmistrza S. zawarte w złożonym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. zażaleniu z dnia [...] lipca 2009 r. na postanowienie Burmistrza z dnia [...] lipca 2009 r. Uznać bowiem należy, że warunkiem skuteczności takiego żądania i możliwości uznania go za wyczerpanie toku instancji jest, aby zostało one złożone po rozpoczęciu biegu terminu do załatwienia sprawy, co w niniejszym postępowaniu nastąpiło w dniu 24 września 2009 r., w tym bowiem dniu akta sprawy zostały zwrócone Burmistrzowi S. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. celem ponownego rozpoznania.
Tym samym, mając powyższe na względzie, za nietrafny należy uznać zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 52 § 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz art. 2 Konstytucji RP. Sąd pierwszej instancji prawidłowo bowiem przyjął, że skoro stronie przysługiwało w niniejszej sprawie zażalenie w trybie art. 37 kpa, z którego to środka zaskarżenia nie skorzystała, to tym samym nie spełniła warunku niezbędnego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego.
Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.